Aznavurun Böyük Vətən müharibəsində həlak olan qohumları varmı?
Moskva, 21 aprel, AZƏRTAC
Rusiyanın Birinci kanalında yayımlanan “Pozner” müsahibə proqramının budəfəki qonağı erməni əsilli fransız müğənnisi Şarl Aznavur idi.
Özünün ermənipərəstliyi ilə tanınan aparıcı Pozner fransız müğənnisini dəfələrlə “erməni soyqırımı” barədə sensasiyalı sözlər deməyə təhrik edərək “Uşaqlıq illərində soyqırımı barədə danışırdınızmı?” sualını verməkdən usanmırdı. Aznavurun “Xeyr, mənim atam heç soyqırımının nə olduğunu bilmirdi” cavabını eşidəndə Pozner bir daha soruşdu: “Ailənizdə soyqırımı barədə heç danışmırdınızmı?”.
Aznavurun anasının türklərə nifrət bəsləmədiyi etirafını eşitmək, görünür, Poznerin planlarına daxil olmadığı üçün aparıcı müğənninin aprelin 24-də Yerevana nə üçün gedəcəyini, Roma Papasının “erməni soyqırımı” haqqında dediklərini xatırlatmağı özünə borc bildi. Nəhayət, eşitmək istədiyini eşidib gülümsədi və mövzunu dəyişdi.
“Erməni mövzusu” Poznerin verilişlərində tez-tez səslənir. Bakılı məşhur rejissor Yuli Qusmanın qonaq olduğu buraxılışda həmsöhbətinin Azərbaycan haqqında xoş xatirələrini eşitmək də görünür, aparıcının planlarına daxil deyildi. Burada da ermənilərin müdafiəçisi kimi çıxış edən Pozneri Qusmanın “Bəs Xocalı? Orada azərbaycanlıları doğramışdılar” cavabı heç razı salmamışdı.
Kimlərinsə xoşuna gəlmək, hansısa qüvvələri dəstəkləmək və s. məqsədlər güdən bu cür “efir simaları”, təəssüf ki, tamaşaçıları istənilən istiqamətə yönəldə bilirlər. Ələlxüsus da əgər mikrofon, qələm, efir məşhur adamların əlindədirsə. Bəlkə elə bu mikrofona, qələmə, efirə sahib olmaq üçün bu cür bəyanatlar, suallar səslənir?
Ermənistan uydurma “soyqırımı”na diqqəti cəlb etmək üçün hər bir vasitəyə əl atır. Hətta erməni əsilli və məlum janrlarda filmlərdə iştirakı ilə məşhurlaşan Kim Kardaşyanı Yerevana dəvət edərək onun “vətənpərvərliyi”nə heyran da olur. Əsas məsələ isə ABŞ Prezidenti Barak Obamanın xalqa növbəti müraciətində “soyqırımı” sözünü işlədib-işlətməyəcəyidir. Dünya ermənilərini hər il narahat edən çox vacib suallardan biri də budur: Osmanlı imperiyasında baş vermiş hadisələri kim, harada və nə vaxt “soyqırımı” adlandıracaq, ya yox? Roma Papası bu hadisələri “soyqırımı” adlandırarkən, həm də səbəkarları Hitler və Stalinlə müqayisə etmişdi. Ancaq ailəsi vaxtilə Gürcüstandan sovet hakimiyyətindən yəhudi kimi Fransaya qaçmış Aznavura stalinizmin və faşizmin qurbanları olmuş qohumları barədə sual nədənsə səslənmədi. Əlbəttə ki, Aznavurun belə qohumları olub. Onun özünün etirafına görə, atasının Ermənistanda qalmış qohumları ilə ilk dəfə 1963-cü ildə görüşüb. Deməli, onun da hamımız kimi Böyük Vətən müharibəsində həlak olmuş yaxınları var. Pozneri isə müğənninin yalnız Osmanlıda yaşamış ana qohumları maraqlandırırdı.
Bu günlərdə Rusiya Prezidentinin Ermənistanda “soyqırımı” qurbanlarının anım günündə iştirak edəcəyi barədə xəbərlər yayıldı. Eyni vaxtda Çanaqqala zəfərinin 100 illiyi ilə bağlı tədbirlərdə iştirak etmək üçün Dövlət Dumasının sədri Sergey Narışkinin başçılığı ilə mötəbər nümayəndə heyəti Türkiyəyə yola düşəcək. Bu, əlbəttə ki, Rusiyanın tarazlaşdırılmış siyasət aparmaq, müxtəlif sahələrdə, ilk növbədə, energetika sahəsində yaxın tərəfdaşı olan Türkiyə ilə münasibətlərə xələl gətirməmək istəyindən irəli gəlib. Rusiyanın rəsmi dairələri “erməni soyqırımı” məsələsində ehtiyatlı olmağa, Türkiyə kimi qüdrətli tərəfdaşı itirməməyə çalışırlar. Türkiyə Böyük Millət Məclisinin sədri Cəmil Çiçəyin ötən həftə Rusiyaya səfəri və yüksək səviyyələrdə apardığı danışıqlar da buna misaldır. Cəmil Çiçək jurnalistlərə açıqlamasında bir daha xatırlatdı ki, 2015-ci il Osmanlı hadisələrini araşdırmaq üçün Türkiyə bütün arxivlərini açıb və digər dövlətləri də bu cür addım atmağa çağırır. Yalnız alimlərin araşdırması və arxiv materiallarının ortaya qoyulması 100 il əvvəl olmuş hadisələrin nə zəmində baş verdiyini dəqiq söyləməyə imkan verər. Türkiyə rəsmisi, həmçinin Ermənistan ilə Türkiyə arasında münasibətlərin yalnız Azərbaycan torpaqları işğaldan azad edildikdən sonra yaxşılaşacağını vurğulamışdı.
Rusiyada erməni diasporundan qaynaqlanan və faydalanan bəzi siyasətbazlardan fərqli olaraq, həm rəsmilər, həm də sadə insanlar “erməni soyqırımı” məsələsinin şişirdilib dünya gündəminə çıxarılmasına birmənalı yanaşmırlar. Sadə insanlar Böyük Vətən müharibəsində həlak olmuş 20 milyon sovet vətəndaşının doğmalarının nədənsə Hitler Almaniyasının varisinə qarşı heç bir iddia irəli sürmək barədə düşünmədiklərini söyləyirlər. Elə bu sətirlərin müəllifi də babası Şimali Osetiyada, Mozdok yaxınlığında qəhrəmancasına həlak olmuş bir adam kimi onlarla razılaşır.
Həyat davam edir. Bu gün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Moskvada 9 May - Qələbə günü münasibətilə keçiriləcək tədbirlərdə iştirak etmək üçün Rusiya Prezidentinin dəvətini qəbul etməsi barədə xəbər yayıldı. Rusiya Qələbənin 70 illik yubileyini böyük təntənə ilə keçirməyə hazırlaşır. Mayın 9-da dünyanı faşizm bəlasından azad etmiş qəhrəmanların xatirəsi yad ediləcək. Aprelin 24-də İstanbulda böyük Çanaqqala zəfəri qeyd olunacaq. Qoy Azərbaycan xalqının da qələbə arzusu tezliklə çin olsun, “soyqırımı” tədbirlərini keçirmək isə düşmənlərə qalsın...
Fəridə Abdullayeva
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Moskva