Ali Məhkəmənin sədri: Ulu Öndər ölkəmizdə yeni hüquqi dövlətin möhkəm əsasını yaratdı
Bakı, 4 may, AZƏRTAC
Təbii ki, yeni qurulan Azərbaycanda yeni ədalət mühakiməsinin yaradılması qaçılmaz idi. Ulu Öndərin rəhbərliyi ilə Azərbaycanda yeni məhkəmə sisteminin tədricən təkmilləşdirilməsi istiqamətində xeyli uğurlu işlər görüldü. Yeni Konstitusiya, mütərəqqi qanunlar, həyata keçirilən təşkilati işlər nəticəsində ölkəmizdə yeni hüquqi dövlətin möhkəm əsası yaradıldı. Nəticədə qısa zaman ərzində yeni dövlət idarəetmə sistemi formalaşdı, yuxarı pilləsində Ali Məhkəmənin olduğu üçpilləli yeni məhkəmə sistemi yaradıldı. Ali konstitusiya nəzarət orqanı olan Konstitusiya Məhkəməsi təsis olundu.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Ali Məhkəmənin sədri İnam Kərimov “Heydər Əliyev və məhkəmə-hüquq islahatları: Tarix, zaman və nailiyyətlər” konfransında çıxışında deyib.
Bildirib ki, Azərbaycanda dövlət institutlarının müasirləşdirilməsi və gücləndirilməsi istiqamətində uğurlu tədbirlər həyata keçirildi. Ulu Öndərin ardıcıl və məqsədyönlü siyasəti ilə Avropa Şurasına üzv olmaq istiqamətində də mühüm hazırlıq işləri görüldü. Yeni yaradılan məhkəmə sistemində və digər sahələrdə mütərəqqi islahatların həyata keçirilməsinə başlanıldı. Qanunvericiliyin Avropa standartlarına uyğunlaşdırılması istiqamətində ardıcıl tədbirlər həyata keçirildi.
Həmin dövrdə ölkəmizdə əfvetmə institutu bərpa edildi, ölüm cəzası birdəfəlik ləğv olundu. İnsan hüquqları üzrə müvəkkil institutu (ombudsman) yaradıldı, hüquq-mühafizə orqanlarında dövrün tələblərinə cavab verən mütərəqqi islahatlar aparıldı. Məhkəmələrə insan hüquqlarının qorunması ilə bağlı müstəsna səlahiyyətlər verildi. Qətimkan tədbiri kimi həbsin seçilməsi səlahiyyəti məhkəmələrə həvalə olundu.
Ümummilli Liderin gərgin fəaliyyəti nəticəsində Azərbaycan, nəhayət, 2001-ci ildə Avropa Şurasına üzv qəbul edildi. Ölkəmiz İnsan Hüquqlarının və Əsas Azadlıqların Müdafiəsi haqqında Avropa Konvensiyasına qoşuldu. Bununla da ölkəmizdə insan hüquq və azadlıqlarının qorunmasında yeni mərhələ başladı.
“İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin yurisdiksiyasının Azərbaycan Respublikasına da şamil olunması ölkəmizdə gedən məhkəmə-hüquq islahatlarını genişləndirdi və sürətləndirdi. Həmçinin ədalət mühakiməsi sisteminin daha da təkmilləşməsinə, insan hüquqlarının müdafiəsinə diqqətin daha da artmasına təkan verdi. Bu işə, həmçinin bu gün uğurla davam etdirilən Azərbaycan məhkəmələri ilə Avropa Məhkəməsi arasında dialoq da töhfə vermiş oldu. Aparılan köklü və dinamik islahatlar nəticəsində ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsi ilə bağlı məhkəmələr üzərində hər cür nəzarət ləğv olundu. Məhkəmə hakimiyyətinin nüfuzu yeni səviyyəyə qaldırıldı. Məhkəmələrin keçmiş sovet dövründə olduğu kimi, “cəza orqanı” deyil, hüquq-müdafiə vasitəsi olması düşüncəsi cəmiyyətdə formalaşmağa başladı.
İslahatların gedişində Ali Məhkəmənin də funksiya və səlahiyyətlərinə yenidən baxıldı. Ali Məhkəmənin aşağı məhkəmələrin qərarlarına nəzarət etmək, işlərə birinci instansiya məhkəməsi olaraq baxmaq kimi özünəxas olmayan funksiyalarından azad edildi. Nəticədə Ali Məhkəmə ümumi və ixtisaslaşdırılmış məhkəmələrin icraatına aid edilən işlər üzrə əsl kassasiya instansiyası məhkəməsinə çevrildi”, - deyə Ali Məhkəmənin sədri vurğulayıb.