Türk və İslam dünyasının Bakıda birləşən gündəliyi: Prezidentdən mühüm mesajlar - ŞƏRH
Bakı, 18 sentyabr, AZƏRTAC
Prezident İlham Əliyevin Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) müsəlman dini idarə rəhbərləri Şurasının üzvlərindən və müşahidəçilərindən, Yəhya Bakuvi Beynəlxalq Konfransının həmtəşkilatçılarından və Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının üzvlərindən ibarət nümayəndə heyəti ilə görüşdəki çıxışının mühüm məqamlarından biri Türk dünyası ilə Qafqazın tarixi və coğrafi əlaqələrinin xüsusi şəkildə qabardılmasıdır. Bakıdakı tədbirdə Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv dövlətlərin dini liderləri ilə yanaşı, Gürcüstan, Suriya və Şimali Qafqazdan nümayəndələrin iştirak etməsi bu platformanın yalnız dini deyil, eyni zamanda, mədəni və regional əməkdaşlıq baxımından əhəmiyyətini artırır. Prezidentin Azərbaycanı həm Türk dünyasının, həm də Qafqazın bir hissəsi kimi təqdim etməsi ölkənin iki geosiyasi-mədəni məkan arasında əlaqələndirici mövqeyinə diqqət yönəldir. Seyid Yəhya Bakuvi ilə bağlı beynəlxalq konfransın dini liderlərin toplantısı ilə eyni vaxtda keçirilməsi də çıxışda təsadüfi hal kimi deyil, Azərbaycanın tarixi-mədəni irsinin İslam dünyası ilə əlaqələndirilməsi baxımından təqdim olunur. Nizami Gəncəvi, Xaqani Şirvani, Nəsimi, Yəhya Bakuvi, Şah İsmayıl Xətai və Məhəmməd Füzuli kimi şəxsiyyətlərin xatırlanması Azərbaycanın öz mədəni irsini daha geniş İslam və Türk dünyasının tarixi kontekstində təqdim etmək niyyətini göstərir.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Bakı Dövlət Universitetinin kafedra müdiri, professor Kamilə Əliyeva söyləyib.
O bildirib ki, çıxışın digər mühüm xətti İslam həmrəyliyidir. Burada həmrəylik yalnız siyasi bəyanat səviyyəsində deyil, müxtəlif ölkələrin dini liderlərinin bir araya gətirilməsi, beynəlxalq tədbirlərin keçirilməsi və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı ilə əməkdaşlıq kimi praktiki fəaliyyətlərlə əlaqələndirilir. 2017-ci ildə Bakıda keçirilmiş IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının xatırlanması da bu yanaşmanın nümunəsi kimi təqdim edilir.

“Çıxışın ən geniş hissəsi Qarabağ məsələsinə həsr olunub. Prezident burada 30 illik işğal dövrünün nəticələrini, məcburi köçkünlük problemini, dağıntıları və dini-mədəni irsə dəymiş zərəri diqqətə çatdırır. Bu mövzunun məhz müxtəlif ölkələrdən gəlmiş dini liderlərin qarşısında səsləndirilməsi Azərbaycanın Qarabağla bağlı mövqeyinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması baxımından ayrıca əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda, çıxış yalnız dağıntıların təsviri ilə məhdudlaşmır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən bərpa və məskunlaşdırma işləri də ön plana çəkilir. Ağdam məscidinin bərpa prosesində ilk obyektlərdən biri kimi təqdim edilməsi və digər məscidlərin yenidən qurulmasının qeyd olunması dini-mədəni irsin bərpasının ümumi quruculuq siyasətinin tərkib hissəsi olduğunu göstərir. “Böyük Qayıdış” Proqramının qeyd edilməsi isə postmünaqişə siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinin keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yaşayış yerlərinə qayıdışının təmin edilməsi olduğunu göstərir.
Çıxışın diqqətçəkən tərəflərindən biri də müharibə ilə sülh arasında qurulan əlaqədir. Prezident 2020-ci il müharibəsindən sonra Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində sülh gündəliyinin seçildiyini vurğulayır. Burada əsas arqument ondan ibarətdir ki, hərbi nəticədən sonra siyasi gündəliyin sülh istiqamətinə yönəldilməsi regionda uzunmüddətli sabitliyin təmin olunması baxımından vacibdir. Eyni zamanda, çıxışda münaqişə nəticəsində yaranmış tarixi yaddaşın qorunmasının vacibliyi də xüsusi vurğulanır. Beləliklə, sülh çağırışı ilə tarixi hadisələrin yaddaşda saxlanılması arasında paralel xətt yaradılır”, - deyə K.Əliyeva vurğulayıb.

Professor əlavə edib ki, dövlətimizin başçısının görüşdəki çıxışı ölkəmizə qarşı daim qərəzli mövqedə dayanan qüvvələrin açıq şəkildə ifşa olunması baxımından da əhəmiyyətlidir. Belə dairələrdən biri də Avropa Parlamentidir. Bu qurumun ayrı-ayrı nümayəndələri uzun müddətdir ki, müxtəlif korrupsiya və rüşvət iddiaları fonunda, anti-Azərbaycan qüvvələrinin təsiri və təklifləri müqabilində ölkəmizə qarşı qərəzli mövqe nümayiş etdirirlər. Avropa Şurası çərçivəsində Ermənistana qarşı hər hansı sanksiyanın tətbiq edilməməsi, əvəzində isə Azərbaycan 2023-cü ilin sentyabrında Qarabağ üzərində öz suverenliyini bərpa etdikdən və separatçı qüvvələrin fəaliyyətinə son qoyduqdan sonra ölkəmizə qarşı sanksiya xarakterli addımların gündəmə gətirilməsi onların yanaşmasının mahiyyəti ilə bağlı ciddi suallar doğurur. Bu addımlar göstərir ki, həmin qurumlarda qəbul edilən qərarlar heç də hər zaman yalnız hüquqi və obyektiv meyarlarla ölçülmür. Burada müəyyən siyasi və digər maraqların, eləcə də reallıqlardan uzaq, qərəzli yanaşmaların təsiri barədə fikirlər səsləndirilir. Avropa Parlamentinin vitse-prezidentinin evindən külli miqdarda pul vəsaitinin aşkar edilməsi, bu məsələ ilə bağlı araşdırmaların aparılması və sonrakı proses ətrafında yaranan mübahisələr də Avropa Parlamentində korrupsiya ilə bağlı ciddi sualların mövcud olduğunu göstərən faktorlardan biri kimi qiymətləndirilir. Eyni zamanda, islamofob və anti-Azərbaycan dairələrinin mövqeyi də bu qurumun ayrı-ayrı qərar və yanaşmalarına münasibətdə ciddi tənqidlərə səbəb olan amillər sırasındadır.