SİYASƏT

Ermənilərin kilsə ittihamı

12.10.2020 [13:55]
Çap et
A⁺ A^-

Bakı, 12 oktyabr, AZƏRTAC

10 oktyabr 2020-ci il tarixdə, Ermənistanın News.am saytı və digər mətbuat orqanları məlumat yaydılar ki, oktyabrın 8-də Şuşa şəhərindəki rus kilsəsinə Azərbaycanın silahlı qüvvələri tərəfindən raket atılıb. Raket atışı zamanı kilsədə olan qadın və uşaqlar zərər çəkiblər, yaralananlar var.

Bu məsələlərlə bağlı Beynəlxalq Memarlar Akademiyasının həqiqi üzvü, tədqiqatçı-ekspert Faiq İsmayılovun AZƏRTAC-a təqdim etdiyi “Ermənilərin kilsə ittihamı” sərlövhəli yazısını diqqətinizə çatdırırıq.

Təxribat xarakterli bu məlumat adi görünsə də, əslində, Ermənistan tərəfindən Azərbaycanı planlı şəkildə vandalizm aktı törətməkdə suçlamaqdır. Biz ermənilərin bu ittihamına qarşı səssiz qala bilməzdik. Odur ki, bu məlumatı analiz etməyə qərar verdik. Analiz edərkən qəribə bir səhnə ilə rastlaşdıq. Məlum oldu ki, hadisə zamanı kilsədə heç kim olmayıb və kilsənin içərisində heç bir dağıntı baş verməyib. Ermənilərin sübut kimi mətbuata təqdim etdikləri fotoşəkillərin çoxu 10-15 il kilsənin təmirindən öncə, bir neçəsi isə birinci Qarabağ müharibəsi dövrü çəkilmiş fotoşəkillərdir.

İlk öncə iddia edilən hadisənin necə baş verdiyini nəzərdən keçiririk. Kilsənin giriş qapısının üzərindəki və ona bitişik ətraf yardımçı tikililərin üzərində qurulmuş çardaqlarda o qədər də güclü olmayan dağıntılar müşahidə olunur. Dağıntıların bu cür parakəndə və geniş əhatəli olması, bu binaya peşəkar ordu tərəfindən müdaxilə edilməsini inkar edir. Belə ki, binada ciddi dağıntı yoxdur. Yardımçı binaların çardaqlarında yalnız dəmirlər çardaqdakı taxtaların üzərindən qoparılıb. Bunun hansı qüvvələr tərəfindən törədildiyi də maraq doğurur. (Şəkil 1)

Ermənilərin iddia etdikləri kimi, əgər bu binaya Azərbaycan Ordusu tərəfindən raket atışı olsaydı, mütləq şəkildə ortamənzilli raketlərdən və ya qrad qurğularından istifadə olunmalıydı. Çünki Azərbaycan əsgərləri Şuşa şəhərindən kifayət qədər uzaq məsafədə yerləşir və əgər binanın işarələnmiş yerlərinə raket zərbəsi endirilmiş olsaydı, o zaman kilsənin ön hissəsi mövcud olmazdı. Yəni, raketdən edilmiş atəş sadəcə dəmirləri qoparmaz, ən azı binanın bir hissəsini uçurar və döşəmədə böyük çala yaradardı.

Bu hadisə təxribat məqsədilə ermənilərin özləri tərəfindən törədildiyi qənaətindəyik. Ermənilərin təqdim etdikləri saxta sübutlar bizə bunu deməyə əsas verir. (Şəkil 2)

Ermənistan təbliğat maşınının kilsə qülləsinin aşağısına əlavə etdiyi şəkillərin heç biri real vəziyyəti əks etdirmir. Diqqətlə baxın. Döşəməyə düşən yad cisim bu şəkildə tavandan zərbə nəticəsində düşərək bu qədər kənara sıçraya bilməzdi. Eləcə də yerdə görünən inşaat materialları qalıqları tavandan bu şəkildə tökülüb ətrafa səpələnə bilməzdi. Habelə bu tullantıların tavanın izolyasiya materiallarının tərkibinə uyğun gəlmir. Bunların tavandan tökülmüş qalıqlara heç bir aidiyyəti yoxdur. (Şəkil 3)

O cümlədən görünən oturacaqların rəngləri və texniki vəziyyətləri əsas verir deyək ki, bu oturacaqlar uzun illər istismar edildiyindən istifadəyə yararsızdır. Onlar kilsədən çıxarılmaq üçün əllə bir kənara toplanıb. Əgər çardağa atılan xəyali mərmi içəriyə düşsəydi, belə oturacaqları hansısa bir səmtə sıxışdırıb toplaya bilməzdi. Giriş qapısının yanındakı divar rəsminə və pəncərənin yanındakı divara baxsanız rütubət nəticəsində öz rənglərini itirdiklərini kiçik hissəciklərlə qabarıb divardan qopduqlarını görürük. Bu foto kilsənin istifadə edilmədiyi dövrdə çəkildiyi, yəni indiki hadisəyə aid olmadığı ehtimalını yaradır. Bu vəziyyət şəkil çəkildiyi dövrdə binanın istifadəyə yararsız olduğunu göstərir və ermənilərin yalan danışdıqlarını göstərir. Kilsənin daxili interyerinin görüntüləri deməyə əsas verir ki, bu şəkil 1998-2000-ci illərdə kilsənin ilk təmirindən əvvəl çəkilib. (Şəkil 4-5)

