Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

WUF13 çərçivəsində “Boston Consulting Group”un qlobal şəhərlər reytinqinin yeni nəşri təqdim edilib - YENİLƏNİB

Bakı, 21 may, AZƏRTAC

Bakıda davam edən BMT-nin Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası (WUF13) çərçivəsində “Boston Consulting Group” (BCG) qlobal şəhərlər reytinqinin yeni nəşri təqdim olunub.

AZƏRTAC xəbər verir ki, “Dəyişmək üçün qurulub”: Şəhərlər gələcək uğrunda necə rəqabət aparır” adlı nəşrin “Urban Expo” sərgisindəki Azərbaycan pavilyonunda baş tutan təqdimatında BCG-nin şəhərlər və regionlar üzrə qlobal seqmentin idarəedici direktoru Vladislav Boutenko ilk hesabatın 2019-cu ildə hazırlandığını, daha sonra iki buraxılışın təqdim olunduğunu və bu gün artıq 4-cü nəşrin təqdim edildiyini deyib.

“Bu hesabatın əsas fərqi ondadır ki, o, şəhərlərə yalnız bir aspektdən baxmır. Nəşrdə təkcə yaşayış rahatlığı, iqlim, iş yerləri və ya nəqliyyatı deyil, bütün bunların hamısını birlikdə araşdırılıb. Burada cavab axtardığımız əsas sual budur: insanlar niyə şəhərlərə gəlirlər və niyə orada qalırlar? Biz bu sualı aşağıdakı əsas ölçülər üzrə təhlil edirik. Birincisi - iqtisadi imkanlardır. Çünki bu gün də insanların şəhərlərə gəlməsinin əsas səbəblərindən biri iş və karyera imkanlarıdır. İkincisi - yaşayış keyfiyyəti. Buraya əlçatanlıq, münasib yaşayış xərcləri, həyat tərzi, təhsil, istirahət imkanları və əlbəttə ki, əyləncə daxildir. Üçüncüsü - sosial kapitaldır. Yəni insanların bir-biri ilə münasibət qurmaq imkanları, qarşılıqlı hörmət, bərabərlik və inklüzivlik. İnsanların özlərini daha böyük bir cəmiyyətin parçası kimi hiss etməsi, dəstək görməsi və öz icmasına güvənməsi çox vacibdir. Burada hökumətlə və şəhər idarəçiliyi ilə qarşılıqlı əlaqə də mühüm rol oynayır. Dördüncü və bir qədər də gözlənilməz amil isə dəyişimin sürətidir. İnsanlar şəhərlərə yalnız bu gün gözəl və rahat olduqları üçün gəlmirlər. Onlar inanırlar ki, həmin şəhərlər sabah daha da yaxşı olacaq. Yəni insanlar şəhərləri çox vaxt bugünkü vəziyyətinə görə deyil, gələcək potensialına görə seçirlər. Bu ölçülərin detalları təqdimatda əks olunub”, - deyə o qeyd edib.

Vurğulanıb ki, araşdırma çərçivəsində 5 milyondan çox məlumat nöqtəsi təhlil olunub. Burada geniş statistika, analitik modellər və məlumatların emalı üçün süni intellekt texnologiyalarından istifadə edilib. Amma bir vacib məqamı qeyd etmək istəyirəm - süni intellekt məlumat yaratmaq üçün deyil, yalnız məlumatların işlənməsi üçün istifadə olunub. Süni intellektin toxunduğu bütün nəticələr insan ekspertlər tərəfindən yoxlanılıb və təsdiqlənib. Biz bu işi artıq 7 ildir həyata keçiririk. Yəni bu araşdırmaya hələ süni intellekt geniş yayılmazdan əvvəl başlamışıq. Burada təqdim olunan ilk 80 şəhər sadəcə dünyanın ən böyük şəhərləri deyil - onlar insanların yaşamaq və işləmək üçün ən çox seçdiyi şəhərlərdir. Əgər yaşadığınız şəhər bu siyahıdadırsa, hətta 80-ci yerdə olsa belə, bu, çox yaxşı göstəricidir.

