20 Yanvar xalqımızın taleyində dönüş nöqtəsi oldu
Bakı, 19 yanvar, AZƏRTAC
Qanlı 20 Yanvar xalqımızın faciəli tarixi olduğu qədər, həm də şərəf tarixidir. 1988-ci ildən başlayaraq sovet hökumətinin ədalətsiz siyasətinə qarşı çıxan xalqımız 1990-cı ilin əvvəllərində imperiya “maşını” tərəfindən qırğına məruz qaldı, lakin bu, xalqımızı qorxutmadı, daha da mətinləşdirdi. 1990-cı ilin 20 Yanvarı xalqımızın taleyində dönüş nöqtəsi oldu.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında Azərbaycan Dillər Universitetinin Qafqazşünaslıq və Azərbaycan tarixi kafedrasının dosenti, YAP Nəsimi rayon ərazi təşkilatının sədri Qorxmaz Mustafayev söyləyib. O bildirib ki, 1980-ci illərin sonlarında erməni separatizminin, torpaq iddialarının yenidən baş qaldırması Mixail Qorbaçovun hakimiyyətinin zəifliyi, həmçinin ermənipərəst siyasəti ilə sıx bağlıdır. Ermənistanda “Qarabağ komitəsi”, “erməni milli hərəkatı” kimi təşkilatlar daha da fəallaşdılar. Onların fəaliyyətini dəstəkləyən Ermənistan hökumətinin həyata keçirdiyi terror siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycandan - Ermənistan SSR-dən azərbaycanlıların zorakılıqla qovulması prosesi başlandı. Ermənilərin türksüz bir Ermənistan görmək arzusu nəticəsində 250 minə qədər müsəlman əhali qırğın, qarət və zorakılıqlara məruz qalaraq tarixi yurdlarından qovuldular. Tarixi vətənindən qovulan soydaşlarımızdan 216 nəfər vəhşicəsinə qətlə yetirildi, 1154 nəfər isə yaralandı, qalanları canlarını qurtarmaq üçün Azərbaycana sığınmağa məcbur oldular. Ermənistan hakimiyyətinin Qarabağdakı separatçıları dəstəkləməklə və qırğınlarla müşayiət olunan siyasətinə Moskvanın loyal münasibəti xalqın səbir kasasını daşdırdı. 1988-ci ildən başlayaraq Azərbaycan xalqının mərkəzi hakimiyyətin ermənipərəst siyasətinə etiraz edən dinc nümayişləri başladı. Xalqımızın azadlığa gedən yolunun qarşısını kəsmək, həmçinin bütün azadlıqsevər xalqlara “dərs” vermək məqsədilə 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə Bakıya keçmiş SSRİ-nin xüsusi ordu hissələri yeridildi. Həmin gecə Bakıda və ətraf rayonlarda günahsız insanlar öldürüldü, yaralandı və həbs edildi.
Azərbaycan xalqının informasiya blokadasında qaldığı həmin günlərdə Moskvada yaşayan Heydər Əliyev xalqı tək qoymadı, onunla həmrəy oldu. Bütün təhlükələrə baxmayaraq 1990-cı il yanvarın 21-də ailəsi ilə birlikdə Moskvada Azərbaycanın daimi nümayəndəliyinə gəldi. Bakıda xalqımıza qarşı törədilmiş qırğına ilk siyasi qiymət verən Ulu Öndər SSRİ rəhbərliyinin və yerli hakimiyyətin yarıtmaz fəaliyyətini tənqid etdi.
Ermənistandan soydaşlarımızın zorakılıqla deportasiyasından sonra ermənilərin əl-qolu daha da açıldı. Onların Qarabağdakı vəhşilikləri ən yüksək həddə çatdı, əliyalın, silahsız insanların soyqırımını dünya görməzdən gəldi. İlk vəhşiliyə məruz qalan kəndlərdən biri İmarət-Qərvənd kəndi oldu. 1991-ci il sentyabrın 17-dən 24-nə qədər keçmiş Ağdərənin ermənilərin əhatəsində olan İmarət-Qərvənd kəndinin 200-ə qədər evi tamam yandırıldı. Bundan sonra faciələr bir-birinin ardınca gəldi, 1992-ci il fevralın 17-də Qaradağlı kəndində dəhşətli qırğın törədildi, soyqırımı həyata keçirildi. Yüzlərlə insan vəhşicəsinə öldürüldü və əsir götürüldü. Əsirlər dəhşətli işgəncələrə məruz qaldılar. Tarixin ən dəhşətli soyqırımlarından biri də Xocalıda həyata keçirildi. Ermənistan hökumətinin, SSRİ-dən Rusiyaya miras qalmış 366-cı alayın iştirakı ilə 1992-ci il fevralın 25-i axşamından başlayaraq Xocalıda bir millətin soyqırımı həyata keçirildi. Azərbaycan xalqının əzmini qırmaq üçün soyqırımı siyasəti davam etdirildi. 1992-ci il aprelin 7-dən 8-nə keçən gecədən xalqımız Ağdaban faciəsini yaşadı, kəndin qaçıb qurtara bilməyən, yuxuda olan əhalisi ermənilər tərəfindən öldürüldü, əsir götürüldü, qurtula bilməyənlər evində yandırıldı. Elə həmin il avqustun 28-də Ballıqaya qırğını bu soyqırımına əlavə edildi. Kəlbəcərin işğalı ərəfəsində Başlıbeldə törədilən soyqırımı da xalqımız unutmayıb.
“20 Yanvardan başlayaraq Vətənin azadlığı, ərazi bütövlüyü uğrunda canlarını verən şəhidlərimizin ruhu şaddır. 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusu Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında torpaqlarımızı düşmən işğalından azad etdi. Torpaqlarımız işğaldan azad ediləndən sonra yeni hədəflər içərisində ən mühümlərindən biri Qərbi Azərbaycandan zorakılıqla qovulan azərbaycanlıların öz doğma yurdlarına qayıtmasına nail olmaqdır. İnanırıq ki, dövlətimizin uğurları Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında davam edəcək və bizi yeni hədəflərə çatdıracaq. Bu gün Qarabağa Qayıdış prosesini gördüyümüz kimi, Qərbi Azərbaycandan qaçqın düşmüş soydaşlarımızın da öz doğma yurdlarına dönəcəkləri günü görəcəyik”, - deyə Q.Mustafayev bildirib.