Azərbaycanın enerji diplomatiyası regional əməkdaşlığı qlobal tərəfdaşlığa çevirən uğurlu modeldir - ŞƏRH
Bakı, 3 iyun, AZƏRTAC
Azərbaycanın enerji siyasətində əldə etdiyi nailiyyətlər son onilliklərdə ölkənin beynəlxalq nüfuzunun güclənməsində mühüm rol oynayıb. Bu uğurların əsasında isə zəngin enerji ehtiyatlarından səmərəli istifadə ilə yanaşı, uzaqgörən və çevik diplomatik fəaliyyət dayanır. Xüsusilə dünya okeanlarına çıxışı olmayan bir dövlət kimi Azərbaycanın enerji resurslarını qlobal bazarlara çıxarmağa nail olması müasir dövrün ən uğurlu iqtisadi və diplomatik təcrübələrindən biri hesab edilə bilər.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlaması zamanı Heydər Əliyev Kocaeli Mədəniyyət Mərkəzinin sədri, türkiyəli siyasi ekspert Bilal Dündar bildirib.
Onun sözlərinə görə, müstəqilliyin ilk illərində Azərbaycanın qarşısında duran əsas çağırışlardan biri ölkənin zəngin neft və qaz ehtiyatlarının beynəlxalq bazarlara təhlükəsiz və dayanıqlı şəkildə çatdırılması idi. Lakin bunun üçün yalnız təbii resursların mövcudluğu kifayət etmirdi.
“Coğrafi mövqeyi nəzərə alınarsa, Azərbaycanın enerji ehtiyatlarının dünya bazarlarına çıxarılması üçün geniş regional əməkdaşlıq şəbəkəsinin yaradılması həyati əhəmiyyət daşıyırdı. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi enerji strategiyası məhz bu reallıqları nəzərə alaraq formalaşdırılmışdı. Azərbaycanın enerji siyasəti ilk gündən əməkdaşlığa, qarşılıqlı faydaya və regional sabitliyə xidmət edən prinsiplər üzərində quruldu. Bunun nəticəsində ölkə həm qonşu dövlətlərlə, həm də Avropa və Asiyanın müxtəlif ölkələri ilə uzunmüddətli tərəfdaşlıq münasibətləri formalaşdıra bildi. Azərbaycanın enerji diplomatiyasının əsas üstünlüyü ondan ibarətdir ki, bu siyasət heç vaxt yalnız iqtisadi maraqlarla məhdudlaşmayıb. Enerji layihələri eyni zamanda siyasi dialoqun, regional əməkdaşlığın və qarşılıqlı etimadın gücləndirilməsi üçün mühüm platformaya çevrilib. Bu yanaşma Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində etibarlı tərəfdaş kimi tanınmasını təmin edib”, – deyə Bilal Dündar vurğulayıb.
Onun fikrincə, Bakı–Tbilisi–Ceyhan əsas ixrac neft kəmərinin reallaşdırılması enerji diplomatiyasının ən mühüm uğurlarından biridir. Bu layihə təkcə Azərbaycanın deyil, bütövlükdə regionun iqtisadi və geosiyasi mənzərəsini dəyişdi. Sonrakı dövrlərdə Bakı–Tbilisi–Ərzurum qaz kəməri, TANAP və TAP layihələrinin həyata keçirilməsi ilə Azərbaycan regionun enerji mərkəzi statusunu daha da möhkəmləndirdi.
