Prezident İlham Əliyev bütün ölkə ərazisində infrastruktur layihələrinin reallaşdırılmasını diqqətdə saxlayır - Ekspert
Bakı, 14 iyul, AZƏRTAC
Bu ilin altı ayının sosial-iqtisadi yekunlarına həsr olunmuş müşavirədə Prezident İlham Əliyev çox mühüm və vacib iqtisadi məsələlərə toxundu. Bunlar xüsusilə ölkəmizin dayanıqlı inkişafının təmin edilməsi, qeyri-neft sektorunun inkişafı, Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun bərpası, iqtisadi və sosial sahələrdə islahatların davam etdirilməsidir.
Azərbaycanın əsas sosial-iqtisadi inkişafını şərtləndirən amillər kimi qeyri-neft sənayesi və qeyri-neft sektoru sahəsində müşahidə olunan artımı xüsusi qeyd etmək olar. Qeyri-neft sənayesi 6,5, qeyri-neft sektoru isə 3 faizdən çox artıb. Ölkədə islahatların davam etdirilməsi nəticəsində maliyyə sektorunda nizam-intizamın möhkəmləndirilməsi, vergi və gömrük sahələrindən büdcəyə daxilolmaların artması, şəffaflığın təmin edilməsi Azərbaycanın maliyyə durumunu daha da yaxşılaşdırıb. Bu da büdcəyə yenidən baxılmasına, dürüstləşmə aparılmasına, rekord həddə olan builki dövlət büdcəsinin daha 3 milyard manat artırılmasına və 36 milyard manata yüksəldilməsinə şərait yaradıb.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında İqtisadi və Sosial Araşdırmalara Yardım İctimai Birliyinin sədri Eyyub Kərimli söyləyib.
O bildirib ki, Azərbaycan hazırda dünyada ən az xarici borcu olan ölkələr sırasındadır. Azərbaycanın xarici ticarət balansında 10 milyard dollarlıq müsbət saldo ölkənin makroiqtisadi sabitliyinin əsas göstəricilərindəndir.
"Azərbaycanda makroiqtisadi sabitliyin təmin olunması, manatın məzənnəsinin 6 ildir sabit qalması dünya praktikasında nadir hadisələrdən biri kimi xarakterizə edilən haldır. Bunun əsas səbəbləri isə artıq illərdir davam edən uğurlu iqtisadi strategiya, makroiqtisadi sabitlikdir. Belə ki, ölkəmizin xarici borcunun az olması, qeyri-neft sektorunun inkişafı makroiqtisadi sabitliyi təmin edən əsas amillərdən biridir.
Son vaxtlar nəqliyyat sektorunun əhəmiyyətinin artması, yeni marşrutlarının açılması və Azərbaycanın əlverişli coğrafi vəziyyəti ona əlavə imkanlar yaradır. Azərbaycan təkcə böyük yükləri aşıran tranzit ölkə olmaq məqsədi güdmür, həm də nəqliyyat marşrutları üzərində istehsal sahələri yaratmaq niyyətindədir.
Azərbaycan nəqliyyat dəhlizlərinin “hörümçək toru”na çevrilir. Şərq-Qərb və Şimal-Cənub istiqamətində yollar ölkəmizdən keçir və genişlənməkdədir. Tranzit yolların yaratdığı imkanlardan məqsədyönlü şəkildə istifadə olunsa, dəhlizlərin Azərbaycana verdiyi töhfə təkcə tranzit gəlirləri, vergilərlə məhdudlaşmaz, həm də regionların inkişafına, məşğulluğun artmasına, sosial həyatın yüksəlməsinə müsbət təsirini göstərər",- deyə ekspert qeyd edib.
