Siyasi ekspert: Ermənistan proseslərə müdaxilə etmək imkanlarını əlində saxlamaq üçün resurslara malik deyil
Bakı, 24 noyabr, AZƏRTAC
16 noyabr - “Birgünlük müharibə” Ermənistanı sülhə məcbur etmək üçün mühüm manevr idi. Buna görə də Ermənistan tərəfi çənbərin daraldığını görərək diplomatik danışıqlar üçün razılıq verdi. Daha əvvəl noyabrın 9-da üçtərəfli görüş planlaşdırılmışdı. Ancaq Paşinyan hansısa səbəblərə görə görüşdən imtina etdi. Ehtimal etmək olar ki, 2020-ci il noyabrın 10-da kapitulyasiya aktını imzalayan Paşinyan eyni məzmunlu yeni sənədi təsdiqləməkdən çəkindi. Digər əsas səbəb isə ölkə daxilində baş verə biləcək qiyam qorxusudur ki, Paşinyanı hakimiyyətdən kənarlaşdıra bilər. Ona görə də Paşinyan ehtiyat edərək görüşü təxirə saldı.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında siyasi ekspert Elman Vəliyev deyib.
Siyasi ekspert deyib: “Azərbaycan ilə Ermənistan arasında diplomatik danışıqları bərpa etmək üçün Avropa İttifaqı (Aİ) dekabrın 15-də Brüsseldə görüş təşkil etdi. Ancaq Rusiya Brüssel görüşünün nəticəsini qabaqlamaq, regionda gedən proseslərdən uzaq qalmamaq üçün noyabrın 26-da Soçidə Azərbaycan Prezidentinin və Ermənistanın baş nazirinin görüşünü təşkil etdi. Belə nəticəyə gəlmək olar ki, Azərbaycan ilə Ermənistan arasında önəmli qərarların qəbul edilməsi Soçi görüşünə təsadüf edəcək. Gündəmdə olan əsas məsələ isə Zəngəzur dəhlizinin açılması, sərhədlərin delimitasiyası və demarkasiyası, minalanmış ərazilərin xəritəsinin verilməsi olacaq. Çünki Azərbaycan qalib dövlət kimi diktə edir və edəcək. Ermənistanın əsas tələbinin isə Azərbaycanda olan əsirlərin təhvil verilməsi ilə bağlı olacağı ehtimal edilir. Əlbəttə, məsələ Ermənistan ictimaiyyətinə də aydın olduğu üçün xalq görüşün keçiriləcəyini və önəmli qərarların qəbul ediləcəyini duyub etirazlara başladı. Paşinyan xalqın etirazından ehtiyat edərək təcili olaraq onlayn mətbuat konfransı keçirdi. Paşinyan erməni cəmiyyətini sakitləşdirmək və gözdən pərdə asmaq üçün mətbuat konfransında bir sıra vacib məqamlara toxundu. Ümumi yanaşsaq deyə bilərik ki, Paşinyan Zəngəzur dəhlizinin olmadığını qeyd edib. Təbii ki, bu fikirlərin bir neçə səbəbi ola bilər. Birincisi, məğlub və ona qəzəbli xalqı sakitləşdirmək. İkincisi isə özünü görüşdən əvvəl diktə edən tərəf kimi göstərmək. Əlbəttə, istər Ermənistan, istər də bu prosesdə maraqlı olan dövlətlər və beynəlxalq təşkilatlar Paşinyanın fikirlərinin boş cümlələrdən ibarət olduğunu yaxşı anlayır. Reallıq isə Ermənistanın Azərbaycanın təkliflərini qəbul etmək məcburiyyətində qaldığı göstərir. Bunu bir neçə misalla izah edək. Əvvəla qeyd edək ki, Azərbaycan və Türkiyə Zəngəzur dəhlizinin açılması üçün beynəlxalq güclərin dəstəyini alıb. Bu da yeni dünya düzənində Zəngəzur dəhlizi məsələsinin həllini qaçılmaz edir. Növbəti önəmli məsələ - Zəngəzur dəhlizi Azərbaycan və Ermənistanla bərabər, Rusiya, Türkiyə, Çin və Avropaya da fayda gətirən platforma rolunu oynayacaq.
“Zəngəzur dəhlizinin açılması və Ermənistanı sülh müqaviləsinə məcbur etmək üçün Azərbaycan postmüharibə dövründə sərhəd zonasında strateji yüksəkliklərə yiyələnib. Bu fakt qarşıdakı görüşlərdə Azərbaycanın üstünlüklərini göstərən səbəblərdəndir. Hərbi üstünlükdən və bu istiqamətdə görülən işlərdən əlavə, Azərbaycan dəhlizin açılması üçün infrastruktur layihələrinin icrasına da başlayıb. Bunlar görülən işlərin iqtisadi tərəfləridir. Çünki Ermənistan laqeydlik nümayiş etdirdikcə, rəsmi Bakı hücum iqtisadiyyatı modelini tətbiq edə bilər. Həmçinin Azərbaycanın Gorus-Qafan yolundakı və Qafan-Çakaten yolunda qurduğu postlar Ermənistan iqtisadiyyatı ətrafındakı mühasirəni daha da gücləndirir. Bu da gələcək addımlarda Azərbaycana mühüm üstünlüklər verir”,- deyə Elman Vəliyev bildirib.
Vurğulanıb ki, Türkiyə Ermənistana Azərbaycanla münasibətlərin normallaşdırılması üçün şərtlər qoyub. Bunlar da başadüşüləndir. Çünki müharibə başa çatandan indiyədək Ermənistanda Azərbaycana qarşı revanşist çıxışlar davam edir. Türkiyə Ermənistana xəbərdarlıq edib ki, bu cür davranışlardan çəkinsin və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanısın. O zaman Ermənistanla normal əlaqələr qurula və sərhədlər açıla bilər. Digər şərt isə Zəngəzur dəhlizinin açılması prosesinin çətinləşdirilməməsi ilə bağlıdır. Yəni, görünən odur ki, Ermənistan blokadaya salınıb. Onun Azərbaycanın şərtlərini qəbul etməkdən başqa şansı yoxdur. Dediklərimizdən belə qənaətə gələ bilərik ki, Ermənistan proseslərə müdaxilə etmək imkanlarını əlində saxlamaq üçün resurslara malik deyil.