Orta Dəhliz artıq siyasi ideya yox, real iqtisadi layihəyə çevrilib - AÇIQLAMA
Bakı, 27 noyabr, AZƏRTAC
Orta Dəhliz (Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu) Çin və Cənub-Şərqi Asiyanı Avropa ilə Qazaxıstan, Xəzər dənizi, Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə üzərindən birləşdirən əsas quru–dəniz logistika xəttidir. Azərbaycan bu marşrutun mərkəzində yerləşməklə regionda tranzit və nəqliyyat qovşağı rolunu gücləndirir.
Bu barədə AZƏRTAC-a açıqlaması zamanı iqtisadçı Kamran Hacıyev deyib.
Onun sözlərinə görə, son illərdə Orta Dəhliz üzrə yüklərin həcmi sürətlə artır.
“2023–2024-cü illərdə marşrutla daşınan yüklərin ümumi həcmi bir neçə milyon tona çatıb və illik artım tempi 50–60 faiz civarındadır. Azərbaycan dəmir yolları ilə tranzit yüklərin payı da ildən-ilə yüksəlir, konteyner daşımalarında isə xüsusilə Çin istiqamətində kəskin artım müşahidə olunur. Bu, tədarük zəncirlərinin şaxələndirilməsi fonunda Orta Dəhlizə real tələbatın formalaşdığını göstərir. Dəhlizin Azərbaycan seqmentinin əsas dayaqları – Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı (Ələt), Bakı–Tbilisi–Qars (BTQ) dəmir yolu xətti və Ələt Azad İqtisadi Zonasıdır. Liman artıq bu gün on milyonlarla ton yükü emal etmək imkanına malikdir. BTQ xəttinin ötürücülük qabiliyyəti mərhələli şəkildə artırılır, Ələt Azad İqtisadi Zonasında isə tranzitlə bağlı istehsal və xidmət layihələri üçün vergi-gömrük güzəştləri təqdim olunur”, - deyə ekspert əlavə edib.
İqtisadçı qeyd edib ki, Orta Dəhliz Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün bir neçə mühüm effekt yaradır: “Birincisi, tranzit rüsumları, liman və dəmir yolu xidmətləri hesabına sabit valyuta gəlirləri formalaşır. İkincisi, yüklərin davamlı axını Ələtdə və digər nəqliyyat qovşaqlarında anbar, logistika mərkəzləri, qablaşdırma və yüngül emal kimi əlavə dəyər yaradan fəaliyyətlərin inkişafını stimullaşdırır. Üçüncüsü isə bu model neft-qaz gəlirlərindən asılılığın azaldılması və qeyri-neft sektorunun, xüsusilə xidmət və sənaye sahələrinin genişlənməsi strategiyasına uyğun gəlir”.
K.Hacıyev onu da vurğulayıb ki, 2030-cu ilədək liman və dəmir yolu infrastrukturunun genişləndirilməsi, yeni marşrutların (o cümlədən Zəngəzur istiqamətinin) inteqrasiyası və gömrük-tarif prosedurlarının sadələşdirilməsi Orta Dəhlizin potensialını daha da artıracaq: “Bu halda Azərbaycan təkcə tranzit ölkə deyil, eyni zamanda regionda istehsal, logistika və xidmətlər mərkəzi kimi mövqeyini möhkəmləndirə bilər. Orta Dəhliz artıq siyasi ideya yox, real iqtisadi layihəyə çevrilib”.
Bölmənin digər xəbərləri