Bilal Dündar bildirib ki, bu layihələrin uğurla icrası müxtəlif maraqlara malik dövlətlərin ortaq məqsədlər ətrafında birləşdirilməsinin mümkün olduğunu nümayiş etdirdi. Azərbaycan enerji diplomatiyası vasitəsilə regionda əməkdaşlıq mühitinin güclənməsinə, iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşməsinə və dövlətlər arasında etimadın artmasına mühüm töhfə verdi: “Bu gün Avropanın enerji təhlükəsizliyindən danışarkən Azərbaycanın rolunu ayrıca qeyd etmək lazımdır. Son illərdə dünyada enerji təhlükəsizliyi məsələlərinin aktuallığının artdığı bir şəraitdə Azərbaycan özünü etibarlı təchizatçı kimi təsdiqləyib. Bu, uzun illər ərzində həyata keçirilən məqsədyönlü siyasətin və uğurlu diplomatik fəaliyyətin nəticəsidir. Azərbaycanın enerji siyasəti yalnız mövcud bazarlarla kifayətlənməyərək yeni istiqamətlərin müəyyənləşdirilməsinə də xidmət edir. Azərbaycan qazının ixrac coğrafiyasının davamlı şəkildə genişlənməsi ölkənin enerji sektorunda əldə etdiyi nailiyyətlərin miqyasını göstərir. Bu gün Azərbaycan qazı Avropanın enerji balansında mühüm yer tutur və yeni tərəfdaşlarla əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunur”.
Mərkəz sədrinin sözlərinə görə, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən enerji diplomatiyası nəticəsində Azərbaycan beynəlxalq enerji təhlükəsizliyi sisteminin vacib iştirakçılarından birinə çevrilib. Ölkənin təşəbbüsü ilə reallaşdırılan layihələr enerji resurslarının təhlükəsiz və fasiləsiz nəqlinə xidmət etməklə yanaşı, iştirakçı ölkələrin iqtisadi inkişafına da töhfə verir.
Onun fikrincə, Azərbaycanın enerji sahəsində qazandığı uğurların mühüm səbəblərindən biri ölkənin sözünə və öhdəliklərinə sadiq qalmasıdır. Beynəlxalq tərəfdaşlar Azərbaycanı etibarlı və məsuliyyətli tərəfdaş kimi qiymətləndirirlər. Məhz bu amil ölkənin enerji layihələrində iştirak edən dövlətlərin və şirkətlərin sayının davamlı artmasına şərait yaradır.
Bilal Dündar bildirib ki, Azərbaycanın enerji diplomatiyası hazırda yeni mərhələyə qədəm qoyur. Ənənəvi enerji layihələri ilə yanaşı, yaşıl enerji istiqamətində də mühüm təşəbbüslər irəli sürülür. Xəzər dənizinin böyük külək enerjisi potensialı, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən bərpaolunan enerji layihələri, Avropaya yaşıl enerji ixracı ilə bağlı perspektivlər Azərbaycanın enerji strategiyasının gələcəyə hesablandığını göstərir.
“Azərbaycan bu gün yalnız neft və qaz ixrac edən ölkə deyil. Ölkə eyni zamanda gələcəyin enerji xəritəsinin formalaşdırılmasında iştirak edən mühüm tərəfdaşdır. Yaşıl enerji sahəsində həyata keçirilən layihələr də Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlığa verdiyi önəmin göstəricisidir. Bu təşəbbüslər enerji təhlükəsizliyi ilə yanaşı, qlobal iqlim hədəflərinə nail olunmasına da xidmət edir”, – deyə o qeyd edib.
Bilal Dündarın sözlərinə görə, Azərbaycanın təcrübəsi göstərir ki, coğrafi məhdudiyyətlər uğurlu diplomatiya, güclü siyasi iradə və qarşılıqlı faydaya əsaslanan əməkdaşlıq sayəsində böyük üstünlüyə çevrilə bilər. Dünya okeanlarına çıxışı olmayan Azərbaycanın bu gün Avrasiya məkanında enerji körpüsü rolunu oynaması bunun ən bariz nümunəsidir: “Azərbaycanın enerji diplomatiyası dövlətlər arasında etimadın möhkəmlənməsinə, regional sabitliyin güclənməsinə və qlobal enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə xidmət edən uğurlu modeldir. Bu model uzun illər ərzində formalaşmış strateji baxışın, ardıcıl siyasətin və beynəlxalq əməkdaşlığa sadiqliyin nəticəsidir. Azərbaycan bu gün enerji sahəsində qazandığı nüfuzla yalnız regionun deyil, bütövlükdə dünyanın mühüm tərəfdaşlarından biri kimi çıxış edir”.
Bölmənin digər xəbərləri
