BMT TŞ-də Ermənistanın fiaskosu və Azərbaycanın əldə etdiyi 5 mühüm nəticə - Təhlil
Bakı, 18 avqust, AZƏRTAC
Bildiyimiz kimi, avqustun 16-da BMT Təhlükəsizlik Şurası (TŞ) İrəvanın təklifi ilə Azərbaycanın Qarabağ bölgəsini Ermənistanla birləşdirən Laçın dövlət sərhədindən buraxılış məntəqəsinin guya “bağlanmasından” sonra yaranmış “humanitar böhranı”n müzakirəsi üçün təcili iclas keçirdi.
Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirozyan iclasda şəxsən iştirak edərək, bütün artistlik və böhtan atmaq bacarığını ortaya qoysa da bu ölkə nəinki gözlədiyini əldə edə bilmədi, əksinə, sözün əsl mənasında diplomatik fiaskoya uğradı. Ən vacibi isə “humanitar fəlakət”, ”soyqırımı” və ”etnik təmizləmə” kimi uydurduğu yalanlar dünyanın ən mötəbər qurumunda tam olaraq ifşa edildi.
Başqa sözlə desək, Ermənistan bu müzakirələrdən heç bir siyasi dividend qazana bilmədi. İclasda Ermənistan üçün ən təsəlliverici hal o oldu ki, bir sıra çıxışçılar Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin 2023-cü il 22 fevral Laçın yolu ilə bağlı verdiyi qərara əməl etməyin, yəni, Azərbaycanın əlində olan imkanlardan istifadə edərək yolun maneəsiz və təhlükəsiz şəkildə humanitar məqsədlərlə istifadə olunmasını təmin etməyinin vacibliyini bildirdilər. Bu da yeni bir məsələ deyil və Azərbaycan cari il aprelin 23-də Laçın yolunda quraşdırdığı sərhəd-buraxılış məntəqəsi ilə bu yoldan maneəsiz və təhlükəsiz keçidi təmin etmişdi (o başqa məsələ ki, Ermənistanın məlum hərbi təxribatı nəticəsində yolun iş rejimində müəyyən dəyişikliyin yaranması zərurəti meydana gəldi).
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu sözləri Milli Məclisin deputatı Azay Quliyev söyləyib
Deputat sözlərinə görə, Azərbaycan həm daxildə, həm də BMT çərçivəsində çevik, uğurlu diplomatik və siyasi həmlələr edərək Təhlükəsizlik Şurasında Ermənistanın təşəbbüsü ilə keçirilən iclasın gedişini və nəticəsini öz xeyrinə dəyişə bildi. Belə ki, ölkəmizin postmünaqişə ilə bağlı gündəliyində olan aktual məsələlərin TŞ üzvləri tərəfindən səsləndirilməsi və bu işlərin BMT-nin iclasın yekununa dair yaydığı məlumata daxil edilməsi Azərbaycan diplomatiyasının çox ciddi uğuru və əldə etdiyi mühüm nəticədir.
Bu nəticələri 5 istiqamətdə qruplaşdırmaq olar:
Birinci nəticə - Qarabağda yaşayan ermənilərin gündəlik ehtiyaclarını qarşılamaq üçün humanitar yardımların Ağdam-Xankəndi marşrutu üzrə həyata keçirilməsi haqqında Azərbaycanın təklifi (Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Şarl Mişelin 2023-cü il iyulun 15-dəki müvafiq bəyanatından sonra) ilk dəfə olaraq BMT Təhlükəsizlik Şurasının üzvləri tərəfindən dəstəkləndi. Bu o deməkdir ki, Ermənistanın Laçın dövlət sərhədindən buraxılış məntəqəsinin "Qarabağ erməniləri üçün yeganə həyat və dünyaya çıxış yolu” olması ilə bağlı indiyə kimi təşkil etdiyi siyasi şou və böhtan kampaniyası iflasa uğradı. Əminəm ki, Ermənistanın bu mövzunu bundan sonra manipulyasiya etməsi o qədər də asan olmayacaq.
