Qlobal gərginliklər fonunda Orta Dəhlizin strateji əhəmiyyəti artır - RƏY
Bakı, 12 mart, AZƏRTAC
Müxtəlif regionlarda yaranan gərginliklər Avropa ilə Asiya arasında mühüm tranzit xətti hesab olunan Orta Dəhlizin əhəmiyyətini son dövrlərdə daha da yüksəldir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında nəqliyyat üzrə ekspert Rauf Ağamirzəyev bildirib.
Onun sözlərinə görə, qlobal miqyasda baş verən hadisələr yük və logistika axınlarının bir istiqamətdən digərinə yönəlməsi ilə nəticələnir ki, bu da mövcud nəqliyyat şəbəkələrinin üzərinə əlavə yük düşməsinə səbəb olur.
“Son illərdə qlobal pandemiya, Rusiya–Ukrayna müharibəsi, Yaxın Şərqdə artan gərginliklər, Qırmızı dənizdə ticarət gəmilərinə hücumlar və regionda baş verən digər hadisələr beynəlxalq ticarət marşrutlarının yenidən qiymətləndirilməsinə gətirib çıxarıb. Bu proseslər beynəlxalq logistika şirkətlərinin diqqətini alternativ və daha qısa marşrutlara yönəldir. Bu baxımdan Orta Dəhlizə marağın artdığını müşahidə edirik. Yaxın Şərqdə baş verən hadisələr və İran ətrafında yaranan gərginlik, xüsusilə Hörmüz boğazının bağlanması riskləri Orta Dəhlizin əhəmiyyətini daha da artırıb. Əgər bir müddət əvvəl Çin–Qazaxıstan–Azərbaycan–Gürcüstan–Türkiyə–Avropa xətti perspektivli alternativ marşrut kimi qiymətləndirilirdisə, hazırda bir çox ticarət şirkətləri üçün faktiki olaraq “yaşamaq marşrutu”na çevrilib. Son bir həftə ərzində bu marşrut üzrə konteyner daşımalarına tələbat ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 450–500 faiz artıb. Bunun nəticəsində Qazaxıstanın Aktau və Azərbaycanın Bakı limanlarında yük axını kəskin şəkildə çoxalıb və yüklərin emal müddəti təxminən üç dəfə artıb”, - deyə R.Ağamirzəyev vurğulayıb.
Ekspert qeyd edib ki, artan yük axını fonunda dəhliz üzrə mövcud infrastruktur imkanları maksimum səviyyədə istifadə olunur: “Xüsusilə Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu xətti üzrə daşımaların həcmi son bir həftə ərzində təxminən 35 faiz artıb və bəzi hallarda sərhəd-keçid məntəqələrində qatar növbələrinin bir neçə kilometrə qədər uzandığı müşahidə edilir. Mövcud vəziyyət beynəlxalq investorların regiondakı yeni logistika layihələrinə marağını da artırır. Xüsusilə İraq ərazisində həyata keçirilməsi planlaşdırılan “İnkişaf Yolu” layihəsinə diqqət yüksəlib. Bu çərçivədə İraqda yerləşən “Grand Faw” limanının planlaşdırılan illik yükaşırma gücünün 30 milyon tona qədər artırılması məsələsi yenidən nəzərdən keçirilir. Orta Dəhlizin inkişafı təkcə quru və dəniz nəqliyyatı ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda Azərbaycanın hava məkanı da Avrasiya regionunda mühüm tranzit imkanları yaradır. Son illərdə Azərbaycanın hava məkanından istifadə edən beynəlxalq tranzit uçuşların sayında əhəmiyyətli artım müşahidə olunur”.
Rauf Ağamirzəyev hesab edir ki, Xəzər dənizində gəmi parkının genişləndirilməsi, logistika proseslərinin rəqəmsallaşdırılması və gömrük prosedurlarının sadələşdirilməsi də vacib istiqamətlərdəndir.
“Əsas məqsəd təkcə yük həcmini artırmaq deyil, həm də daşımaların sürətini və dayanıqlığını təmin etməkdir. Bu baxımdan dəhliz ölkələrinin koordinasiyalı şəkildə fəaliyyət göstərməsi böyük əhəmiyyət kəsb edir. Mövcud geosiyasi proseslər bir daha göstərir ki, logistika marşrutları təkcə iqtisadi deyil, həm də strateji məsələdir. Bu baxımdan Orta Dəhlizin inkişafı region ölkələri üçün həm iqtisadi, həm də geosiyasi baxımdan yeni imkanlar yaradır və Azərbaycan bu prosesdə mühüm tranzit mərkəzlərindən biri kimi çıxış edir”, – deyə ekspert əlavə edib.
Bölmənin digər xəbərləri
