- Möhtərəm Prezident!

Hörmətli iclas iştirakçıları!

Ulu öndərimizin öz xalqına əmanəti olan müstəqil Azərbaycan möhkəm özül üzərində qurulmuşdur. Cənab Prezident, Sizin mükəmməl strategiyanız, bu strategiyanı həyata keçirmək üçün apardığınız mücadilə, Sizə xas olan iradə, qətiyyət və tələbkarlıq bu gün öz bəhrələrini verməkdədir. Proseslərin Sizin nümayiş etdirdiyiniz dəqiq təhlili və bu əsasda apardığınız dinamik siyasət ölkəmizi başqalarının öhdəsindən gələ bilmədiyi təhdidlərdən qoruyur.

Bunun nəticəsidir ki, Azərbaycan bütün dünyanı lərzəyə salan maliyyə böhranının öhdəsindən gəlir və inkişafını davam etdirir. Məhz bu siyasətin nəticəsidir ki, Azərbaycan getdikcə müasir, güclü, dinamik dövlətə çevrilir. Bu baxımdan ekoloji sahəyə ayırdığınız diqqət hətta beynəlxalq miqyasda xüsusi maraq doğurur.

Sizin qarşımıza qoyduğunuz tapşırıqların yerinə yetirilməsinə gündəlik qayğı və diqqətiniz Azərbaycan üçün tamamilə yeni layihələrin həyata keçirilməsinə şərait yaradır.

Bilavasitə Sizin təşəbbüsünüzlə başlanmış və getdikcə vüsət alan və uğurlu proqrama çevrilən əhalinin ekoloji cəhətdən təmiz su ilə təminatının yaxşılaşdırılması layihəsi o qədər səmərəli oldu ki, bununla bağlı Bolqarıstanın paytaxtı Sofiya şəhərində BMT baş katibinin su və sanitariya məsələləri üzrə Məşvərətçi Şurasının 12-ci toplantısı çərçivəsində Nazirlər Konfransında Azərbaycan əsas məruzə ilə çıxış etməyə dəvət olundu. Azərbaycanın bu sahədəki təcrübəsi iştirakçıların marağına və müzakirələrinə səbəb olmuşdur.

Möhtərəm Prezident!

Sizin əhalinin ekoloji cəhətdən təmiz su ilə təminatının yaxşılaşdırılması ilə əlaqədar Sərəncamınıza əsasən, Naxçıvan Muxtar Respublikası da daxil olmaqla, 12 rayonun 122 kəndində modul tipli sutəmizləyici qurğular quraşdırılmış, nəticədə 224 min nəfər əhali Dünya Səhiyyə Təşkilatının standartlarına cavab verən içməli su ilə təmin olunmuşdur. Bu qurğulardan 36-sı 2009-cu ilin birinci yarısında istifadəyə verilmişdir. Bu istiqamətdə işlər davam edir. 2009-cu il üçün Sizin xüsusi Sərəncamınızla ayrılmış 12 milyon manat vəsait hesabına hazırda 17 rayonun 63 kəndində modul tipli sutəmizləyici qurğuların quraşdırılması işləri gedir.

Sizin bu sahədəki sərəncamlarınız hazırda ümumilikdə 537 min nəfər əhalini əhatə edir. Lakin bütövlükdə Kür və Araz çaylarının sularından, habelə digər su mənbələrindən, çaylardan istifadə edən və su ilə bağlı problemləri olan hər bir kəsin keyfiyyətli içməli su ilə təmin edilməsi barədə tapşırıq vermisiniz ki, bu da 1 milyon adamı əhatə edəcəkdir.

Sizin tapşırığınızla, Xəzər sahilində yerləşən və müvafiq su mənbəyi olmayan yaşayış məntəqələrində əhalinin dəniz suyunun şirinləşdirilməsi hesabına təmiz su ilə təmin edilməsi, o cümlədən təsərrüfat məqsədləri üçün istifadə olunması üzrə pilot layihə də hazırlanır. Bu, bizə Xəzər dənizinin imkanlarından istifadə edərək, ölkəmizi gələcəkdə su qıtlığı ilə bağlı təhlükələrdən səmərəli surətdə mühafizə etmək imkanları verəcəkdir.

