Qoşulmama Hərəkatı və Azərbaycan - Qlobal inkişafa müsbət təsirin əsl nümunəsi
Bakı, 6 iyul, AZƏRTAC
Prezident İlham Əliyev uzun illərdir ki, dünya siyasətinin və gündəminin müəyyənləşdirilməsində mühüm rol oynayan beynəlxalq platformalardan istifadə edərək Azərbaycan həqiqətlərini dünya ictimaiyyətinə çatdırır, ölkəmizin ədalətli mövqeyini müdafiə edən, eləcə də Azərbaycanı qlobal məsələlərin müzakirə olunduğu beynəlxalq əməkdaşlıq məkanına çevrilməsini dəstəkləyən ölkələrin sayının artırılmasına çalışır, dövlətimizi addım-addım strateji hədəflərə yaxınlaşdırır. Qlobal məsələlərin müzakirə olunduğu mühüm tədbirlərin Azərbaycanda keçirilməsi, eyni zamanda, ölkəmizin multilateralizmə və qlobal həmrəyliyə verdiyi önəmdən xəbər verir. İyulun 5-də Bakıda keçirilən Qoşulmama Hərəkatının (QH) Əlaqələndirmə Bürosunun “Qoşulmama Hərəkatı: meydana çıxan çağırışlarla mübarizədə birgə və qətiyyətli” mövzusunda nazirlər görüşündə çıxış edən Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi fikirlər də bunun sübutudur.
Müasir dünya düzəninin tərkib hissələrindən, eləcə də dünya siyasi sisteminin konstruksiyalarından birinə çevrilən Qoşulmama Hərəkatının nüfuzu yüksələn xətlə davam edir. Təbii ki, hər bir təşkilat kimi, onun da obyektiv səbəblərə söykənən müəyyən keyfiyyətləri var. Hərəkatın inkişafına həm xarici siyasət səviyyəsində, həm də bu təşkilat çərçivəsində xüsusi töhfə verən Azərbaycan uğurlu sədrliyi ilə dünyanın qlobal inkişafına müsbət təsirin əsl nümunəsini ortaya qoydu.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında beynəlxalq əlaqələr üzrə analitik Masil Dəmirov söyləyib.
Onun sözlərinə görə, müasir şəraitdə beynəlxalq münasibətlər karkasının dəyişməsi və sistemin ikiqütblüdən çoxqütblüyə doğru yönləndirilməsi ilə Qoşulmama Hərəkatına üzv dövlətlərin xarici siyasət tərəfdaşlığının strukturunda da dəyişiklik baş verib. Hərəkatın beynəlxalq münasibətlər sistemindəki yerini müəyyən etmək üçün qeyd etmək lazımdır ki, “qoşulmama” termini bir-birindən asılı, lakin fərqli üç fenomeni - xarici siyasət doktrinasını, dövlətin praktiki siyasi kursunu və qoşulmayan dövlətlərin dövlətlərarası birliyinin dünya arenasındakı aktivliyini ehtiva edir.
Masil Dəmirov qeyd edib ki, qoşulmama doktrinası XX əsrin ortalarında müstəmləkəsizləşdirmə və yeni müstəqil dövlətlərin yaranması prosesində formalaşmağa başlayıb. Hərəkat iştirakçılarının məqsədləri fərqli idi, lakin onları əsas ideya birləşdirdi: iki blok arasında hərbi-siyasi və ideoloji qarşıdurmaya qatılmamaq.
Qoşulmama Hərəkatı öz işini Bandunq prinsipləri, - bütün dövlətlərin suverenliyinə, bərabərliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət, hökumətlərin konstitusiyaya zidd olaraq dəyişdirilməsi imkanlarının, habelə hakimiyyət rejimini dəyişdirmək üçün kənar cəhdlərin rədd edilməsi, hər bir dövlət üçün onun siyasi, sosial, iqtisadi və mədəni sistemini sərbəst, kənar müdaxilə olmadan hüququn qorunması, təcavüzdən və ya dolayı yolla güc tətbiqindən imtina, birtərəfli iqtisadi, siyasi və ya hərbi tədbirlərdən istifadə etməmək, - əsasında qurur.