“Bəs əsas tendensiyalar hansılardır? Uzun illər şəhərlər əsasən infrastrukturla qiymətləndirilirdi - körpülər, yollar, hava limanları, böyük binalar və sair. Amma bu gün insanlar şəhərləri daha çox nəticələrə görə qiymətləndirirlər. Yəni insanlar özlərinə belə sual verirlər: Bu şəhər mənə konkret nə verir? İnsanlar vaxt qazanmaq, gündəlik həyatda maneələrin azalması və daha yüksək həyat keyfiyyəti istəyirlər. Bir çox şəhərlər hələ də texniki göstəricilərlə yarışır. Məsələn “mənim səkim daha genişdir”, “mənim yolum daha müasirdir”. Amma əslində şəhərlər eyni insanlar uğrunda rəqabət aparırlar və getdikcə daha çox şəhər sakinlərin xoşbəxtliyini ölçməyə başlayır. İnsanların niyə özlərini xoşbəxt hiss etdiyini anlamağa çalışırlar. Bu xoşbəxtlik onların vaxta qənaət etməsi ilə bağlıdırmı? Daha rahat həyatla bağlıdırmı? Çünki unutmayaq: insanların vaxtı bu gün ən qiymətli resurslardan biridir. Şəhərlər insanların gündəlik yükünü və vaxt itkisini azalda bilər. Onlar nəqliyyatda sərf olunan vaxtı azalda, uzaqdan iş imkanlarını artıraraq bəzi səfərləri ümumiyyətlə aradan qaldıra bilər”, - deyə Vladislav Boutenko bildirib.

BCG-nin şəhərlər və regionlar üzrə qlobal seqmentin idarəedici direktorunun müavini Yekaterina Şapoçka Azərbaycanın paytaxtı Bakının “2014–2024-cü illərdə ən sürətlə dəyişən 20 şəhər” reytinqində ilk 20 şəhər sırasında yer aldığını deyib. Bildrib ki, reytinqdə şəhərlər göstəricilər baxımından sürətlə irəliləyib.

“Dəyişimin sürəti üzrə xüsusilə Çin şəhərləri ilə Xəzər regionunun şəhərləri arasında ciddi rəqabət formalaşır. Bu şəhərlər inkişaf tempinə görə bir-biri ilə yarışır. Biz müxtəlif şəhərlərin dəyişim sürəti baxımından fərqli istiqamətlərdə necə irəlilədiyini müşahidə edirik. Bəziləri innovasiya, infrastruktur və urban transformasiya sahələrində xüsusilə güclü nəticələr göstərir. Məsələn, ümumi dəyişimin sürəti göstəricisinə görə Bakı dördüncü kvintildə yer alır. Bu da şəhərin kifayət qədər yaxşı nəticələr göstərdiyini ortaya qoyur. Xüsusilə yaşayış keyfiyyəti göstəricisi üzrə Bakı demək olar ki, ən yüksək kvintilə yaxındır. Bu isə şəhərin son illərdə keçirdiyi transformasiyanın və inkişafın aydın göstəricisidir”, - deyə o vurğulayıb.

Qeyd edib ki, reytinqdə şəhərlərin ümumi ölçü göstəricisi, iqtisadi imkanlarda dəyişim sürəti, sosial kapital üzrə transformasiya sürəti, hökumətlə əlaqələrdə dəyişim sürətinə diqqət yetirilib. Sıralamada ilk üçlükdə Şençjen (Çin), Ər-Riyad (Səudiyyə Ərəbistanı) və Daşkənd (Özbəkistan) qərarlaşıb. Bakı isə 20-ci sırada qərarlaşıb.

Təqdimatda BMT-nin Məskunlaşma Proqramının (UN-Habitat) proqram meneceri Runz Vanq və “IND” şirkətinin landşaft arxitekturası departamentinin rəhbəri Karina Qarnaqa nəşrlə bağlı fikirlərini bölüşüblər.