Sizin təşəbbüsünüzlə və tapşırığınızla həyata keçirilən Xəzər dənizinin çirklənmədən qorunması ilə bağlı uğurlu proqram çərçivəsində 2009-cu il ərzində Abşeron yarımadasında “Xəzər dənizinin ekoloji mühitinin mühafizəsi sistemi”nin daha 6 stansiyası istifadəyə verilmiş, bununla da Mərdəkan, Buzovna, Bilgəh, Nardaran, Pirşağı və Novxanıya qədər sahilboyu ərazilərdə modul tipli təmizləyici qurğular quraşdırılmış stansiyaların sayı 16-ya çatdırılmışdır. Bu da gün ərzində 6140 kubmetr çirkab suyu təmizləməyə imkan verir. Həmin yaşayış məntəqələrində kanalizasiya şəbəkəsi yoxdur və çirkab sular istər-istəməz həyətlərdəki quyulardan dəniz suyuna qarışırdı. İndi isə həmin ərazilərdə ekoloji mühit əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşmışdır.

Məhz bunun nəticəsidir ki, müşahidələrimizə əsasən, sahillərdə dəniz suyunun keyfiyyəti ilə bağlı baş ağrısına çevrilmiş problem də bu ərazilərdə həll olunmuşdur. Səhiyyə Nazirliyinin orqanları tərəfindən aparılmış araşdırmalar da göstərir ki, Pirallahıdan Novxanıyadək 86 km məsafədə dənizin suyu son 20-25 ildə ilk dəfədir ki, tamamilə təmizdir.

Hörmətli cənab Prezident!

Siz ətraf mühitlə bağlı tədbirləri ardıcıl dəstəkləyərək, nəhəng yaşıllaşdırma təşəbbüsləri ilə də çıxış etmisiniz. Sizin tapşırığınızla artıq bir neçə istiqamətdə bu işlər başlanmışdır və uğurla davam etdirilir.

Ələt-Hacıqabul magistral avtomobil yolu ətrafında 172 min ədəd ağac və kol əkilmiş, müasir damcı suvarma sistemi yaradılmış və nəticədə 90 faiz bitişə nail olunmuşdur. Hətta bədbinlərin həmin ərazidə ağac bitməyəcəyi barədə fikirlərinin əksinə olaraq, indi cəmi bir il əvvəl əkilmiş bəzi ağacların kölgəsində daldalanmaq mümkündür. 2009-cu ilin altı ayında burada daha 2 hektar ərazidə yaşıllaşdırma işləri aparılmış, bütün əkinlərə aqrotexniki qulluq göstərilmişdir.

Eyni prinsiplərlə Zığ-Heydər Əliyev adına beynəlxalq hava limanı yolu boyu 196 hektar ərazidə 230 min ədəd ağac və kol əkilmişdir. Onların bir qismi xaricdən gətirilən və bizim zeytun sahələrinin növ çeşidini genişləndirmək üçün istifadə olunan zeytun ağaclarıdır. Mürəkkəb şəraitdə, neft məhsulları, yod və bromla çirklənmiş torpaqlarda əkilmiş ağaclara lazımi qulluq göstərilməsi sayəsində onların 80 faizdən çoxunun bitməsi müşahidə olunur.

Eyni zamanda, Əzizbəyov dairəsi-Heydər Əliyev adına beynəlxalq hava limanı yolu boyunca 22 hektar sahədə yaşıllaşdırma işləri aparılmışdır. Burada 10 hektarda dekorativ ağaclar əkilmiş, 32 hektar sahədə isə böyük tikinti-quraşdırma işləri zamanı zədələnmiş yaşıllıqda bərpa işləri aparılmışdır.

Hər iki ərazidə suvarma sistemləri yaradılmışdır. Bu məqsədlə qazılmış 25 artezian quyusu ilə bərabər, Bülbülə gölünün suyundan da istifadə olunması suvarma suyu ilə bağlı problemi həll etməyə, eyni zamanda, gölün səviyyəsini də tənzimləməyə imkan verir.

Ulu öndərimiz Heydər Əliyevin qoyduğu gözəl ənənə - Bakı və Abşeron yarımadasının başdan-başa yaşıllaşdırılması bu gün də Sizin rəhbərliyiniz altında davam etdirilir. Sizin qısa müddət ərzində Bakıda və onun ətrafında 3 milyon ağacın əkilməsi barədə təşəbbüsünüz də beynəlxalq ekoloji ictimaiyyətdə ciddi marağa səbəb olmuşdur. Bir sıra beynəlxalq ekoloji təşkilatlar da bizim nazirliyə bu təşəbbüsə qoşulmaq arzusunda olduqlarını bildirmişlər. Əslində, bu təşəbbüs 100 ildən çox müddətdə formalaşmış Abşeron yaşıllıqlarının çox qısa zamanda, demək olar ki, ikiqat artırılması deməkdir. Bu məqsədlə Abşeron yarımadasının 11 ərazisində yer seçilmiş, Zığ gölü ətrafının, habelə keçmiş “Sədərək” və “Binə” ticarət mərkəzlərinin yerinin yaşıllaşdırılması layihələri hazırlanmışdır.