Hərəkatın təkamülünün müxtəlif mərhələlərində onun prioritetləri dəyişdi, lakin məqsəd və prinsipləri dəyişməz qaldı. Bu da onun dünya siyasətində bir fenomen kimi mövcudluğuna imkan verdi.
Qoşulmama Hərəkatının birqütblü dünya dövründə fəallığın müəyyən qədər azalmasından sonra, qurumun xarici siyasət mövqeləri yenidən inkişaf etməyə başlayıb və bu gün bu tendensiya dinamik şəkildə inkişaf edir. Azərbaycanın Qoşulmama Hərəkatına sədrliyi də, təşkilatın fəallaşmasına öz ciddi töhfəsini verdi. Belə ki, dünya üçün çətin olan bu dövrdə, Azərbaycanın Hərəkata sədrliyi dövlətimizin qlobal proseslərdə rolunu və nüfuzunu daha da gücləndirmiş, beynəlxalq müstəvidə mövqeyimizi möhkəmləndirmiş, ölkəmizin iqtisadi inkişafına öz töhfəsini vermiş, qeyri-neft sektorunu inkişaf etdirmiş və ixrac potensialını yüksəltmişdir. Təbii ki, əldə olunan bütün müsbət nəticələr Azərbaycan Prezidentinin hələ 2011-ci ildə ölkəmizin Qoşulmama Hərəkatına üzv olması ilə bağlı qəbul etdiyi strateji qərara əsaslanır. Bakıda keçirilən Sammitdə Hərəkata üzv ölkələrin dövlət və hökumət başçılarının Azərbaycanın üç il müddətinə QH-nin sədri seçilməsini yekdilliklə dəstəkləməsi, əlbəttə ki, Prezident İlham Əliyevin uzaqgörən siyasətin növbəti uğuru və dünyada ona göstərilən etimadın göstəricisidir.
Qoşulmama Hərəkatına üzv dövlətlər Azərbaycanın hərəkata uğurlu sədrlik etdiyini nəzərə alaraq, ölkəmizdən Hərəkata daha bir il sədrlik etməyi xahiş ediblər. Azərbaycan müraciətə müsbət cavab verdi və Azərbaycanın Qoşulmama Hərəkatında sədrliyi 2023-cü ilə qədər uzadıldı. Bu, onu göstərir ki, Azərbaycan Qoşulmama Hərəkatının fundamental prinsip və dəyərlərinə sadiqliyi, çətin dövrdə hərəkata səmərəli sədrlik etməsi dəyərli təcrübə kimi qəbul olunur.
“Qoşulmama Hərəkatının özü də konsensus prinsipini qorumaqla, daxili konsolidasiya üçün müəyyən addımlar atmağa çalışır. Təşkilatın mühüm istiqamətlərindən biri də institusional xarakterli inkişafdır. Tarixin göstərdiyi kimi, hərəkatın üzvü olsalar da, bu istiqamətdə tərəqqi, bəzi ölkələr üçün sərfəli deyil. Bununla da bu dövlətlər strukturun ümumi inkişafına mane olur. Amma belə olan halda da Azərbaycan bu inkişaf vektoruna ehtiyac olduğunu əməldə göstərdi. Dövlətimizin başçısının dediyi kimi: “Hərəkatın institusional inkişafı, xüsusən də müvafiq olaraq 2021-ci və 2022-ci illərdə Qoşulmama Hərəkatı Parlament Şəbəkəsinin və Qoşulmama Hərəkatı Gənclər Təşkilatının yaradılması Azərbaycanın sədrliyinin növbəti nailiyyətidir. Biz hazırda Qoşulmama Hərəkatının qadınlar platformasının yaradılması üzərində işləyirik. İnstitusional davamlılığa doğru atılan bu addımlarla biz növbəti sədrlərə mütləq uğurlu bir miras qoyacağıq”. Məhz Azərbaycanın oynadığı mühüm rol fundamental amillərdən biri kimi, dünya siyasətində Qoşulmama Hərəkatının mövqeyini daha da gücləndirəcək”, - deyən analitik fikirlərini yekunlaşdırıb.
Bölmənin digər xəbərləri
