Bakı, 4 aprel (AZƏRTAC). Söhbətin hansı ekran əsərindən getdiyini yəqin ki, anlamamış deyilsiniz. Azərbaycanın Xalq Yazıçısı Elçinin eyniadlı əsəri əsasında ekranlaşdırılmış “Mahmud və Məryəm” filmi mövzu və yenilik baxımından təkcə nəsrimizdə deyil, eyni zamanda kinomuzda da öz sözünü demişdir.

Türkiyə və Azərbaycan kinematoqrafçılarının birgə işi olan bu ekran əsərinin ana mövzusu eşqdir. O eşq ki, dahi Nizamidən, Füzulidən, Hüseyn Caviddən üzü bəri bütün klassiklərimizin dönə-dönə müraciət etdikləri, əbədi və həmişəyaşar mövzu, müxtəlif dinlərə məxsus insanları bir-birinə bağlayan gözəgörünməz sehrli qüvvə.

Nəsillər dəyişir, fikirlər dəyişir, amma bu mövzuya nə münasibət dəyişir, nə də bu ülvi hiss öz ucalığından enir. Elə Elçin Əfəndiyevin dediyi kimi: “Eşq din tanımır. Eşq mənəvi təmizlik istəyir. Mənəvi təmizlik isə, bütün dinlərdə vardır”.

Bu ekran əsəri bir daha göstərdi ki, 30 il bundan əvvəl sevimli yazıçımız tərəfindən qələmə alınmış romanda əksini tapan məsələlər öz aktuallığını qorumaqdadır.

Azərbaycanın “Salnamə” studiyası və Türkiyənin “24 Kare Film” şirkəti tərəfindən ekranlaşdırılan tammetrajlı film ayrı-ayrı dünyalara aid iki gəncin sevgi hekayəsindən bəhs edir. Mahmud gəncəli Ziyad xanın oğlu, Məryəm isə keşişin qızıdır. Hadisələrin mərkəzində Mahmud ilə Məryəmin bir-birinə olan məhəbbəti dayanır. İki gəncin sevgisinə mane olan isə mürtəce fikirli qara keşişdir.

Nağıl və fantastik elementlərin vəhdət təşkil etdiyi filmdə Mahmud rolunu Aras Bulut, Məryəm obrazını isə Eva Dedova canlandırmışlar.

Bu günlərdə qardaş Türkiyədə möhtəşəm təqdimatı keçirilmiş “Mahmud və Məryəm” filmi ilə bağlı fikirlərini AZƏRTAC-ın müxbiri ilə bölüşən bu ekran əsərinin prodüseri, Cəfər Cabbarlı adına “Azərbaycanfilm” Kinostudiyasının direktoru Müşfiq Hətəmov, eyni zamanda, rəhbərlik etdiyi qurumun fəaliyyəti ilə də bağlı məlumat vermişdir.

- Müşfiq müəllim, hörmətli Xalq Yazıçısı Elçinin eyniadlı əsəri əsasında ekranlaşdırılan “Mahmud və Məryəm” filmi ümumilikdə Azərbaycan kinosuna nə vəd edir?

- Bu sualın əsl cavabı İstanbulda keçirilən təqdimat mərasimində verildi. İnsan mənən qürur hissi keçirirdi. Filmin premyerasına Türkiyənin kino sahəsində çalışan ən tanınmış və qabaqcıl sənət adamları qatılmışdılar. Bilirsiniz ki, “Mahmud və Məryəm” iki qardaş ölkəni təmsil edən kinematoqrafçıların müştərək işidir. Bu ekran əsəri Azərbaycanın kino sahəsinin gələcək inkişafı baxımından ilk addım sayılmalıdır. Son 20 ildə Azərbaycan filmləri beynəlxalq festivallarda mükafat alsa da dünya prokatına girməmişdir. Bu ekran əsəri ilə ilk dəfə olaraq milli kinomuz dünya prokatına girdi.

Kino işinə yaxından bələd olan adamlar bilirlər ki, film üçün prokat məsələsi nə deməkdir. Əsas problemlərimizdən biri məhz bu sahədədir. Əgər prokat yoxdursa, bu o deməkdir ki, kinonun bazarı yoxdur. Bu cəhətdən Türkiyə prokatına girmək də asan məsələ deyildir. “Mahmud və Məryəm” filmi bizə bu qapıları açdı. Xalq Yazıçısı Elçinə minnətdar olmalıyıq ki, bizə belə bir şans qazandırdı.