Qeyd edək ki, qlobal konsaltinq şirkəti olan BCG-nin baş ofisi ABŞ-nin Massaçusets ştatının Boston şəhərində yerləşir. Qlobal şəbəkəyə malik şirkətin 50 ölkədə 90-dan çox ofisi var. BCG 2010-cu illərin əvvəllərindən Azərbaycanda tərəfdaşlarla əməkdaşlıq etməyə başlayıb. BCG-nin konsaltinq xidmətləri Azərbaycanda yerli, beynəlxalq və dövlət sektoru şirkətlərini əhatə edir.

“Boston Consulting Group”, həmçinin Bakı şəhərinin Baş planının hazırlanması işinə cəlb edilib, beynəlxalq strateji məsləhətçi olan BCG-nin dəstəyi ilə Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi tərəfindən paytaxtın inkişaf konsepsiyası işlənilib.

Fotoqraf – İlkin Cavanşirov
Operator – Şövqi Əzizov

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Finlandiya 15 yaşdan aşağılar üçün sosial media qadağasını nəzərdən keçirir

Çində partlayış nəticəsində 7 nəfər ölüb

Belçikada sosial mənzillərin bölgüsündə illərlə davam edən saxtakarlıq aşkarlanıb

ABŞ senatoru: Mərkəzi Asiyada və Qafqazda artan iqtisadi inteqrasiya birgə maraqlara xidmət edəcək

Trampdan xəbərdarlıq: Razılaşma olmazsa, İrana zərbələr davam edəcək

ABŞ ordusu İranda bir neçə hədəfə zərbələr endirdiyini açıqlayıb

Pit Heqset: ABŞ bu gecə İrana sərt hərbi zərbələr endirəcək

“Maritsa Səhnələri” festivalında Azərbaycanın zəngin mədəni irsi nümayiş etdirilib

Bakıda meditasiya və daxili harmoniya mövzusunda görüş: Sri-Sri Ravi Şankarın mesajları

Sülh Şurasının baş müşaviri: Orta Dəhlizi dünyanın əsas ticarət marşrutlarından birinə çevirə bilərik

Gələcəyin texnologiyaları: “ILA Berlin 2026” sərgisindən reportaj

Mikayıl Cabbarov: Qeyri-neft-qaz sektoru artıq iqtisadiyyatımızın aparıcı qüvvəsinə çevrilib – EKSKLÜZİV MÜSAHİBƏ VİDEO

Mikayıl Cabbarov: Qeyri-neft-qaz sektoru artıq iqtisadiyyatımızın aparıcı qüvvəsinə çevrilib – EKSKLÜZİV MÜSAHİBƏ VİDEO

Nazir: Özəl kapital dövlət investisiyalarını üstələyir VİDEO

Nazir: Özəl kapital dövlət investisiyalarını üstələyir VİDEO

Sri-Sri Ravi Şankar: Dünyadakı münaqişələrin bitməsinin yeganə çıxış yolu dialoqdur

Sahibkarlığın inkişafı üçün kredit, zəmanət və startap dəstəyi mexanizmləri tətbiq edilir VİDEO

Sahibkarlığın inkişafı üçün kredit, zəmanət və startap dəstəyi mexanizmləri tətbiq edilir VİDEO

Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda güzəştlərin müddətinin uzadılması nəzərdən keçirilir VİDEO

Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda güzəştlərin müddətinin uzadılması nəzərdən keçirilir VİDEO

Xankəndidə şəhər-universitet modeli böyük iqtisadi dividendlər vəd edir VİDEO

Xankəndidə şəhər-universitet modeli böyük iqtisadi dividendlər vəd edir VİDEO

Nazir: Əlavə gəlirlər ehtiyatların artırılmasına yönəldilir VİDEO

Nazir: Əlavə gəlirlər ehtiyatların artırılmasına yönəldilir VİDEO

Azərbaycan və Avstriya Xarici İşlər nazirlikləri arasında konsulluq məsləhətləşmələri aparılıb

“Kölgə iqtisadiyyatı” ilə mübarizədə əhəmiyyətli irəliləyiş əldə olunub VİDEO

“Kölgə iqtisadiyyatı” ilə mübarizədə əhəmiyyətli irəliləyiş əldə olunub VİDEO

Ruhani lider: Azərbaycan insanlar arasında sülhün və qarşılıqlı anlaşmanın tapılması üçün çox yaxşı bir körpü ola bilər

