COP28 ərəfəsində iqlim dəyişikliyinə daha çox həssas olan 10 ölkənin adları açıqlanıb
Bakı, 2 may, AZƏRTAC
Bu ilin noyabrında Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində keçiriləcək COP28 iqlim sammiti ərəfəsində iqlim dəyişikliyindən daha çox təsirlənən 10 ölkənin adları açıqlanıb.
AZƏRTAC “Emirates” informasiya agentliyinə istinadla xəbər verir ki, bu siyahıda ilk yerdə Mərkəzi Afrikanın yoxsul ölkəsi Çad yer alıb. Bu ölkədə sel və daşqınlardan sonra başlayan quraqlıq vəziyyəti daha da acınacaqlı edib. Dünya Bankının məlumatına görə, Çadda quraqlıq nəticəsində kənd təsərrüfatına dəyən ağır zərbə 2,4 milyon insanın aclıq təhlükəsi ilə üzləşməsinə səbəb olub. Ölkənin şimal hissəsində səhralaşma prosesi də güclənib ki, bu da əhalinin köçü ilə nəticələnib. NASA-nın proqnozuna görə, cənub-qərbdə yerləşən Çad gölü 20 ildən sonra quruyacaq. 2022-ci ildə baş vermiş güclü daşqınlar paytaxt Ncamenada evləri, əsas infrastruktur obyektlərini dağıdıb, 750 minə yaxın insan sel nəticəsində evlərini tərk edib, vəba xəstəliyi artıb.
Asiyada isə iqlim dəyişikliyinin ən çox təsir etdiyi ölkələrdən biri olan Banqladeşdə tropik siklon hər il ölkəyə 1 milyard dollardan çox zərər verir. Bu ölkə kənd təsərrüfatı istehsalının üçdəbirini itirə bilər, 13 milyon insan iqlim miqrantlarına çevriləcək. Dünya Bankının məlumatında bildirilir ki, 2050-ci ildə Banqladeş ərazisinin 17 faizi dəniz səviyyəsinin qalxması nəticəsində suyun altında qalacaq, 20 milyon insan öz evlərini tərk edəcək.
Afrikanın şərqində yerləşən Somali də quraqlıqdan ən çox əziyyət çəkən ölkələrdən biridir. Artıq ölkənin bir çox yerlərində məhsul yığımı mümkün deyil. Aclıq fəlakəti ilə üzləşən Somali əhalisinin bir hissəsi quraqlıq və münaqişələrdən əziyyət çəkən qonşu Keniya və Efiopiyaya üz tutub. Beynəlxalq Axtarış Komitəsinin hesabatında qeyd olunub ki, bu ölkədə davam edən silahlı münaqişələr və quraqlıq dözülməz vəziyyət yaradıb.
Hesabatda Afrika qitəsinin daha üç ölkəsi - Keniya, Cənubi Sudan və Efiopiya da yer alıb. Keniya quraqlıq fəlakətindən sonra ciddi ərzaq böhranı ilə üzləşib. Bu ölkənin 11 əyalətində fövqəladə vəziyyət elan edilib, turizm sektorunda əsas gəlir mənbəyi olan heyvanlar - fillər, zürafələr, zebralar məhv olub. Cənubi Sudanda 2022-ci ildə və cari ilin əvvəlində baş vermiş daşqınlar nəticəsində 900 min insan zərər görüb, bu ölkədə vəba və malyariya xəstəlikləri geniş yayılıb. Efiopiya isə qitənin aclıqdan ən çox əziyyət çəkən ölkələrindən biridir. Burada illərdir davam edən quraqlıq aclığa səbəb olub.
USAID təşkilatının məlumatına görə, Latın Amerikasının və Karib hövzəsinin iqlim dəyişikliyinə ən həssas ölkəsi olan Haitidə əhalinin yarıdan çoxu sel və daşqın bölgələrində və sürüşmə zonalarında məskunlaşıb. Burada meşələrin məhv edilməsi qasırğalara qarşı müqaviməti azaldıb, quraqlıq aylarında havanın temperaturunun artmasına gətirib çıxarıb. Bundan başqa, Haitidə hər üç nəfərdən biri içməli su tələbatını ödəyə bilmir.
Siyahıda Sakit Okeanın mərkəzi hissəsində yerləşən, ekvator boyunca uzanan 33 atoldan və adadan ibarət ada respublikası olan Kiribati də yer alıb. Adalar qrupu 1950-ci ildən bəri hər on ildə 0,1°C-0,2°C arasında istiləşmə yaşayıb. Təxminən 100 min insanın yaşadığı Kiribati dəniz səviyyəsindən cəmi 6 fut hündürlükdə yerləşir və elm adamları hesab edirlər ki, bu əsrdə nə vaxtsa bu adalar iqlim dəyişikliyi səbəbindən okeanların səviyyəsi yüksəldiyi üçün yaşayış üçün yararsız hala düşə bilər.
Hindistan da iqlim dəyişikliyinə ən həssas ölkələrdən biridir. Hazırda Çini geridə qoyaraq 1,4 milyard nəfərlə dünyanın ən böyük əhalisinə sahib və dünyanın ən böyük istixana qazı emissiyasından birinə malik olan bu ölkədə 2000-2004 və 2017-2021-ci illər arasında həddindən artıq istilər səbəbindən ölümlərin sayının 55 faiz artdığı bildirilir. İqlim Reallığı Layihəsinə görə, 2022-ci ildə həftələrlə davam edən istilik dalğası temperaturun 50°C-dən yuxarı qalxmasına səbəb olub. Hindistan, həmçinin müəyyən bölgələrdə kənd təsərrüfatı və məhsul istehsalına ciddi təsir göstərən geniş yayılmış quraqlıq, eləcə də daşqınlarla üzləşir.
Filippin də iqlim dəyişikliyinə ən həssas ölkələrdən biridir. “Climate Links” saytının məlumatına görə, Filippin və Cənub-Şərqi Asiyada bir sıra adalar iqlim dəyişikliyinin mənfi təsirinə məruz qalıb. Adalar üçün iqlim risklərinə dəniz səviyyəsinin qalxması, ekstremal hava hadisələrinin tezliyinin artması və temperaturun yüksəlməsi daxildir.
Bölmənin digər xəbərləri
