Xaçmaz və Qubanın gilas bağlarında məhsulun çürüməsinə səbəb olan əsas amillər
Xaçmaz, 30 iyun, Elxan Yusifli, AZƏRTAC
Bu il iyun ayında qeydə alınan qeyri-sabit hava şəraiti təsərrüfatçılara ciddi ziyan vurub. Xaçmaz və Qubanın gilas bağlarında məhsulun 30 faizə qədəri ağacda çürüyərək zay olub.
AZƏRTAC-ın bölgə müxbiri xəbər verir ki, Xaçmazın gilas bağlarında məhsul yığımının son günlərdir. Əldə olunan məhsulun böyük hissəsi Rusiyaya ixrac olunub. Gilasın qiyməti də təsərrüfatçıları qane edir. Xarici bazara göndərilən məhsul növündən asılı olaraq 2-5 manat arasında satılıb. Amma məhsulun böyük bir hissəsinin ağaclarda çürüməsi təsərrüfatçıların gəlirini xeyli azaldıb.
Xaçmaz rayonun Çiləgir kəndindən olan təsərrüfatçı Kamil Bəşirov bildirir ki, ilk dəfədir gilasın ağacda bu qədər çürüyərək zay olmasını müşahidə edir.
“Tezyetişən sortların yığım vaxtı hava şəraiti münasib idi. Amma kütləvi yığım vaxtı intensiv yağışlar ara vermədi. Yağış yağdıqdan sonra meyvənin ağacda qurumasını gözləməlisən. Ardıcıl yağış yağdıqda isə gilas çürüməyə başladı. Əsasən də “Napaleon”, “Krım” sortları və ağ gilas zay oldu. Elə ağaclarımız oldu ki, üstündə 200-300 kiloqram məhsul tam məhv oldu. Ötən il bağımızdan təxminən 3 ton məhsul toplayıb, 10 min manata yaxın gəlir əldə etmişdik. Bu il isə həm məhsul, həm də qazancımız yarıbayarı azaldı”, - deyə Kamil Bəşirov söyləyib.
Gilasın ağacda çürüməsi satışda da müəyyən çətinliklər yaradıb. Bazara çıxarılan məhsulun çeşidlənməsi üçün əlavə işçi qüvvəsi cəlb olunub.
“İlk dəfədir ki, gilası ağacdan toplayıb birbaşa taraya boşaltmırdıq. Yığılan məhsulu əvvəlcə bağda örtüyün üstünə tökürdük. Çünki çürük meyvə çox olduğundan nə qədər təmiz yığsaq da əlavə çeşidləməyə ehtiyac yaranırdı. Taraya bir ədəd çürük meyvə düşsə bütün məhsulu zay edə bilər. Mən heç vaxt gilasın belə həcmdə zay olduğunu görməmişəm”, - deyə Kamil Bəşirov söyləyib.
Meyvənin çürüməsinin əsas səbəbi qeyri-sabit hava şəraiti göstərilsə də, bəzi təsərrüfatçılar bunu ağaclara verilən gübrələrlə əlaqələndirirlər.
Meyvəçilik və Çayçılıq Elmi-Tədqiqat İnstitutunun baş elmi işçisi biologiya elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Mədət Qurbanov AZƏRTAC-ın bölgə müxbirinə bildirib ki, gilas bağlarında meyvənin çürüməsinə əsas səbəb qeyri-sabit hava şəraitidir. Amma normadan artıq azot gübrəsi verilən və məhsul yığımı ərəfəsində lazım olan müalicə tədbirləri aparılmayan bağlarda çürümə daha çox müşahidə olunub.
“Ümumi müşahidə göstərir ki, bu il gilas bağlarında məhsulun 35-40 faizi çürüyərək zay oldu. Yığım vaxtı intensiv yağışlar meyvənin çürüməsinin əsas səbəbidir. Sıx əkilmiş bağlarda meyvə daha çox zay olub. Bundan başqa bəzi fermerlər meyvənin kalibri böyük olsun deyə ağaclara lazım olandan çox azot gübrəsi verirlər. Belə bağlarda çürümə daha çox müşahidə olunub. Çürümənin qarşısını almaq üçün yığım ərəfəsində mütləq ağacları müəyyən olunmuş qaydada dərmanlamaq lazımdır”,-deyə mütəxəssis bildirib.
Xaçmaz rayonunda 3 min 695 hektar gilas bağı var ki, bunun da 2 min 943 hektarı barverəndir. Ötən il gilas bağlarından 20 min 186 ton məhsul yığılıb. Hər hektara görə məhsuldarlıq 100 sentnerə yaxın olub.
Bölmənin digər xəbərləri