Görülən işin keyfiyyəti deməyə əsas verir ki, layihə çox uğurlu alınmışdır. Film türkiyəli tamaşaçılar tərəfindən rəğbətlə qarşılandı. Hazırda bu ekran əsəri Türkiyənin kinoteatrlarında nümayiş etdirilməkdədir. Çoxsaylı tamaşaçıların sevə-sevə, böyük maraqla izlədikləri “Mahmud və Məryəm” sənət baxımından ölkəmizin uğurudur.

Bu film təkcə Elçinin deyil, eləcə də digər bizim qələm adamlarının da yaradıcılığına xarici ölkə rejissorlarında böyük maraq yaratmışdır. İndi bir çox xarici kinoprodüserlər mənə müraciət ediblər. Onlar müştərək filmlər çəkmək üçün Elçinin və digər tanınmış Azərbaycan yazıçılarının əsərlərini istəyirlər. Bunun özü də sənət baxımından bir nailiyyətdir.

İnanıram ki, əsərin mövzusu bütün dünya kinosevərlərinin diqqətini cəlb edəcək və Azərbaycan kinosunun inkişafına, tanınmasına və təbliğinə yeni təkan verəcəkdir.

Bu filmdən sonra “Azərbaycanfilm” Kinostudiyasının ünvanına çoxsaylı məktublar daxil olmaqdadır. Hər bir kinosevər məktubunda filmin mövzusunun bəşəriliyindən, insanlara və insanlığa xidmət etməsindən ürək dolusu söz açır. Bu, deməyə əsas verir ki, vaxt gələcək bu əsərə təkrar-təkrar müraciət edəcəklər.

Filmin ssenari müəllifləri Yerkan Kahraman və Əşrəf Dinçer, quruluşçu rejissor Mehmet Ada Öztekindir.

Ekran əsərində Xalq Artisti Fəxrəddin Manafov, Məlahət Abbasova, Şamil Süleymanlı, Mehmet Çevik, Tomris İncer, Kristina Krapella və digər tanınmış aktyorlar rol almışlar. Filmin quruluşçu rəssamı Əziz Məmmədovdur.

Bir məsələni də deməyi özümə borc bilirəm. Bu ekran əsərində hansısa nöqsan mövcud ola bilər. Amma ilk iş olduğundan bunu başa düşmək olar. Şübhəsiz, bu və ya digər problemlər tədricən həllini tapacaqdır. Birdən-birə buna nail olmaq mümkün deyil.

- “Azərbaycanfilm” Kinostudiyasına direktor təyin olunduğunuz bu bir il üç aylıq dövr ərzində milli kino sənayesinin inkişafı naminə hansı işləri görmüsünüz və ya görməkdəsiniz?

- Bizim əsas məqsədimiz industriyanın düzgün qurulması və inkişafına nail olmaq idi. Birinci mərhələdə “Azərbaycanfilm” Kinostudiyasının saytını yaratdıq və dünyada kinonun inkişafı ilə bağlı baş verən prosesləri çox yaxından öyrənməyə başladıq. Bu yaxınlarda Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinə müraciət edərək “Kino haqqında” qanunda bəzi dəyişikliklər etmək təklifini irəli sürmüşük.

Hazırda Nazirlər Kabinetində və İqtisadi İnkişaf Nazirliyində bizim hazırladığımız təkliflər paketinə baxılır. İstəyirik ki, kinodan əldə olunan gəlirlərdən vergilər müvəqqəti olaraq - beş il müddətinə ləğv edilsin. Əgər bu təklifimiz müsbət qarşılanarsa, bu, Azərbaycan kinosunun inkişafına öz töhfəsini verəcək və ölkəmizə üz tutan xarici kino şirkətlərinin sayını artıracaqdır.