Eyyub Kərimli deyib ki, 350 milyard kubmetrdən artıq ehtiyata malik “Abşeron” yatağının istismara verilməsi növbəti dəfə ölkəmizin bədxahlarını məyus etdi. “Abşeron” yatağından ilkin qazın alınması ölkəmiz üçün əhəmiyyətli hadisədir. Belə ki, kondensat daha yüngül neftdir və bahalıdır. İldən-ilə neft və maye karbohidrogenlər hasilatı azalan Azərbaycan üçün bu əlamətdar hadisədir. Rusiya-Ukrayna müharibəsi nəticəsində enerji böhranının olması, ticari zəncirin qırılması və s. kimi hadisələr fonunda “Abşeron” yatağından illik 1,5 milyard kubmetr qazın alınması ölkəmiz üçün yaxşı nəticədir. Bağlanmış müqavilənin kommersiya sazişinə görə birinci mərhələdən hasil edilən bütün təbii qaz Azərbaycanın daxili bazarına yönləndiriləcək. Yəni, 30 il müddətində 45 milyard kubmetr (1,5 x 30) daxili bazara gedəcək. Yerdə qalan 300 milyarddan artıq hissə isə ixrac üçün lazım olacaq. Burada iri, ən azı “Şahdəniz -1” gücündə qurulacaq platforma ildə 8 milyard kubmetrə qədər qaz hasil etmək mümkündür. Bu qazı genişləndirilmiş Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Avropaya ixrac etmək mümkün olacaq. Eyni zamanda, bizim yeni layihələrimiz - bu gün “Abşeron”, bir ay əvvəl “Qarabağ” və digərlərinin icrası bundan sonra da neft-qaz amilinin önəmli rolunu təsdiqləyəcək.
QHT sədrinin sözlərinə görə, Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun bərpası istiqamətində qeyri-neft sektorunun inkişafı ilə bağlı islahatlar dövlət büdcəsi gəlirlərinin artmasında da özünü büruzə verir. Bu ilin ilk 4 ayında büdcəyə əlavə olaraq 2 milyard 400 milyon manatın daxil olması fiskal gəlir və xərclərimizə dürüstləşmənin edilməsinə imkan yaratdı. Bu, büdcəyə əlavə 3 milyard 50 milyon manatın cəlb edilməsinə və bununla da Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun yenidən qurulması, milli təhlükəsizliyimizin daha da gücləndirilməsi üzrə ayırmaların artırılmasına imkan yaratdı. Azərbaycan Böyük Qayıdış Proqramını öz gücünə, heç bir yerdən yardım almadan uğurla icra edir. 2023-cü ilin sonunadək işğaldan azad olunan ərazilərimizin bərpasına ayrılan vəsait 12 milyard manata çatacaq. Onun 5,5 milyard manata yaxını məhz 2023-cü ilin payına düşəcək. Bütövlükdə, 2026-cı ilədək Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun yenidən qurulmasına ayrılan vəsait 20 milyard manatdan çox olacaq. Bütün bunlar Böyük Qayıdış proqramının daha sürətlə icrasına imkan yaradır. Böyük Qayıdış Proqramının birinci mərhələsində 100 yaşayış məntəqəsinin yenidən qurulmasının nəzərdə tutulması və dövlətimizin başçısının artıq 30 yaşayış məntəqəsinin - 8 şəhər, 22 qəsəbə və kəndin təməlinin qoyulmasında iştirak etməsi də bir daha təsdiq edir ki, məskunlaşma prosesi gözləniləndən daha tez və intensiv reallaşacaq. Bu ilin sonunadək Qarabağ və Şərqi Zəngəzura 2 min ailənin və ya 10 minə yaxın vətəndaşımızın qayıtması reallaşacaq. Bu isə o deməkdir ki, artıq işğaldan azad olunmuş ərazilərə əhalinin tədricən, mərhələli şəkildə qayıtması müşahidə olunur.
Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun bərpasının prioritet olmasına baxmayaraq, Prezident İlham Əliyev bütün ölkə ərazisində infrastruktur layihələrinin reallaşdırılmasını diqqətdə saxlayır. Bu da regionlar üzrə tarazlı iqtisadi inkişafı təmin edir.
Azərbaycan öz müstəqilliyini, seçimini, həyat tərzini, ərazi bütövlüyünü qorumaq üçün daha güclü olmalıdır. Buna görə də müharibə başa çatandan sonra ardıcıl şəkildə bu istiqamətdə çox ciddi addımlar atıldı. Ordunun modernləşdirilməsi, islahatların davam etdirilməsi, müasir silah-sursat, hərbi texnika ilə təchizat ölkəmizin təhlükəsizliyinin təmin edilməsində prioritet istiqamətlərdir.
Bölmənin digər xəbərləri
