Strasburq, 22 aprel, AZƏRTAC

Avropa Şurası Parlament Assambleyasının (AŞPA) yaz sessiyasının ikinci iş günündə Fransa nümayəndə heyətinin üzvü senator Jan-Mari Bokelin hazırladığı “Özünü “İraq və Şam İslam Dövləti” adlandıran terrorçu qruplaşmanın fəaliyyətinin humanitar fəsadları” adlı məruzə ətrafında aparılan müzakirələr zamanı Azərbaycanın da terrora məruz qalan ölkələrdən biri olduğu avropalı deputatların diqqətinə çatdırılıb.

Müzakirələrdə çıxış edən Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvü, Milli Məclisin beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin sədr müavini Sevinc Fətəliyeva bildirib ki, bu gün müasir dövrün ən dəhşətli hadisələridən biri müzakirə edilir. Artıq terrorçular özlərini cinayətkarlar qrup kimi deyil, dövlət kimi görürlər. Terror dünyaya infeksiya kimi yayılır. Şübhəsiz, nəticədə idarəolunmaz qeyri-sabitlik artmaqda davan edəcək və Yaxın Şərqdə vəziyyət daha da gərginləşəcək.

S.Fətəliyeva deyib ki, terrorun artmasının səbəbi əsl İslam ideyalarına zidd olan insanların dini fanatizmidir. Bununla bərabər onlar özlərini İslam pərdəsi altında gizlədirlər. Əslində isə terrorçuların fəaliyyətinin əsasında dini amillər deyil, əksinə, zorakılıq və qeyri-insanı hərəkətlər dayanır. Məruzədə qaçqınların vəziyyətinin yaxşılaşdırılması, onlar üçün layiqli şəraitin təmin olunması məsələsi də əksini tapır. Lakin əsas məsələ terrorun yayılmasının, günahsız insanların öldürülməsinin qarşısını almağa, müxtəlif ölkələrdən qaçqın axınını dayandırmağa imkan yaradan birgə qərarın qəbul edilməsidir.

Azərbaycan öz ərazilərində terrorçu dövlətin qurulmasından zərər çəkən ölkələrdəndir. Vəziyyəti gərginləşdirən əsas səbəblərdən biri Azərbaycan torpaqlarının bir hissəsinin Ermənistan tərəfindən işğal edilməsindən sonra terror yuvasına çevrilən həmin ərazilərdən narkotik maddələrin daşınması uçun istifadə olunmasıdır. İyirmi il əvvəl AŞPA və digər beynəlxalq təşkilatlar Dağlıq Qarabağın Ermənistan tərəfindən işğalı faktına daha sərt mövqe bildirsəydilər, 1992-ci ildə günahsız azərbaycanlılar soyqırımına və dövlət səviyyəsində terrora məruz qalanda Avropa öz etiraz səsini ucaltsaydı, bu gün bəlkə “İŞİD” də olmazdı. Yaxın Şərqdə təkcə ərazilər və insanlar deyil, mədəniyyətlər və tarix də təcavüzə məruz qalır. “İŞİD”-in tarixi abidələri dağıtmasını əks etdirən kadrları hamı görüb. Eyni zamanda, Dağlıq Qarabağda da belə hallar baş verib. Ermənistan işğal olunmuş ərazilərdə Azərbaycanın mədəni irsinin məhv edilməsinə və saxtalaşdırılmasına yönəlmiş fəaliyyət həyata keçirir. Bu, beynəlxalq konvensiyalara tamamilə ziddir. Əslində terrorçular üçün nə qanunlar, nə konvensiyalar, nə də insani dəyərlər heç bir məna kəsb etmir.

S.Fətəliyeva deyib: “Mən günahsiz insanlar qətlə yetiriləndə, gənclər terrora cəlb olunanda, saxta din ideyaları naminə şəhid olanda dünya ictimaiyyətinin buna sərt və vaxtında reaksiya verməsini istərdim. Bunlar dəyərlərin, həyat normalarının dəyişməsi və ədalətin olmaması nəticəsində baş verir. Terrorun bütün qurbanlarına ədalətli yanaşmaq lazımdır. Harada baş verməsindən asılı olmayaraq, terrorun hər hansı forması qəbuledilməzdir. İslam və ya başqa din müharibə, zorakılıq, terror aləti kimi istifadə oluna bilməz. Şübhəsiz ki, ekstremizm artır və bu, dünya birliyində birgə fəaliyyətin mövcud olmamasını göstərir. Dövlətlər ümumi təhlükə qarşısında şəxsi maraqlarını kənara qoyub səylərini birləşdirməli, vahid mövqedən çıxış edərək ciddi addımlar atmalıdırlar”.

Azərbaycan nümayəndə heyətinin digər üzvü Sahibə Qafarova isə çıxışında bildirib ki, terror bu gün bütün dünyanı təhdid edən ən böyük hədə, gələcəyimizə ən böyük təhlükədir. Azərbaycan xalqı terrorun nə demək olduğunu burada əyləşənlərin əksəriyyətindən daha yaxşı bilir. Çünki son iki yüz ildə xalqımız dəfələrlə erməni terrorunun qurbanı olub. Bu hadisələrin bəziləri cəmi bir neçə il bundan əvvəl baş verib. 1992-ci il fevralın 26-da ermənilər Azərbaycan şəhəri olan Xocalıda XX əsrin ən dəhşətli soyqırımlarından birini törədiblər. Bunu sübut edən minlərlə fakt mövcuddur. Amma çox təəssüf ki, beynəlxalq ictimaiyyət bu soyqırımına hələ də adekvat qiymət verməyib. Bu isə beynəlxalq münasibətlərdə ikili standartların olmasının bariz nümunəsidir.

