- Zati-aliləri, möhtərəm cənab Prezident!

Sizin dinamik, səmərəli və əzmkar rəhbərliyiniz sayəsində Azərbaycan bütün sahələrdə özünün çiçəklənmə dövrünü yaşayır. İqtisadiyyat nadir dərəcədə yüksək templərlə inkişaf edir, ölkənin bütün regionlarında yüz minlərlə iş yerləri açılır.

Uğurla inkişaf etmiş digər xalqların yaxın tarixində bu cür proseslər ətraf mühitə təsirin kəskinləşməsi ilə müşayiət olunmuşdur. Azərbaycanda isə yaşadığımız proseslərin daha nadir bir cəhəti ondan ibarətdir ki, bu çox yüksək inkişaf dövrü, həm də uzun illərdən bəri yığılıb qalmış ekoloji problemlərin əsaslı surətdə həlli dövrünə çevrilməkdədir.

Bu baxımdan 2006-cı ilin sonu və 2007-ci il bütövlükdə Azərbaycanda ətraf mühitin sağlamlaşdırılması sahəsində bilavasitə Sizin rəhbərliyiniz və ciddi nəzarətiniz altında irimiqyaslı layihələrin həyata keçirilməsi ilə səciyyələnir. Müstəqil Azərbaycan dövlətinin qurucusu, ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin gələcəyə yönəlmiş ideyalarının Sizin rəhbərliyiniz altında, cənab Prezident, bar verən dövründə yaşamaqdayıq.

2006-cı il iyul ayının 3-də Sizin yanınızda keçirilən, respublikanın ekoloji durumuna həsr olunmuş müşavirədə ətraf mühitin sağlamlaşdırılması sahəsində prioritetləri müəyyən etmiş, əməli, konkret tədbirlərin həyata keçirilməsi üçün tapşırıqlar vermişdiniz.

Bu tapşırıqlar əsasında hazırlanmış "Azərbaycan Respublikasında ekoloji vəziyyətin yaxşılaşdırılmasına dair 2006-2010-cu illər üçün Kompleks Tədbirlər Planı"nı həmin ilin sentyabr ayında, cənab Prezident, təsdiq etdiniz və bu proqram xarakterli Plana əsasən mövcud problemlərin, xüsusilə Bakı şəhərində və Abşeron yarımadasında ətraf mühitin sağlamlaşdırılması istiqamətində ardıcıl və məqsədyönlü tədbirlərin həyata keçirilməsinə başlanılmışdır.

Plana əsasən tapşırıq almış təşkilatlar tərəfindən Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi ilə birlikdə bütün istiqamətlərdə ardıcıl intensiv iş aparılır.

Xəzər dənizinin sahil sularının çirklənmədən qorunması məqsədi ilə Xəzəryanı ölkələr arasında ilk dəfə olaraq Sizin tərəfinizdən, cənab Prezident, 2007-ci il iyunun 20-də "Xəzər dənizinin çirklənmədən qorunması üzrə bəzi tədbirlər haqqında” Sərəncam imzalanmış və həmin Sərəncama əsasən bütövlükdə 4,2 milyon manat vəsait ayrıldı. Bu vəsait hesabına dəniz sularının sahildən çirklənməsinin qarşısını almaq üçün hazırda modul tipli, çox müasir təmizləyici qurğular şəbəkəsindən ibarət lokal sistem yaradılır.

Cənab Prezident. Sərəncamın imzalanmasından 3 ay keçir və Sizə məruzə edirəm ki, həmin sistemin ilk mərhələsi Abşeron yarımadasının şimal sahillərini əhatə edir və burada - Şüvəlan, Mərdəkan, Bilgəh sahillərində artıq 4 stansiya quraşdırılmışdır və sınaq rejimində işlədilir.

İlin axırına qədər Bilgəh-Pirşağı zonasında və Pirallahı adasında bu tipli daha bir neçə stansiya işə düşəcəkdir.

"Azərsu" Səhmdar Cəmiyyətinin istismarında olan Buzovna və Şüvəlan təmizləyici qurğularının, Pirallahı adasında Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti tərəfindən təmiri aparılan təmizləyici qurğunun və Pirşağıda Müdafiə Nazirliyi tərəfindən bərpası aparılan təmizləyici qurğunun normal işi təmin edildikdən sonra Pirşağıdan Pirallahıya qədər sahil ərazilərində dənizə bu və ya digər formada düşən çirkab suların miqdarı sıfra enəcək və bu da həm dəniz biomühitinin sağlamlaşmasına, həm də bu sahədə yerləşən rekreasiya obyektlərinin təhlükəsiz fəaliyyət göstərməsinə şərait yaradacaqdır.

Ümumiyyətlə, Azərbaycan Respublikası ekoloji cəhətdən təkcə keçmişdə yaranan problemlərin həlli ilə yox, həm də qonşu ölkələrdə əmələ gələn və bizə təsiri olan problemlərin qarşısını almaq üçün də təsirli tədbirlər görür.

Məlum olduğu kimi, Azərbaycanın içməli su ehtiyatlarının 70 faizindən çoxu ölkənin xaricində formalaşır və bu, əsasən Kür və Araz çaylarından ibarətdir ki, onların da suları ölkəyə həddindən artıq çirklənmiş şəkildə daxil olur.

