AŞPA-NIN MONİTORİNQ KOMİTƏSİNİN İCLASI PREZİDENT HEYDƏR ƏLİYEVİN XATİRƏSİNİN ANILMASI İLƏ BAŞLANDI
Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvü Bəxtiyar Əliyev iclas barədə AZƏRTAC-ın müxbirinə müsahibə verərək demişdir:
-İclas başlayan kimi, komitənin sədri fransalı deputat Jozet Druye və deputatlar dünyanın tanınmış siyasətçisi və görkəmli dövlət xadimi Prezident Heydər Əliyevin xatirəsini yad etdilər, ölkəmizdə demokratiyanın inkişafı və Azərbaycanın Avropa Şurasına üzv olması sahəsində onun əvəzsiz xidmətlərini yüksək qiymətləndirdilər və nümayəndə heyətimizə başsağlığı verdilər.
Ermənistanın öhdəlikləri ilə bağlı məsələ müzakirə edilərkən biz məruzənin qətnamə layihəsinin 26-cı bəndinə qəti etirazımızı bildirdik və ona düzəliş olunmasını təklif etdik. Qətnamədə Dağlıq Qarabağ münaqişəsi və işğal olunmuş ərazilər ifadəsi işlədilmişdir. Ermənilər növbəti hiyləyə əl ataraq, mətndə hansı ərazilərin kim tərəfindən işğal edildiyini qəsdən göstərməmişdilər. Belə çıxırdı ki, Dağlıq Qarabağ ayrıca subyektdir və işğal edilmiş ərazilərimiz isə mücərrəd qalırdı. Bu məsələ ilə bağlı çıxışımda həmin bəndin qətmanədə Ermənistan tərəfinin Azərbaycanın işğal olunmuş Dağlıq Qarabağ bölgəsi və digər əraziləri ilə bağlı problemin həlli üçün heç bir addım atmadığı və münaqişənin həllinin ləngidildiyi kimi öz əksini tapması təklifini irəli sürdüm. Ermənistan nümayəndə heyəti buna kəskin etiraz edərək bildirdi ki, münaqişə Ermənistanla Azərbaycan arasında deyil, Dağlıq Qarabağ ilə Azərbaycan arasında mövcuddur. Erməni deputatlar yenə də Dağlıq Qarabağın heç vaxt Azərbaycanın olmadığını iddia etməyə başladılar. Onların çıxışları komitə üzvləri tərəfindən gülüş və istehza ilə qarşılandı.
Bu məsələ ətrafında çıxış edən deputatlar bildirdilər ki, AŞ hər bir ölkənin ərazi bütövlüyünə, suverenliyinə hörmətlə yanaşır və Dağlıq Qarabağ Azərbaycanın ərazisidir. Hətta ingiltərəli deputat Devid Atkinson dedi ki, Dağlıq Qarabağ nəinki Azərbaycanın ərazisidir, ümumiyyətlə, Dağlıq Qarabağ problemi Azərbaycanın daxili işidir. Bu məsələdə Ermənistan nümayəndə heyətinin hər hansı etirazının heç bir məntiqi əsası yoxdur.
Ermənistan nümayəndə heyətinin etirazına baxmayaraq, 26-cı bəndlə bağlı təklif etdiyimiz düzəliş qəbul olundu. Dağlıq Qarabağın və ona bitişik ərazilərimizin işğal edilməsi faktı Ermənistanın öhdəlikləri yerinə yetirməsi barədə komitənin qəbul etdiyi rəsmi sənəddə öz əksini tapdı. Bu, bizim üçün mühüm məsələ idi. Çünki qarşıda Dağlıq Qarabağ problemi ilə bağlı məsələnin müzakirəsi durur.
Azərbaycanın götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməsi məsələsi komitədə geniş müzakirəyə səbəb oldu. Ölkəmizlə bağlı məruzə dekabrın 19-da hazırlandığından ondan sonrakı dövrdə Milli Məclis tərəfindən qəbul olunmuş və edilməkdə olan bəzi qanunlar orada öz əksini tapmamışdı. Buna görə məruzənin qətnamə layihəsi gerçəkliyi tam əks etdirmirdi. Milli Məclisin AŞPA-dakı nümayəndə heyətinin rəhbəri Səməd Seyidovun bununla bağlı komitənin sədri J.Druyeyə ünvanladığı məktub bir daha deputatların nəzərinə çatdırıldı. Məktubda ölkəmizin götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməsi bənd-bənd göstərilmişdi. Son vaxtlar isə üç qanun layihəsinin müzakirəyə çıxarıldığı, onlardan birinin beynəlxalq ekspertlər qrupuna, digərinin isə ATƏT-in Bakıdakı ofisinin rəhbərinə göndərildiyi bildirildi. Komitə üzvləri buna çox müsbət yanaşdılar.
Mübahisə doğuran ikinci məsələ ölkəmizdə keçirilmiş prezident seçkiləri ilə bağlı idi. Avropa Şurasında belə fikirlər səslənirdi ki, əgər 600 məntəqədə seçkilərin nəticələri MSK tərəfindən ləğv edilibsə, bu isə məsuliyyət daşıyanlar barədə müəyyən tədbirlər görülməli idi. Bununla bağlı çıxışımda bildirdim ki, həmin seçki məntəqələrində pozuntuya yol vermiş şəxslər barədə qanuna müvafiq tədbirlər görüləcəkdir. Bu məlumatdan sonra məruzənin qətnamə layihəsində həmin bəndlə əlaqədar düzəliş edildi və pozuntulara yol vermiş şəxslərin məsələsinə baxılması fikri öz əksini tapdı. Bu isə Seçki Məcəlləsinə tam uyğundur.
B.Əliyevin sözlərinə görə, məruzədə öz əksini tapmamış və Milli Məclis tərəfindən sonradan qəbul olunmuş və olunacaq qanunlarla bağlı məsələlər yanvar sessiyasının gedişi zamanı məruzədən çıxarılacaqdır. ATƏT-ə və digər qurumların ekspertlərinə göndərilmiş qanun layihələrinə gəldikdə isə, yay sessiyasınadək Azərbaycan tərəfinin onları bir daha nəzərdən keçirərək qəbul etməsi də qərarda öz əksini tapdı. Beləliklə, ölkəmizin öhdəliklərini yerinə yetirməsinin yekunu kimi onun iyun sessiyasında müzakirəyə çıxarılması məqsədəuyğun hesab edildi.
İclasda çıxış edən komitə üzvləri Azərbaycanın öz öhdəliklərini yerinə yetirdiyini, respublikamızın Prezidenti İlham Əliyevin qısa bir vaxtda çox böyük və qətiyyətli addımlar ataraq əfv fərmanı verməsini, demokratik proseslərin daha da dərinləşməsi istiqamətində görülən işləri yüksək qiymətləndirdilər. Onlar demokratiyanın daha da inkişaf etdirilməsində və müəyyən addımlar atılmasında AŞ-nin Azərbaycan Prezidentini dəstəkləyəcəyinə əmin olduqlarını bildirdilər.