İqtisadiyyat naziri: Data mərkəzlərinin inkişafı prioritet layihələrimizdəndir -  EKSKLÜZİV VİDEO

İqtisadiyyat naziri: Data mərkəzlərinin inkişafı prioritet layihələrimizdəndir - EKSKLÜZİV VİDEO

Şəkidə şəhid Məmmədiyə Cabbarzadənin xatirəsi anılıb

Azərbaycan iqtisadiyyatında qeyri-neft sektorunun payı 71,5 faizə çatıb VİDEO

Azərbaycan iqtisadiyyatında qeyri-neft sektorunun payı 71,5 faizə çatıb VİDEO

Azərbaycanın lavanda rəngləri Bolqarıstanda “Soleil” beynəlxalq festivalında təqdim olunub

Mikayıl Cabbarov: Ölkənin xarici borcu azalma tendensiyasındadır və ehtiyatları artır - EKSKLÜZİV VİDEO

Mikayıl Cabbarov: Ölkənin xarici borcu azalma tendensiyasındadır və ehtiyatları artır - EKSKLÜZİV VİDEO

Həsən Həsənov: İndiyədək azərbaycanlılarla macarları birləşdirən çoxlu sayda sözün qohumluğunu sübut edə bilmişəm

Laçın şəhərində yeni yol nişanları quraşdırılıb və xətlər yenidən çəkilib VİDEO

Laçın şəhərində yeni yol nişanları quraşdırılıb və xətlər yenidən çəkilib VİDEO

Azərbaycan millisinin üzvü "Şamaxı"da

Böyük Britaniya enerji ödənişlərini azaltmaq üçün Aİ ilə yeni saziş istəyir

Azovda yük gəmilərinə dron hücumunda həlak olmuş 4 Azərbaycan vətəndaşının nəşləri ölkəyə gətirilib

Batut gimnastikası və tamblinq üzrə Azərbaycan çempionatının qalibləri bəlli olub

Qlazqoda iğtişaşlar və irqi zəmində hücumlarla bağlı üç nəfər saxlanılıb

ABŞ senatoru: Azərbaycan və region ölkələri ilə münasibətlər strateji səviyyəyə yüksəlib

Hacıqabul rayonunda açıq ərazidə baş vermiş yanğın söndürülüb - YENİLƏNİB VİDEO

Hacıqabul rayonunda açıq ərazidə baş vermiş yanğın söndürülüb - YENİLƏNİB VİDEO

Yasamal rayonunda obyektdə baş verən yanğın söndürülüb YENİLƏNİB

Tramp İranı yenidən sərt şəkildə vuracağını elan edib

"Turan Tovuz" Filip Ozobiçlə vidalaşıb

Bu saata olan əsas xəbərlər

“Macar-Azərbaycan ortaq etnik kökləri” kitabının təqdimatı olub

“Vətəndaşların müraciətləri haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının 2026-cı il 26 may tarixli 415-VIIQD nömrəli Qanununun tətbiqi və Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2016-cı il 23 iyun tarixli 950 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Dövlət və bələdiyyə orqanlarında, dövlət və ya bələdiyyə mülkiyyətində olan və ya paylarının (səhmlərinin) nəzarət zərfi dövlətə və ya bələdiyyəyə məxsus olan hüquqi şəxslərdə və büdcə təşkilatlarında vətəndaşların müraciətləri ilə bağlı kargüzarlığın aparılması Qaydası”nda dəyişiklik edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

“Vətəndaşların müraciətləri haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikasının Qanunu

Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin strukturunun və idarə edilməsinin təkmilləşdirilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

Hikmət Hacıyev: Yaxın Şərqdə münaqişənin kəskinləşməsi şəraitində Orta Dəhliz əlavə əhəmiyyət qazanır

İsveçrə Vəkillər Kollegiyasının sədri Azərbaycana səfər etməyi planlaşdırır

Dünya Kuboku: BMT Vaşinqtonu miqrasiya siyasətini “hərtərəfli” nəzərdən keçirməyə çağırır

İtaliyalı ekspert: Azərbaycanın azad edilmiş əraziləri innovativ şəhərsalma laboratoriyasına çevrilir

