8 mart – Beynəlxalq Qadınlar Günüdür
Zərif varlığa ünvanlanan sevgi dolu sətirlər
Bakı, 7 mart (AZƏRTAC). Qadın zəriflik, gözəllik, incəlik rəmzidir. Qadın müqəddəs varlıqdır, çünki o anadır, Vətənlə bir tutulur adı. Qadın fədakardır, bağışlayandır. O, ailə adlı kiçik dövlətin idarəedənidir. Qadın böyük qüvvədir deyirlər. Çünki hər bir güclü kişinin arxasında mütləq güclü bir qadın dayanır.
Ümumiyyətlə, belə bir fikir vardır ki, insan yaradılandan bəri dünyada baş vermiş ixtiyari qlobal hadisələrdə qadının rolu müstəsnadır. Sadəcə iki misal gətirmək kifayətdir: Troya kimi bir dövlətin yer üzündən tamam silinməsində füsunkar Yelenanın rolu olmamışdırmı? Bəs intibah dövrünün ən məşhur rəssamlarından biri Leonardo da Vinçinin “Cakonda”sının (“Mona Liza”) sirli gülüşü əsrlər boyu insanlarda maraq doğurmurmu?
Gözəllikdə füsunkar Yelenadan geri qalmayan, Mona Lizanın Leonardo fırçasından çıxmış gülüşündən də sehrli gülüşlərə malik Azərbaycan xanımlarının bəşər tarixinin inkişafında xüsusi rolu olmuşdur. Tarixən Azərbaycan qadını Şərq qadınları arasında xüsusilə seçilmiş, özünəməxsusluğu ilə fərqlənmişdir. Dərin tarixi araşdırma aparmadan müasir dövrümüzdən misal kimi Şərqdə ilk ərəbşünas alim Aida İmanquliyevanı, Şərqin ilk opera yazmış qadın bəstəkarı Şəfiqə Axundovanı, məşhur Cuzeppe Verdinin Aida obrazının ən gözəl ifaçısı Firəngiz Əhmədovanı göstərə bilərik.
Bunlarla yanaşı, bəstələdiyi “Bilməzdim”, “Gecələr bulaq başında”, “Qurban verərdim”, “Gəl barışaq”, “Mehribanım”, “Yoxluğunu bilə-bilə”, “Sən yadıma düşəndə” kimi lirik mahnıları ilə hər kəsin qəlbinə yol tapan Elza İbrahimovanın, səhnəmizin Leylisi, Əslisi, Ərəbzəngisi, Şahsənəmi olmuş Rübabə Muradovanın, “Bir könül sındırmışam” mahnısının əvəzsiz ifaçısı Şövkət Ələkbərovanın, ürəkləri fəth edən bənzərsiz mahnıları ilə heç bir sərhəd tanımayan, “Dünyanın xoşbəxti mənəm dünyada” deyən, konsert proqramları ilə çıxış etdiyi ölkələrdə milyonların sevgisini qazanan Zeynəb Xanlarovanın, ölkəmizdə rəqs sənətinin yaranmasında və inkişafında böyük xidmətləri olmuş Əminə Dilbazinin, yaratdığı obrazlarla hər kəs tərəfindən sevilən Leyla Bədirbəylinin, Hökümə Qurbanovanın, təkcə “Qaynana” filmində yaratdığı “Cənnət xala” obrazı ilə milyonların yaddaşına əbədi həkk olan Nəsibə Zeynalovanın, Azərbaycanda ilk ali təhsilli rəssam Maral Rəhmanzadənin, ünlü ədiblərimiz Əzizə Cəfərzadənin, Nigar Rəfibəylinin, Mirvarid Dilbazinin, Mədinə Gülgünün və neçə-neçə xanım mədəniyyət və incəsənət fədaisinin adını çəkmək olar.
Tarixin hər yüzilliyində Azərbaycan qadınları dərin iz buraxmışlar. Təəssüf ki, əsrlər boyu daşlaşmış Şərq mentaliteti Azərbaycan qadınını mühüm ictimai-siyasi hadisələrin arxa planında saxlamışdır.
Mart ayının 8-i Beynəlxalq Qadınlar Günü kimi qeyd etdiyimiz gözəl bir bayram gününün təsis edilməsi almaniyalı sosial-demokrat Klara Setkinin adı ilə bağlıdır. 1910-cu ildə Danimarkanın Kopenhagen şəhərində keçirilən Qadın Sosialist İnternasionalının qurultayında Klara Setkin 1857-ci ildə ABŞ-ın Nyu-York şəhərində daha yaxşı iş şəraiti tələbi ilə tekstil fabrikində tətil edən 40 min toxucu fəhlənin üzərinə polisin hücum etməsi, fəhlələrin fabrikə doldurularaq qapının bağlanması və meydana gələn yanğında fəhlələrin fabrik qarşısında qurulmuş barrikadalardan qaça bilməməsi nəticəsində əksəriyyəti qadın olan 129 fəhlənin ölməsi hadisəsi ilə bağlı həmin günün Beynəlxalq Qadınlar Günü kimi qeyd olunmasını təklif etmişdir.
1977-ci ildə BMT Baş Məclisində 8 mart, qadın hüquqları və beynəlxalq sülh günü olaraq qəbul ediləndən sonra bütün dünyada həmin tarix Beynəlxalq Qadınlar Günü kimi qeyd edilməyə başlamışdır.
Klara Setkinin Avropada yaşaması, Avropa mentalitetinə mənsub olması bir qadın kimi onun əl-qolunu çox açırdı. Lakin ondan fərqli olaraq Azərbaycan qadınının məhz şərqli olaraq bu gün kişilərlə bərabər bütün hüquqlara yiyələnməsi tarixi hadisədir desək, şübhəsiz, yanılmarıq. Azərbaycan qadını tarixən ailə ocağının qoruyucusu olmuşdur. Bəlkə də “Hər bir güclü kişinin arxasında mütləq güclü bir qadın dayanır” zərb-məsəli məhz Azərbaycan qadınlarına şamil edilmişdir.
Bu gün Azərbaycan qadınının gur səsi mötəbər beynəlxalq təşkilatların tribunasından daha aydın eşidilir. Azərbaycanın birinci xanımı, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO-nun və İSESCO-nun xoşməramlı səfiri, Milli Məclisin deputatı Mehriban Əliyevanın ölçüyəgəlməz xidmətlərini buna əyani misal göstərmək olar. Məhz Mehriban xanım Əliyevanın çoxşaxəli fəaliyyəti sayəsində milli musiqi sənətimiz incisi sayılan muğamımız, aşıq sənəti və tar ifaçılığı sənəti UNESCO-nun Bəşəriyyətin Qeyri-maddi mədəni irs siyahısına salınmışdır. Mehriban xanım Əliyevanın Azərbaycan mədəniyyətinin dünyada tanıdılması və təbliği sahəsində fəaliyyəti misilsizdir.
Ölkənin birinci xanımı Mehriban Əliyevanın simasında cəmiyyətdə tutduğu mövqeyindən asılı olmayaraq bütün xanımlarımızı 8 Mart - Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə təbrik edir və onların hər birinə əsl qadın xoşbəxtliyi arzulayırıq!
Türkan Abdullayeva
AZƏRTAC -ın müxbiri
Bölmənin digər xəbərləri
