Azərbaycanlı deputat: Avropa Şurası sözdən işə keçməlidir, əks təqdirdə problemlər davam edəcək
Strasburq, 21 iyun, AZƏRTAC
Müasir tarixin sınaqlar, mürəkkəb və gözlənilməz hadisələrlə dolu dövrünü yaşayırıq. Cərəyan edən proseslər və ehtimal olunan qlobal əhəmiyyətli hadisələr yaxın illərdə ciddi dəyişikliklər olacağından xəbər verir. Az müddət sonra bir çox sərhədlərin və siyasi xəritənin indikindən xeyli fərqli olmasına təsir göstərəcək böyük və köklü dəyişikliklər. Bu səbəbdən də Avropa Şurasının qarşıdakı 4 il üçün prioritetləri sırasında yer alan 2 məqama xüsusi diqqət yönəltməyi vacib hesab edirəm. Bu, erkən xəbərdarlığın və ani reaksiya göstərməyin təmin edilməsindən ibarətdir. Hər biri xüsusi əhəmiyyət kəsb edən və zahirən daha aktual səslənən digər bəndləri kənara qoyaraq, nə üçün ilk növbədə bu 2 amil üzərində dayanıram?
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu fikirləri AŞPA-da Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvü Rafael Hüseynov qurumun yay sessiyası çərçivəsində “Avropa Şurasının 2024-2027-ci illər üçün büdcəsi və prioritetləri” adlı məruzənin müzakirəsi zamanı deyib. Bildirib ki, 20 ildən artıq dövrdə beynəlxalq təşkilatlarda, eləcə də Avropa Şurasında həyəcan siqnalları nə qədər güclü səslənsə də, fəlakətlərə, faciələrə aparıb çıxaracaq qorxulu perspektivlər haqda xəbərdarlıqlar edilsə də, çox zaman laqeydlik, süstlük, fəaliyyətsizlik müşahidə edilib. Yalnız vəziyyət çox ciddi şəkildə gərginləşəndə reaksiya verilib.
Çox sözlər danışılıb, çox sənədlər qəbul edilib. Ancaq təhlükəli hadisələrə heç ani reaksiya da verilməyib, dərhal hərəkətə keçilməyib, münaqişənin daha da dərinləşməsinin qabağı alınmayıb. Nəticədə yaranmış vəziyyətdə hansısa faydalı addımlar ata bilmək imkanları da məhdudlaşıb. Nümunələrin ən ibrətlilərindən biri Ermənistan-Azərbaycan hərbi münaqişəsidir. Bu gün artıq iki dövlət arasında hərbi münaqişə bitib, işğal edilmiş ərazilər azad edilib və iki ölkə sülh müqaviləsi imzalamağın astanasındadır. Ancaq arxada qalan 30 ilə yaxın müddətdə nə qədər itkilər oldu, dağıntılar baş verdi, acılar yaşandı və bunların hər iki xalqın həyatında zərbə dalğası hələ illərcə davam edəcək. Ancaq biz bu əsrin lap başlanğıcından burada - Avropa Şurasında durmadan səyləri birləşdirməyə, işğala qarşı etiraz səsimizə hamının dərhal qoşulmasını çağırırdıq. Biganəliklə, məsələyə ümumi frazalarla yayğın münasibət bildirilməsiylə qarşılaşırdıq, ümid bəslənən Avropa Şurasının bu məsələni təkidlə heç bir konkret tədbir görmək istəməyən ATƏT-ə yönəltməsinin şahidi olurduq. Nəticədə sülhə aparan yol bu qədər uzandı, nə qədər cavan ömürlər yarımçıq qaldı, yüz minlərlə talelər şikəst oldu. Eyni şəkildə, üzv dövlətlər arasında yeni minillik başlanandan bəri törədilmiş münaqişələrə münasibətdə də operativ reaksiya göstərilməyib. Xəbərdarlıqlar edilirdi, həyəcanlı SOS sədaları qalxırdı. Səyləri vaxtında birləşdirməyi, şərdən daha sürətli hərəkət etməyi bacarmadıq. İndi Avropa Şurasının qarşıdakı 4 il üçün prioritetlər sırasında erkən xəbərdarlıq və sürətli reaksiya çox vacib sayılaraq ayrıca qeyd edilirsə, indidən bunu necə edəcəyimizin dəqiq mexanizmlərini də işləyib-hazırlamalıyıq. Çünki sözlərin bəyanatdan konkret əmələ çevrilməsi üçün gərək qarşında bunu necə gerçəkləşdirəcəyinin hərtərəfli düşünülmüş planı olsun. Buna nail olsaq, arzuolunmaz hadisələrin və proseslərin baş verməsinə sonradan təəssüflənmək ehtimalımız da azalacaq. Çünki çox ocaqlar alışmamış söndürülmüş olacaqdır!
Şəhla Ağalarova
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Strasburq