Prezidentin köməkçisi: Türk dünyası yeni siyasi reallığa və geniş Avrasiya qitəsində əməkdaşlıq platformasına çevrilir

Putin miqrantların tibbi müayinədən keçirilməsi ilə bağlı yeni qaydaları nəzərdə tutan qanunu imzalayıb

“Qəhrəmanlıq Zirvəsi” kitabının təqdimatı olub VİDEO

“Qəhrəmanlıq Zirvəsi” kitabının təqdimatı olub VİDEO

Türkiyənin İzmir Yüksək Texnologiya İnstitutunun nümayəndə heyəti Qarabağ Universitetində olub

Çində dünyanın ən böyük LNG daşıyan tankerinin inşasına başlanılıb VİDEO

Çində dünyanın ən böyük LNG daşıyan tankerinin inşasına başlanılıb VİDEO

İkiqat Avropa çempionu olan baş məşqçi: Azərbaycanın futbol ölkəsi olmadığı fikri ilə razı deyiləm – EKSKLÜZİV MÜSAHİBƏ VİDEO

İkiqat Avropa çempionu olan baş məşqçi: Azərbaycanın futbol ölkəsi olmadığı fikri ilə razı deyiləm – EKSKLÜZİV MÜSAHİBƏ VİDEO

Hikmət Hacıyev: Regionda sülhün bərqərar olmasından sonra Azərbaycanın xarici siyasətində yeni imkanlar yaranıb

ABŞ səfirliyinin nümayəndə heyəti Azərbaycan İdman Akademiyası ilə tanış olub

Uşaqların zərərli informasiyadan qorunmasına yönəlmiş normativ hüquqi akt layihəsi müzakirə olunub YENİLƏNİB VİDEO

Uşaqların zərərli informasiyadan qorunmasına yönəlmiş normativ hüquqi akt layihəsi müzakirə olunub YENİLƏNİB VİDEO

“Code for Future” layihəsinin cari il məzunları 87 faiz performans göstəriblər

Serbiya Prezidenti Azərbaycanın müdafiə nazirini qəbul edib

ABŞ-də Günəş enerjisi ilə elektrik enerjisi istehsalı kömürü üstələyib

Albaniya Respublikasının Prezidenti Bayram Beqaydan

Azərbaycanın zəngin mədəni irsi “İpək Yolu – 2026” festivalında nümayiş olunub

Samir Mahmudov: Sağlam cəmiyyətin təməli möhkəm ailə və hüquqi maarifləndirmədən keçir VİDEO

Samir Mahmudov: Sağlam cəmiyyətin təməli möhkəm ailə və hüquqi maarifləndirmədən keçir VİDEO

® Bakıda “Force of Love 2026” yay festivalı keçirilib

Psixoloq: Sosial şəbəkə məhdudiyyətləri uşaqların emosional inkişafına müsbət təsir edəcək

Azərbaycanın qlobal enerji təhlükəsizliyinə töhfəsi və yaşıl enerji perspektivləri - ŞƏRH

“Abşeron Şərab 1” MMC-nin qida təhlükəsizliyi qeydiyyatı ləğv edilib

ADPU ilk dəfə RUR beynəlxalq universitet reytinqində yer alıb

Astanada İpək Yolunun gələcəyi – energetikadan mədəniyyətə qədər müxtəlif istiqamətlər müzakirə olunub

Vaşinqtonda ənənəvi Trans-Xəzər Forumu işə başlayıb

İsmət Əliyev: Risk altında olan uşaqların müəyyənləşdirilməsi istiqamətində ardıcıl tədbirlər görülür VİDEO

İsmət Əliyev: Risk altında olan uşaqların müəyyənləşdirilməsi istiqamətində ardıcıl tədbirlər görülür VİDEO

Coğrafiya İnstitutu sürüşmə riski olan əraziləri açıqlayıb

COP31 Sədrliyi 2035-ci ilədək qlobal elektrikləşmənin 35 faizə çatdırılmasını hədəfləyir