Diqqətə çatdırılıb ki, öz xarici siyasətini beynəlxalq hüquq normaları və sülh, sabitlik kimi prinsiplər əsasında davam etdirən Azərbaycan beynəlxalq təhlükəsizlik məsələsinə xüsusi əhəmiyyət verir. Bu kontekstdə Azərbaycan təhlükəsizlik sahəsində birgə fəaliyyət və əməkdaşlığa məxsusi önəm verərək suveren milli dövlət kimi mövqeyini ortaya qoyur. Bu yanaşma dünyanın istənilən nöqtəsində bütün təhdid və dağıdıcılıq xarakterli məsələlərdə özünü göstərir.

Son zamanlar regional və beynəlxalq sabitliyə, insanların təhlükəsizliyinə ciddi təhdid yaradan hallardan biri də Yaxın Şərqdə “İŞİD” adlı terror qruplaşmasının dağıdıcı fəaliyyətidir. Bu cür fəaliyyət konkret olaraq beynəlxalq terrorizm kateqoriyasına aiddir və Azərbaycan belə dağıdıcı, bəşəriyyət əleyhinə yönəlmiş aktları birmənalı şəkildə qınayır və yolverilməz hesab edir. Ümumiyyətlə, Azərbaycan dövləti beynəlxalq terrorizmlə mübarizədə dünya ictimaiyyətinin səylərini dəstəkləyir, eyni zamanda, bu prosesdə fəal təmsil olunur. Ölkəmiz BMT Təhlükəsizlik Şurasına sədrliyi müddətində dünyanı narahat edən bir sıra mühüm məsələləri, o cümlədən terrorizm, beynəlxalq təhlükəsizlik problemini müzakirəyə çıxararaq başlıca məsələ və prinsipləri dünya ictimaiyyətinin diqqətinə çatdırıb. Bir sözlə, Azərbaycan öz strateji kursu ilə beynəlxalq miqyasda təhlükəsizliyinin təmin olunması, xüsusilə də terrorizmlə mübarizədə fəal iştirak edir. Bu, ilk növbədə, ölkəmizin regional və beynəlxalq təhlükəsizliyə ciddi önəm verməsi ilə bağlıdır.

Məruzənin qətnamə layihəsinin müzakirəsi zamanı yenidən qondarma “erməni soyqırımı” məsələsini qaldıran və Türkiyə və İslam əleyhinə fikirlər səsləndirən Ermənistan nümayəndələrinə kəskin cavab verən deputat Qənirə Paşayeva deyib: “Ölkəniz azərbaycanlılara qarşı terror aktları həyata keçirəndə niyə etiraz etmirdiniz? İndi burada terrorizmə qarşı mübarizədən danışırsınız”.

Bu məsələdə AŞPA-nın ikili standartlara yol verdiyini diqqətə çatdıran deputat deyib: Suriyada davam edən böhran və terrorçu qrupların, xüsusilə “İŞİD”-in peyda olması region və bütövlükdə dünya üçün ciddi təhlükə mənbəyidir. Regionda yaşayan insanlar dini inancından, etnik mənsubiyyətindən asılı olmayaraq zorakılığa məruz qalırlar. Biz səylərimizi böhranın humanitar aspektlərində cəmləşdirməliyik. Belə ki, region ölkələri humanitar fəlakətlə üzləşiblər. Türkiyə 3 milyondan artıq insana sığınacaq verib, onların da böyük əksəriyyəti uşaqlar və qadınlardır. Biz Türkiyənin bu istiqamətdə səylərini təqdir etməliyik. AŞPA bütün üzv dövlətləri onların məsuliyyətini öz üzərlərinə götürməyə və baş vermiş faciəvi humanitar böhran yükünü paylaşmağa çağırmalıdır. Mən Assambleyamıza İraqda və Suriyada yaşayan milyonlarla türkmənin, onların təmsilçilərinin səsini, yaşadıqları dəhşətləri sizə çatdırmaq istəyirəm. Bir neçə gün əvvəl İraqda yaşayan türkmənlər mənə üzərində qətlə yetirilmiş türkmənlərin qanı olan bayraq göndərmiş və xahiş edirdilər ki, onların səsini Assambleyada sizlərə çatdırım. Əziyyət çəkən digər etnik və dini qrupların səsi, düşüncə və çağırışları burada həmkarlarım tərəfindən səsləndirildi. Ermənistan nümayəndə heyətinin bəzi üzvləri yenə də burada Türkiyə və İslam əleyhinə yanlış fikirlərlə çıxış etdilər. Mən onlardan sizin qarşınızda soruşmaq istəyirəm: 23 il əvvəl Azərbaycan torpaqlarını işğal edən zaman terrora dəstək verən Ermənistanın təmsilçiləri terror təşkilatları bu ölkənin dəstəyi ilə Azərbaycanda metroları, qatarları, avtobusları partladıb yüzlərlə insanı, uşağı qətlə yetirəndə niyə buna etiraz səslərini ucaltmırdılar? O zaman təəssüf ki, bütün çağırışlarımıza baxmayaraq, avropalı dostlarımızdan bu qanlı terrora qarşı mübarizədə bizə lazım olan dəstəyi ala bilmədik. Bu məsələdə ikili standartlara yol vermək olmaz”.

Q.Paşayeva bildirib ki, İslam sülh və barış dinidir. İslam heç vaxt zorakılığa izn vermir. Biz Avropada islamofobiya təmayüllərinin artmasından ciddi narahat olmalıyıq. Yadda saxlamalıyıq ki, islamofobiya təmayülləri radikal qrupların gələcəkdə çiçəklənməsi üçün məhsuldar zəmin yaradır. Ona görə də Avropada islamofobiyanın artmasına qarşı da ciddi mübarizə aparmalıyıq.

Əsgər Əliyev

AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri

Strasburq