İkinci nəticə - “Humanitar yardımların siyasiləşdirilməsinin yolverilməz olduğu” haqqında TŞ üzvlərinin ümumi mövqeyini qeyd etmək lazımdır. Məlumdur ki, son iki ildə Azərbaycan Qarabağ ermənilərinə birbaşa humanitar yardımların daha tez və təhlükəsiz formada çatdırılması üçün ən münasib marşrutlar təklif edir. Bu təklifləri Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi (BQXK) və Rusiya sülhməramlıları dəstəkləsə də, Ermənistan və Qarabağ erməniləri bunu siyasi motivlərlə rədd etdilər. Bundan başqa, humanitar yardım məsələsini qəsdən siyasiləşdirən Ermənistan “soyqırımı”, “etnik təmizləmə” və “blokada” kimi yalanları uyduraraq bunlardan Azərbaycana qarşı siyasi məqsədlər üçün istifadə etməyə çalışır. Rəsmi İrəvanın Okampo kimi siyasi dələduzları “soyqırımı” oyununa alət edərək dünyanı aldatmaq cəhdi bunun ən yaxşı nümunələrindən biridir. Bu baxımdan, BMT TŞ-nin “humanitar yardımların siyasiləşdirilməsinə yol verilməməlidir” mesajının birbaşa ünvanı olan Ermənistan bundan sonra humanitar məsələlərə yönəlik siyasi möhtəkirliyə və manipulyasiyalara son qoymalıdır.
Üçüncü nəticə - Azərbaycanın Qarabağ ermənilərinin reinteqrasiya prosesini sürətləndirmək məqsədilə onlara birbaşa dialoq təklifi TŞ-nin iclasında bir sıra çıxışçılar tərəfindən qeyd olundu. Bilirik ki, Ermənistan Bakı ilə Xankəndi arasında birbaşa dialoqa qarşı çıxır və bu istiqamətdə beynəlxalq mexanizmin yaradılmasını təklif edir. Lakin Təhlükəsizlik Şurasının iclasında Ermənistanın bu absurd təklifi haqqında bir kəlmə də deyilmədi, əksinə Bakının Xankəndi ilə birbaşa dialoqunun vacibliyi qeyd edildi ki, bu da Azərbaycanın rəsmi mövqeyi ilə üst-üstə düşür.
Dördüncü nəticə Qarabağda yaşayan ermənilərin hüquq və təhlükəsizliyinə zəmanətin verilməsi məsələsi ilə bağlıdır. Azərbaycanın mövqeyi bu mövzuda da tam olaraq dəstəkləndi və bildirildi ki, bölgədə qalıcı sülhə və təhlükəsizliyə nail olmaq üçün Qarabağ ermənilərinin hüquqlarının və təhlükəsizliyinin təminatı Azərbaycanın qanunları çərçivəsində olmalıdır. Belə bir prinsipial mövqeyin ilk dəfə olaraq BMT TŞ-də səsləndirilməsinin çox böyük siyasi əhəmiyyəti var və bu cür yanaşma Qarabağ ermənilərinin reinteqrasiya prosesini tezliklə başlamağa qərarlı olan rəsmi Bakının mövqeyini daha da gücləndirəcək.
Beşinci nəticə - Azərbaycanın irəli sürdüyü sülh gündəliyi dəstəkləndi. Belə ki, TŞ-nin əksər üzvləri Ermənistanla Azərbaycan arasında dövlətlərarası münasibətlərin ərazi bütövlüyü və suverenlik prinsipinə hörmət əsasında və tezliklə tənzimlənməsinin və sülh sazişinin imzalanmasının vacibliyini qeyd etdilər. Bir çox çıxışlarda sərhədlərin delimitasiya və demarkasiya olunmasını, kommunikasiya xətlərinin açılmasını sülh prosesinin ayrılmaz hissəsi kimi qiymətləndirdilər. Bütün bunların hamısı Azərbaycanın son iki ildə təşviq etdiyi, Ermənistanın isə hər vəchlə mane olduğu məsələlərdir. Heç şübhəsiz ki, bu çağırışlar sülh sazişinin imzalanmasını süni şəkildə yubadan Ermənistana ünvanlanmışdı.
Bu nəticələrdən göründüyü kimi, Ermənistanın dünyada ən mötəbər qurum hesab edilən BMT TŞ-ni öz siyasi məqsədləri üçün istifadə etmək cəhdi tam iflasa uğradı, ermənilərin “miatsum” və ya “bəlkə nəsə dəyişdi” illüziyaları bu dəfə BMT-də dəfn edildi.
Bölmənin digər xəbərləri
