VERGİLƏR NAZİRİ FAZİL MƏMMƏDOVUN ÇIXIŞI
-Möhtərəm cənab Prezident!
Hörmətli müşavirə iştirakçıları!
Ümummilli liderimiz Heydər Əliyev tərəfindən əsası qoyulan iqtisadi islahatların Sizin rəhbərliyinizlə müasir dövrün reallıqlarına uyğun, qətiyyətlə davam etdirilməsi nəticəsində ölkəmiz iqtisadi artım tempinə görə son üç ildə olduğu kimi, 2007-ci ildə də lider mövqeyini saxlamışdır.
Möhtərəm cənab Prezident!
İcazənizlə, 2007-ci il ərzində vergi daxilolmalarının təmin edilməsi, vergi nəzarətinin təkmilləşdirilməsi istiqamətində görülmüş işlər və 2008-ci ildə qarşıda duran vəzifələr barəsində Sizə məruzə edərdim.
Ötən ilin dövlət büdcəsi təsdiq edilərkən ölkənin sürətli iqtisadi inkişafı nəzərə alınaraq, vergilər üzrə daxilolmalar 61,7 faiz artımla proqnozlaşdırılmış, iqtisadiyyatın bütün sahələrində inkişaf tempinin və sahibkarlığa dövlət qayğısının nəticəsi olaraq büdcəyə 4 milyard 548 milyon manat vəsait daxil olmuşdur ki, bu da 2006-cı illə müqayisədə 1 milyard 834,1 milyon manat və ya 67,6 faiz çoxdur. Qeyd olunan dövrdə Vergilər Nazirliyinin xətti ilə toplanan vəsait ümumi daxili məhsulun 18,5 faizini, ümumi büdcə gəlirlərinin 75,2 faizini təşkil etmişdir.
Büdcəyə dövlət sektoru üzrə 1 milyard 290 milyon manat, qeyri-dövlət sektoru üzrə 3 milyard 258,7 milyon manat vəsait daxil olmuşdur ki, bu da 2006-cı ilin göstəricisindən müvafiq olaraq 450,4 milyon manat (53,6 faiz) və 1 milyard 383,7 milyon manat (73,8 faiz) çox olmuşdur.
Ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin müəllifi olduğu yeni neft strategiyasının reallaşması nəticəsində ötən il də uğurlu nəticələr əldə edilmiş, həm xarici neft şirkətləri, həm də Dövlət Neft Şirkəti tərəfindən hesablanmış vergilərin vaxtında və tam şəkildə büdcəyə ödənilməsi təmin edilmişdir. Belə ki, neft sektoru üzrə 2 milyard 650 milyon manat proqnoza 109,9 faiz əməl edilmişdir ki, bu da 2006-cı illə müqayisədə 1 milyard 239,4 milyon manat və ya 74,1 faiz çoxdur.
Ölkə iqtisadiyyatında neft sektorunun aparıcı rolunun azaldılması və neft gəlirlərinin qeyri-neft sektorunun inkişafına yönəldilməsi istiqamətində qəbul etdiyiniz qərarlar və verdiyiniz tapşırıqlar bu sahədə iqtisadi fəallığı daha da sürətləndirmiş, təkcə əlavə dəyər vergisi ödəyicilərinin dövriyyələri 2006-cı ildəki 16 milyard manatdan 2007-ci ildə 25 milyard manata çatmışdır. Qeyri-neft sektorunun ümumi inkişafı bu sahədən vergi daxilolmalarını da əhəmiyyətli dərəcədə artırmışdır.
Belə ki, 2007-ci il ərzində qeyri-neft sektoru üzrə büdcəyə 1 milyard 603,4 milyon manat proqnoza qarşı, 1 milyard 635,9 milyon manat vəsait daxil olmaqla, proqnoza 102 faiz əməl edilmişdir. Qeyd etmək istərdim ki, qeyri-neft sektoru üzrə vergi daxilolmaları 2006-cı illə müqayisədə 594,7 milyon manat və ya 57,1 faiz, qeyri-neft sektorunda neft konsorsiumları ilə işləyən şirkətlərin daxilolmaları nəzərə alınmasa, bu sektordan daxilolmalar 75,9 faiz artmışdır.
İqtisadiyyatın qeyd olunan uğurlu nəticələrinin və əhalinin artmaqda olan pul gəlirlərinin inflyasiya təsirinə məruz qalmaması üçün qeyri-neft sektoruna, xüsusilə də mənzil tikintisi sahəsinə vergi nəzarətinin artırılması barədə verdiyiniz tapşırıqların icrası olaraq, müvafiq tədbirlər görülmüş və mənzil tikintisi sahəsində vergi daxilolmalarının 2006-cı illə müqayisədə artımı 100 faiz təşkil etmişdir. Eyni zamanda, bütün sahələr üzrə aparılmış yoxlamalarla 789,1 milyon manat əlavə vergi hesablanmışdır ki, bu da büdcə daxilolmalarının 17,3 faizini təşkil edir.
Əsas istehlak vergiləri olan əlavə dəyər vergisinin və aksiz vergisinin inzibatçılığı antiinflyasiya tədbirləri çərçivəsində sərtləşdirilmiş və bu sahədən vergi daxilolmaları ötən illə müqayisədə müvafiq olaraq 67,7 faiz və 101,1 faiz artmışdır.