Bu gün və gələcəkdə belə amillərdən asılı olmamaq üçün, cənab Prezident, Sizin Sərəncamınızla bu ilin dekabrına qədər həmin su mənbələrindən bilavasitə istifadə etmək məcburiyyətində qalan 50 kənd də qabaqcıl ölkələrin ən müasir avadanlıqları əsasında Türkiyədə quraşdırılmış modul tipli hazır sutəmizləyici qurğularla təmin olunmaqdadır ki, bu da həmin kəndlərdə yaşayan 40 minə qədər əhalini Dünya Səhiyyə Təşkilatının tələblərinə cavab verən içməli su ilə təchiz etməyə imkan verəcəkdir. Bu layihənin həyata keçirilməsinə Sizin göstərişinizlə ehtiyat fondundan 3 milyon manat vəsait ayrılmışdır. Gələn il üçün də növbəti 50 kənddə belə qurğuları quraşdırmaq üçün tapşırığınıza əsasən konkret layihə hazırlanmışdır. Hazırda yerdə qalan bütün yaşayış məntəqələrində vəziyyətin sağlamlaşdırılması üçün müvafiq axtarış-layihə işləri aparılır. Bütün bu işlərin - Oğuz-Qəbələ nəhəng su təchizatı layihəsinin, iri şəhərlərimizdə su təchizatı sistemlərinin yenidən qurulmasının həyata keçirilməsi ölkə əhalisinin böyük hissəsinin içməli suya olan tələbatının 2009-cu ilədək ödənilməsinə imkan verəcəkdir.

İcazənizlə məruzə edirəm ki, bu layihənin icrası ilə əlaqədar 6 kənddə qurğular artıq quraşdırılmış, həmin kəndlərdə 41 bulağın inşası başa çatdırılır və 10-12 gündən sonra istifadəyə veriləcəkdir. Bütün qalan 44 kənddə quraşdırılacaq qurğuların beton özülləri tikilmiş, bölüşdürücü şəbəkə qurulmuşdur. İlin axırına qədər 401 bulağın və 46 təmizləyici qurğunun quraşdırılması sona çatdırılacaqdır. "Təxirəsalınmaz Ekoloji Tədbirlər Planı"na əsasən verdiyiniz tapşırıqlara uyğun olaraq Heydər Əliyev adına Beynəlxalq hava limanının ətrafının ekoloji sağlamlaşdırılması məqsədi ilə kompleks tədqiqat işlərinin aparılması, "Ekoloji Bərpa Layihəsi"nin hazırlanması və həyata keçirilməsi tapşırığı da hazırda ardıcıllıqla yerinə yetirilir.

Ərazidə tədqiqat işlərinin aparılması demək olar ki, başa çatdırılıb və konkret layihələr və smeta sənədləri növbəti ildə maliyyələşdirilmək və həyata keçirilmək üçün yaxın 1-2 ay ərzində təqdim olunacaqdır.

Keçmişdən miras qalan ekoloji problemlərin həlli üçün Sizin tapşırığınıza əsasən, cənab Prezident, Abşeron yarımadasının şimal-qərbində - Sumqayıt ərazisində konkret işlər görülür və layihələr icra olunur. Əvvəlki illərdə icrasına başlanılmış, keçmişdən miras qalmış təhlükəli tullantıların yığışdırılması və lazımi qaydada saxlanılması işi davam etdirilir. Verdiyiniz tapşırığa uyğun olaraq, əvvəl daşınmış 40 min tona əlavə olaraq bu ilin sonunadək daha 30 min ton civə tullantıları Sumqayıt səthi aktiv maddələr zavodunun ərazisindən xüsusi təhlükəsizlik tədbirləri görülərək daşınacaq və Sumqayıtın 11 kilometrliyində quraşdırılmış ən müasir təhlükəli tullantılar poliqonunda xüsusi örtük altında basdırılıb saxlanılacaqdır.

Nəzərə alsaq ki, bu ərazilərdə irimiqyaslı tullantı sularının təmizləyici qurğularının bərpası, bərk məişət tullantılarının saxlanılması poliqonunun daha yaxşı idarə olunması təmin edilir və başqa sağlamlaşdırıcı tədbirlər görülür. Bu baxımdan bəzi xarici qeyri-hökumət təşkilatlarının reytinq cədvəllərində Sumqayıtın adının hallandırılması əvvəlcədən şübhə doğururdu. Buna görə, nazirlik təhlil aparmış və müəyyən etmişdir ki, bu cür reytinq cədvəlinin əsasını təşkil edən rəqəmlər 1988-ci ilə aiddir. Hesabatın mətni isə vergülü belə dəyişdirilmədən, "Azərbaycan İnternational" jurnalının 1994-cü ildə çıxan nömrəsində 1988-ci ilə aid dövrü əhatə edən məqaləsinin mətninin təkrarıdır. Bununla bağlı nazirlik öz mövqeyini artıq yazılı surətdə həmin təşkilata bildirmişdir.

Özləri üçün ianə toplamaq və yaxud kimlərinsə sifarişi ilə ekoloji mövzudan hansısa məqsədlər üçün istifadə etmək kimi belə cəhdlərə baxmayaraq, cənab Prezident, Sizin Azərbaycanın hərtərəfli inkişafına və həyatımızın bütün sahələrinin tərəqqisinə yönələn, müasir cəmiyyət və dövlət quruculuğu prinsiplərinə söykənən fəaliyyətiniz və rəhbərliyiniz altında kompleks ekoloji tədbirlərin həyata keçirilməsi qısa zamanda bütün Azərbaycanın, ilk növbədə Abşeron yarımadasının, o cümlədən Sumqayıtın hərtərəfli və ekoloji cəhətdən sağlam və cəlbedici yaşayış yerinə çevrilməsinə imkan verəcəkdir.

Ekologiya və təbii sərvətlər naziri Hüseynqulu Bağırov yaşıllıqların genişləndirilməsi, meşələrin qırılmasının qarşısının alınması, Heydər Əliyev Fondunun xətti ilə reallaşdırılan “Hərəmiz bir ağac əkək” kampaniyası çərçivəsində həyata keçirilən işlər və digər məsələlər barədə geniş məlumat verdi.