Oğuzda ilk dəfə keçirilən “Aykido və Yapon Mədəniyyəti Günü” festivalı böyük marağa səbəb olub VİDEO

Oğuzda ilk dəfə keçirilən “Aykido və Yapon Mədəniyyəti Günü” festivalı böyük marağa səbəb olub VİDEO

Temperaturun kəskin dəyişməsi yeni reallığa çevrilir

Ekspert: Cənubi Qafqaz regionu Türkiyə üçün əhəmiyyətli bölgədir

® “Birbank”dan yenilik: 73 yaşadək təqaüdçülər kredit əldə edə biləcəklər

Anar Bağırov: Uşaqların hüquqlarının müdafiəsində vəkilliyin rolu xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Sabunçu rayonunda 46 kiloqramdan artıq narkotik vasitə qanunsuz dövriyyədən çıxarılıb VİDEO

Sabunçu rayonunda 46 kiloqramdan artıq narkotik vasitə qanunsuz dövriyyədən çıxarılıb VİDEO

Əlilliyi olan uşaqlar üçün sosial xidmət müəssisəsinə mediatur təşkil edilib

Valideynlərin sosial şəbəkə platformalarına nəzarət mexanizmi güclənəcək RƏY

Əmək müqaviləsi ilə çalışmaq işçiyə hansı hüquqlar verir?

Dünya çempionatı: Türkiyə millisinin ilk oyununun baş hakimi açıqlanıb

Yaxın Şərqdəki münaqişə qlobal neft tədarükündə 1 milyard barel itkiyə səbəb olub

“Rəqəmsal həllərdə dövlət-özəl tərəfdaşlığı” mövzusunda infosessiya baş tutub

Emin Əmrullayev: Uşaqların rəqəmsal mühitdə davranışları ilə bağlı qərarlar faktlara və araşdırmalara əsaslanmalıdır VİDEO

Emin Əmrullayev: Uşaqların rəqəmsal mühitdə davranışları ilə bağlı qərarlar faktlara və araşdırmalara əsaslanmalıdır VİDEO

Nazir: Təhsil seçimləri maraq və bacarıqlara əsaslanmalıdır VİDEO

Nazir: Təhsil seçimləri maraq və bacarıqlara əsaslanmalıdır VİDEO

Sahibə Qafarova İndoneziyanın Azərbaycandakı yeni səfiri ilə görüşüb

Milli Məclisdə kitabxana sisteminin aktual məsələlərinə həsr olunmuş ictimai müzakirə keçirilib

Premyer Liqaya yüksələn klub daha 3 futbolçu ilə vidalaşıb

Avropalıların yalnız 11 faizi ABŞ-ni müttəfiq hesab edir - ECFR sorğusu

Energetika naziri vətəndaşların müraciətlərini dinləyib

Bəzi sosial şəbəkələrdə uşaqların intihara, terrorizmə, kiberbullinqə məruz qalma ehtimalı daha çoxdur VİDEO

Bəzi sosial şəbəkələrdə uşaqların intihara, terrorizmə, kiberbullinqə məruz qalma ehtimalı daha çoxdur VİDEO

ADU-da “Çin dili körpüsü” müsabiqəsinə yekun vurulub VİDEO

ADU-da “Çin dili körpüsü” müsabiqəsinə yekun vurulub VİDEO

Rusiya Ermənistana qarşı mövqeyini sərtləşdirir

Almaniya səfiri Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh prosesində əldə olunmuş nailiyyətləri təqdir edib

Türk professor Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin qonağı olub

Qərbi Azərbaycan və Qarabağın mətbuat tarixi öyrənilir

Qara Qarayev adına Azərbaycan Dövlət Kamera Orkestri Xızıda konsert proqramı ilə çıxış edib

Azərbaycanda urbanizasiya prosesi və mənzil siyasətinin yeni strategiyaları

Kamran Əliyev: Yetkinlik yaşına çatmayan şəxslərlə bağlı qanunvericilikdə xüsusi humanist yanaşma tətbiq olunur VİDEO

Kamran Əliyev: Yetkinlik yaşına çatmayan şəxslərlə bağlı qanunvericilikdə xüsusi humanist yanaşma tətbiq olunur VİDEO