Kəpənəklər tısbağaların göz yaşını niyə içir?
Bakı, 9 mart, AZƏRTAC
Qərbi Amazoniyanın tropik meşələrində heyrətamiz mənzərəyə şahid olmaq mümkündür: tısbağaların başına qonmuş kəpənəklər onların göz yaşlarını içir. Bu yolla həşəratlar öz orqanizmlərində mineral çatışmazlığını kompensasiya edirlər.
AZƏRTAC “National Geographic” saytına istinadla xəbər verir ki, sarı-xallı Amazon çay tısbağaları (Podocnemis unifilis) kəpənəklərin ”sevimliləri”nə çevrilib. Bu, yetərincə böyük (45 santimetr uzunluğunda və 8 kiloqramadək çəkidə) hər şey yeyən sürünənlərdir. Onlar bitki, həşərat, molyusk, xərçəngkimilər və digər kiçik heyvanlarla qidalanırlar. Çay tısbağalarının ömrü 60-70 ildir.
Tısbağa və kəpənəklərin əlaqəsini Tambopata Milli Parkı yanında tədqiqat mərkəzindən olan Fil Torres izah edib. Onun sözlərinə görə, bu bölgədə heyvanlar mineral makroelement, ilk növbədə, duz çatışmazlığı duyur. Belə ki, tropik meşələrdə bütün su şirindir.
Fauna dünyasının ət yeyən nümayəndələri amin turşularını, natriumu, digər minerallar və elementləri heyvani qidadan aldıqları halda, kəpənəklərin də daxil olduğu vegetarianlar bu imkandan məhrumdurlar. Bu da həşəratları əlavə “vitamin” mənbələri axtarmağa vadar edir. Təbiətdə bu təzahür olduqca geniş yayılıb: məsələn, bəzi tutuquşular gil yalayır, meymunlar isə torpaq yeyir. Lakin mineral çatışmazlığını digər heyvanın göz yaşı hesabına aradan qaldırmaya Amazon meşələrindən başqa heç yerdə rast gəlinmir.
Tısbağanın göz yaşlarından təkcə yerli kəpənəklər deyil, arılar da qidalanırlar. Lakin sonuncular tısbağarlar üçün bəzi problemlər yaradır və heyvanlar onları özlərindən uzaqlaşdırmağa çalışırlar. Fil Torresin fikrincə, buna səbəb yəqin ki, arıların narahatedici vızıltısıdır. Amma kəpənəklər sürünənlərə problem yaratmır. Yeganə mənfi cəhət odur ki, qidalanma zamanı onlar görünüşə maneə yaradır və bu zaman yırtıcılar asanlıqla tısbağaya yaxınlaşa bilər.