2007-ci ildə vergi orqanları tərəfindən bilərəkdən, qəsdən vergidən yayınma, qanunsuz sahibkarlıq və digər qanunazidd hərəkətlərə qarşı ciddi mübarizə aparılmış, bu xüsusatdan olan materiallar üzrə 185 cinayət işi qaldırılmış, istintaqı başa çatdırılmış cinayət işlərindən 117 şəxs barəsində 96 cinayət işi baxılması üçün məhkəməyə göndərilmiş, dövlətə dəyən ziyandan 7,7 milyon manat ödənilmişdir.
Möhtərəm cənab Prezident!
2007-ci il ərzində vergi qanunvericiliyinin təkmilləşdirilməsi istiqamətində də müvafiq işlər həyata keçirilmişdir. Belə ki, ilin sonunda Vergi Məcəlləsinə edilmiş əlavə və dəyişikliklərə əsasən, 14 faiz dərəcəsi ilə gəlir vergisinə cəlb edilən əmək haqqının məbləği 2 min manatadək artırılmış, mənzil tikintisi üzrə satış dövriyyəsinin minimum həddi müəyyən edilmiş, nəzarət-kassa aparatlarının tətbiqi sferasında qanunvericilikdə olan çatışmazlıqlar aradan qaldırılmış və 2008-ci il yanvarın 1-dən bütün ticarət obyektlərində POS-terminalların mütləq qaydada quraşdırılması işlərinə başlanılmışdır.
2007-ci ilin ən uğurlu hadisələrindən biri də biznes mühitində bəzi mövcud problemlərin aradan qaldırılması məqsədilə sahibkarlıq fəaliyyəti subyektlərinin 2008-ci il yanvarın 1-dən “bir pəncərə” prinsipi üzrə qeydiyyatının həyata keçirilməsi barədə Sizin müvafiq Fərmanınız olmuşdur.
Möhtərəm cənab Prezident!
Sizin nəzarətiniz və bilavasitə iştirakınızla fəaliyyətə başlamış yeni qeydiyyat sisteminə görə sahibkarlıq subyektləri müvafiq sənədləri təqdim etməklə, 3 gün ərzində dövlət qeydiyyatına alınır ki, bu da müddətin 20 dəfə, prosedur qaydalarının 3-5 dəfə, təqdim edilən kağız formatlı sənədlərin isə dəfələrlə azalması deməkdir. Qeyd etmək istərdim ki, bu prinsipin tətbiq edilməsindən ötən 4 gün ərzində artıq 250-dən çox sahibkar qeydiyyata alınmışdır.
Sahibkarlıq subyektlərinin qeydiyyat prosedurlarının sadələşdirilməsi onların vergi bəyannamələrinin təqdim edilməsi prosesinin də sadələşdirilməsi ilə müşayiət olunmaqdadır. Belə ki, 2007-ci ilin avqust ayından etibarən Vergilər Nazirliyində “elektron-bəyannamə” sisteminin tətbiqinə başlanılmışdır ki, bu da vergi ödəyicisinə bəyannaməni internet vasitəsilə təqdim etmək, tərtibini və düzgünlüyünü proqram təminatı vasitəsilə yoxlamaq, öz şəxsi hesab vərəqəsinə “real vaxt” rejimində baxa bilmək imkanı verir.
Məlumat üçün qeyd etmək istərdim ki, “elektron-bəyannamə” sisteminin tətbiq edildiyi qısa müddət ərzində 25 mindən çox vergi ödəyicisi tərəfindən 37 mindən çox “elektron bəyannamə” təqdim edilmişdir. Hazırda əlavə dəyər vergisi qeydiyyatında olan vergi ödəyicilərinin 95 faizindən çoxu öz vergi bəyannamələrini internet vasitəsilə təqdim edir.
Möhtərəm cənab Prezident!
2008-ci ilin dövlət büdcəsinin mədaxil proqnozunun 5 milyard 19 milyon manatının və ya 67,7 faizinin Vergilər Nazirliyi tərəfindən icrası nəzərdə tutulmuşdur. Qeyd etmək lazımdır ki, 2008-ci il üçün nəzərdə tutulmuş proqnoz 2007-ci ilin proqnoz məbləğindən 765,6 milyon manat və ya 18 faiz çoxdur. Bu artımın 80 milyon manatı neft sektorunun, 685,6 milyon manatı qeyri-neft sektorunun payına düşür ki, bu da 2007-ci ilin proqnoz göstəricisindən 42,8 faiz çoxdur.
Möhtərəm cənab Prezident!
Fəaliyyətimizdə olan nöqsan və çatışmayan cəhətləri, 2008-ci ildə qarşıda duran vəzifələrimizi aydın dərk edir və Sizi əmin etmək istəyirəm ki, vergi orqanları üzərlərinə düşən vəzifələrin yerinə yetirilməsi sahəsində Sizin ali tapşırıqlarınızın icrası üçün bütün imkanlarını səfərbər edəcəkdir.
Diqqətinizə görə təşəkkür edirəm!