Vaşinqtonda ənənəvi “Mətbuat azadlığı” məruzəsinin açıqlanması ilə bağlı brifinq keçirilib
Vaşinqton, 1 may, AZƏRTAC
ABŞ Dövlət Departamentinin mətbuat mərkəzində “Freedom House” təşkilatının hazırladığı ənənəvi “Azad mətbuat” məruzəsinin açıqlanması ilə bağlı brifinq keçirilib. Tədbirdə ABŞ dövlət katibinin ictimai işlər üzrə köməkçisi Daqlas Frans, “Freedom House” təşkilatının vitse-prezidenti Vanessa Taker və “Mətbuat azadlığı” layihəsinin meneceri Cennifer Danhem iştirak ediblər. D.Frans Dünya Mətbuat Azadlığı Günü ərəfəsində dərc olunan ənənəvi məruzədən söz açaraq, bütün dünyada jurnalistlərin problemlərindən danışıb. O, həmçinin bildirib ki, bəzi ölkələrdə mətbuat azadlığı yalan informasiya kampaniyalarına məkan yaratmaq üçün məhdudlaşdırılıb. O, sonda deyib ki, “Mətbuat azadlığı” məruzəsinin renkinqində Birləşmiş Ştatların mövqeyi bir pillə geriləyib. D.Frans bildirib ki, bu, çox güman, Missuri ştatının Ferquson şəhərində nümayişlər zamanı jurnalistlərin polis tərəfindən həbs edilməsi, onlara əziyyət verilməsi və qeyri-etik münasibət bəslənməsi ilə bağlıdır. Vanessa Taker və Cennifer Danhem də məruzənin təfərrüatlarından danışıblar.
Brifinqdə iştirak edən AZƏRTAC-ın ABŞ-dakı xüsusi müxbiri Yusif Babanlı bildirib ki, “Mətbuat azadlığı” haqqında məruzə 1980-ci illərin əvvəlindən, yəni, Birləşmiş Ştatların yaranmasından 200 il sonra, ABŞ-ın özünün bütün daxili məsələlərini, o cümlədən 1950-1960-cı illərdə ölkədə Vətəndaş Hüquqları uğrunda Hərəkat ilə bağlı problemləri həll etdikdən sonra hazırlanmağa başlayıb ki, bu da müvafiq inkişaf prosesini təzəcə keçməyə başlayan digər gənc dövlətlərlə müqayisədə ABŞ-ın məruzənin renkinqində aşağı xallar alması şansını məhdudlaşdırır. O, həmçinin vurğulayıb ki, ötən əsrin ortalarında Birləşmiş Ştatların arabir müharibə vəziyyətində olduğu vaxtlarda bu ölkənin özündə dövlət təhlükəsızliyi maraqlarını müdafiə edən, eyni zamanda söz azadlığını ciddi şəkildə məhdudlaşdıran qanunlar mövcud olub. Y.Babanlı qeyd edib ki, “Smit aktı” (rəsmi adı “Əcnəbilərin qeydiyyatı aktı”) buna bariz nümunədir. Onun müddəaları çərçivəsində öz alternativ nöqteyi-nəzərlərini, o cümlədən kommunizm və nasizm ideologiyalarını təbliğ edən onlarca jurnalist, görkəmli xadim və vətəndaş cəmiyyətinin fəalı həbs olunub və mühakimə edilib. Görəsən, “Mətbuat azadlığı” məruzəsi 1950-ci illərdə mövcud olsaydı, belə bir vəziyyət “Freedom House” təşkilatının həmin hesabatında necə əks olunardı?
“Freedom House” təşkilatının vitse-prezidenti V.Taker V.Babanlının şərhlərinə cavabında bildirib ki, 1941-ci ildə yaradilan təşkilat nə ABŞ-ın, nə də istənilən digər ölkənin hökumətindən asılı deyil, müstəqildir. O vurğulayıb ki, “Mətbuat azadlığı” və “Dünyada sülh” məruzələri ABŞ hökumətindən pul almır, yalnız özəl fondların və ayrı-ayrı şəxslərin vəsaiti hesabına maliyyələşir. V.Traker deyib ki, hər il mətbuat azadlığını təhlil edən “Freedom House” təşkilatı ABŞ-da, eləcə də başqa ölkələrdə mətbuat azadlığının pozulması barədə məruzə edir.
Qeyd edək ki, “Freedom House” təşkilatı həmin layihə çərçivəsində sorğu keçirir və Azərbaycanın Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilmiş Dağlıq Qarabağ regionuna ayrıca qiymət verir. Son illərdə təşkilat Azərbaycanın işğal edilmiş regionunda mətbuat azadlığının səviyyəsini “qismən azad” müəyyən edib ki, bu da beynəlxalq hüququn bütün normalarına və məntiqə ziddir. Əvvələn, Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ regionu Azərbaycan Respublikasının ayrılmaz tərkib hissəsidir və bütün beynəlxalq birlik, o cümlədən ABŞ Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıyır. Bu da o deməkdir ki, rəsmi Bakının icazəsi olmadan Azərbaycanın işğal edilmiş ərazilərində hər hansı sorğunun və tədqiqatın keçirilməsi təkcə Azərbaycana deyil, həm də beynəlxalq birliyə, eləcə də Birləşmiş Ştatların özünə hörmətsizlikdir. Nəhayət, “Freedom House” təşkilatı ABŞ-ın heç bir hindi rezervasiyasında hər hansı sorğu və tədqiqat aparmır.
İkincisi, 700 min etnik azərbaycanlının məhv edilməsi və doğma yurd-yuvalarından didərgin salınması hesabına bu statusa nail olan hərbi və qeyri-legitim bir rejimin iqtidarda olduğu işğal edilmiş və heç kim tərəfindən tanınmayan bir əraziyə “qismən azad” qiyməti necə vermək olar? İşğal edilmiş Dağlıq Qarabağın gecə-gündüz Azərbaycana nifrət təbliğ edən və dinc sakinlərin öz doğma ocaqlarından qovulmasına bəraət qazandıran mətbuatını necə “qismən azad” mətbuat elan etmək olar? Yəqin ki, “Freedom House” təşkilatının qərəzli struktur kimi qəbul edilməsinin əsas səbəbi də elə budur.