Biz ilk növbədə yarımçıq qalmış filmləri tamamlamağa çalışırıq. “Dolu”, “Çölçü”, “Sübhün səfiri” filmlərini təhvil vermişik. “Dərvişin ölümü”, “Arı” və “Qisas almadan ölmə” filmləri isə tamamlanmaq üzrədir. Biz, həmçinin başa düşürük ki, bu gün özəl sahələrlə əməkdaşlıq edilməlidir. Sistemi dəyişmək, Azərbaycana prodüser kinosunu gətirmək lazımdır. Bu məqsədlə biz Prodüserlər Gildiyası təsis etmişik və mən həmin qurumun sədri vəzifəsinə təyin olunmuşam. Nəticədə peşəkar mütəxəssisləri “Azərbaycanfilm”in ətrafında birləşdirə bilmişik.

Bu yaxınlarda Prodüserlər Gildiyası ilk dəfə müsabiqə elan etmişdir. Bundan sonra filmin ssenarisi hansısa münsiflər heyəti tərəfindən deyil, ekran əsərinə pul ayıran şəxs tərəfindən seçiləcəkdir. Bu xətlə prodüser kinosunu irəli aparmaq lazımdır. Doğrudur, müəllif filmləri də çəkiləcəkdir. Bunun içərisində müəllif kinosunda həm prodüser, həm də kassa filmləri də nəzərdə tutulur. Əsas odur ki, biz kadrları yetişdirək və rəqabət yaransın.

Bütün bu planları həyata keçirmək üçün mexanizm hazırlanmalıdır. Mən çalışıb burada çəkilən filmlər haqqında xarici ekspertlərdən rəy almışam, o cümlədən bir neçə ssenarini də xarici ekspertlərə vermişəm. Bununla yanaşı, gənc kadrlar üçün ustad dərslərinə başlamışıq. İndi artıq industriyanın komponentlərini birləşdirmək vaxtıdır. Əgər bu proses baş verməsə, istədiyimiz nəticəni ala bilməyəcəyik. Çünki kino çox incə və şıltaq sənətdir. Kino xəyanəti qəbul etmir.

Eni zamanda, Azərbaycanın 39 rayonunda prokatın qurulması üçün mühüm işlər görmüşük. Bu yaxınlarda rayonlarımızda xarici və yerli filmlərin nümayişinə başlayacağıq.

Bütün bu işlərlə bərabər, Avropa Şurası nəzdində fəaliyyət göstərən Kinonun İnkişaf Fonduna üzvlüklə bağlı müraciət etmişik. Əgər təklifimiz müsbət qarşılanarsa biz birbaşa Avropa kino prokatında iştirak etmək hüququ qazanacağıq.

Bütün bu və ya digər işləri Prezident İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan kinosunun 2008-2018-ci illər üzrə inkişafına dair Dövlət Proqramı” çərçivəsində reallaşdırırıq. Dövlət Proqramında Azərbaycan kinosunun inkişafı ilə bağlı nəzərdə tutulmuş məsələlərin həlli istiqamətində Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən çox ciddi işlər görülməkdədir.

- Kinostudiyanın yenidən qurulması istiqamətində işlər hansı səviyyədədir?

- Hazırda Fransa şirkəti ilə bərabər, kinostudiyanın layihələşmə prosesi gedir. Layihələndirmə işlərinin cari ilin iyununda başa çatması gözlənilir. Çalışacağıq ki, “Azərbaycanfilm” Kinostudiyası müasir və gözəl kino şəhərciyinə çevrilsin. Burada yaradılacaq mədəniyyət mərkəzi müasir avadanlıqlarla təchiz olunacaqdır. Həmçinin burada mehmanxana, kino zalları, kino muzeyi, texniki kadrların hazırlanması üçün laboratoriyalar və.s fəaliyyət göstərəcəkdir. Bilirsiniz ki, neçə illərdir televiziyalar “Azərbaycanfilm”dən getmişdilər. Artıq bu gün İctimai Televiziya kinostudiyanın pavilyonunda öz seriallarını çəkir. Biz bu gün Azərbaycandakı bir çox teleşirkətlərlə əməkdaşlıq edirik.

- Müsahibəyə görə təşəkkür edir, rəhbərlik etdiyiniz kollektivə yeni-yeni yaradıcılıq uğurları arzulayırıq.

Müsahibəni apardı:

Abdulla Suvar

AZƏRTAC-ın müxbiri