Təqdim olunan bu fotolarda, döşəmədə görünən inşaat materiallarının qalıqları, taxta parçaları, döşəmədən qoparılmış asfalt və beton qırıqları hücrənin divarına söykənən pilləkən və bir yerə toplanmış oturacaqlar binanın təmirə hazırlandığından xəbər verir. Belə ki, 8 may 1992-ci ildə Şuşa şəhəri işğal edildikdən sonra kilsə üç dəfə təmir edildiyi barədə əlimizdə faktlar var. Divarların ornamental görüntüləri və rəngi göstərir ki, bu şəkil 2008-2010-cu illərə məxsusdur. (Şəkil 6)

Diqqətlə baxın, bu foto kilsənin istismar dövrü, yəni 2019-cu ildə və bir vətəndaşın əl telefonu ilə çəkilib. Divarın rəngi, hansısa müqəddəsin portreti, qapı və oturacaqların texniki vəziyyətini yuxarıdakı şəkillərlə müqayisə etsək. Yuxarıdakı şəkillərin mövcud reallığı əks etdirmədiyini görürük. (Şəkil 7)

Törətdikləri cinayəti Azərbaycan Ordusunun ayağına yazmaq üçün dəlil kimi təqdim etdikləri bu şəkil, birinci Qarabağ müharibəsindən sonra kilsənin təmiri ərəfəsində çəkilib. Bunu təyin etmək üçün mütəxəssis olmağa ehtiyac yoxdur. Divarların tökülmüş malaları, müqəddəslərin rəngi solmuş və yararsız hala düşmüş portretləri bizim dediklərimizi sübut edir. 1992-ci ildə erməni millətçiləri kilsənin giriş və çıxış qapılarını söküb Ermənistana aparmışdılar. Lakin ermənilər bu şəkili mətbuata təqdim edərək oktyabr ayının 8-də kilsənin qapısını Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin atdığı mərmi nəticəsində dağıldığını iddia edirlər. Əgər bu iddia doğrudursa, o zaman qapının qırıqları yerdə atılmış vəziyyətdə olmalı idi. O zaman bəs nədən qapının qalıqları tullantıların içərisində görünmür? (Şəkil 8)

Bir mərmi oyuğundan bu qədər tullantının yerə tökülməsini iddia etmək, ağılasığmaz yalandır. Eyni zamanda, döşəmədəki daşların ölçüləri və qum qalıqları, bu tullantıların tavandan tökülmədiyini sübut edir. (Şəkil 9)

Kilsənin tavanında açılan bu mərmi oyuğu birinci Qarabağ müharibəsinə aiddir. O dövrdə kilsənin tavanından, içərisinə düşən mərmi yanğın törətmiş, bunun da nəticəsində kilsənin divarları və qübbəsini his basmışdı. (Şəkil 10)

Ermənilər çaşqınlıqdan, ya nədənsə ikinci daha fərqli mərmi oyuğunu real hadisənin sübutu kimi təqdim edirlər. Halbuki onlar kilsəyə yalnız bir mərmi düşdüyünü deyirdilər. Halbuki interyerdə görünən bu müdaxilə və rəngin fərqliliyi, bu oyuğun illər öncə baş verdiyini diktə edir. (Şəkil 11)

Ermənilər iddia edirdilər ki, Azərbaycanın silahlı qüvvələri tərəfindən atılan raket nəticəsində kilsədə qadın və uşaqlar yaralanıblar. Şəkildən məlum olur ki, bu da 1992-ci ildə çəkilmiş bir fotodur. Eyni zamanda, kilsədə yaralanması iddia olunan insanlar bu fotoda hansısa yaralını kilsədən bayıra çıxarmır. Əksinə, bayırdan kilsəyə daşıyırlar. (Şəkil 12-13)

Bu şəkil təqribən 10 il əvvəl kilsənin sonuncu təmiri dövrü çəkilib. Bu şəkil də ermənilərin saxta dəlillərinin sırasında yer alıb. Gördüyünüz kimi, bu fotoda ot örtüyü kilsənin giriş qapısına qədər uzanır hələ ləğv edilməyib, divara söykənən pilləkən, kilsənin içərisində görünən insan siluetləri, pəncərə şüşələrinin qırıntılarının yerdə görünməməsi, kilsə ətrafındakı cığırların hələ asfaltlanmaması bu şəkilin 2020-ci ilə aid olmadığını göstərir. Sübut üçün biz 2020-ci ilin sentyabr ayında çəkilmiş fotoşəkillə müqayisə etsək, bu fərqi biz asanlıqla görə bilərik. (Şəkil 14-15)