Eyni zamanda, Zığ-Heydər Əliyev adına beynəlxalq hava limanı yolu boyunca yaşıllığın genişləndirilməsi, Binə-Zirə yolunun, Kürdəxanı və Səngəçal qəsəbələrinin ətrafının yaşıllaşdırılması layihələri də hazırlanır və qısa zamanda başa çatdırılacaqdır.

Meşələrin mühafizəsi, bərpası, yeni meşəliklərin salınması sahəsində də ciddi tədbirlər görülməkdədir. Toxum tədarükü, əkin materiallarının yetişdirilməsi, meşələrin bərpası, yeni meşə massivlərinin yaradılması sahəsindəki göstəricilər durmadan artır. Ümumilikdə, 2003-cü ildən bəri 58 min 964 hektar sahədə yeni meşələr salınmışdır. Təkcə 2009-cu ilin altı ayı ərzində, yəni yaz mövsümündə 1383 hektar sahədə meşəbərpa işləri aparılmış, 29 min hektar əraziyə aqrotexniki qulluq göstərilmişdir.

Hörmətli cənab Prezident!

Həyata keçirilməsi çətin olan, texniki cəhətdən mürəkkəb, lakin onilliklərlə gələcəyə yönəlmiş və tapşırığınızla reallaşdırılan layihələrdən biri də “Azərbaycan Respublikasının yüksək dağlıq ərazisində Kompleks Hidrometeoroloji və Ekoloji Tədqiqat Elm Mərkəzinin yaradılması” layihəsidir. Ümumiyyətlə, bu, Azərbaycanda çağırış kimi, dövrün qoyduğu çətinliklərə sinə gərmək kimi səslənən bir çox layihələrin içində kiçik görünsə də, maraqlı bir layihədir. Bu layihənin icrası üçün Şahdağ-Tufandağ ərazilərində, dəniz səviyyəsindən 3000 metr yüksəklikdə meteoroloji şəraitin və buzlaqların dəqiq müşahidəsi, flora və faunanın dərindən öyrənilməsi üzrə Mərkəz artıq inşa edilir. Kompleks Hidrometeoroloji və Ekoloji Tədqiqat Elm Mərkəzinin tərkib hissəsi kimi, Tufandağın ən uca nöqtəsində - 4192 metr yüksəklikdə və Şahdağ zirvəsində - 4250 metr hündürlükdə Avropada ən yüksək sayılacaq 2 kompleks avtomatik meteoroloji stansiyanın quraşdırılmasına hazırlıq işləri gedir. Eyni zamanda, ərazinin müxtəlif nöqtələrində quraşdırılacaq veb-kameralar sayəsində qiymətli məlumatlar əldə etməklə bərabər, hər bir Azərbaycan vətəndaşı internet vasitəsilə həmin əraziləri canlı rejimdə görə biləcəkdir. Bütün kompleksin avtonom rejimdə fasiləsiz fəaliyyətinin təmin edilməsi üçün burada günəş və külək generatorlarından istifadə olunacaqdır.

Cənab Prezident!

Apardığınız siyasət nəticəsində təmin olunmuş yüksək iqtisadi inkişafı xammal bazası ilə təchiz etmək üçün nazirliyin tərkibində olan geologiya xidməti axtarış-kəşfiyyat işlərində ciddi nəticələr əldə etmişdir. Baş Qafqazın cənub yamacında, Kiçik Qafqazda, Naxçıvan Muxtar Respublikası ərazisində aparılmış axtarış işləri nəticəsində əlvan və nəcib metallar yataqları ilə bağlı bir sıra perspektivli sahələr aşkar edilmişdir. Bu yaxınlarda Sizin iştirakınızla istifadəyə verilmiş Gədəbəy qızıl-mis emalı zavodunda artıq 1000 unsiya qızıl saflaşdırılmaq üçün hazırdır.

Bir neçə gün bundan əvvəl isə son 5 ildə aparılmış geoloji axtarış işləri nəticəsində yüksək perspektivliyi ilə fərqlənən Göygöl filiz sahəsində qızıl və gümüşün proqnoz ehtiyatlarının hesablanması başa çatmış və bu sahənin ölkəmizdə ən iri yataqlardan biri olduğu aşkarlanmışdır.

Sonuncu iclasda ağacların qırılması hallarının qarşısının alınması ilə bağlı tapşırığınıza ciddi reaksiya verilmiş, yaşıllıqların mühafizəsində dönüş yaradılmışdır. Təkcə son bir neçə ayda bununla bağlı 390 akt və protokol tərtib edilmiş, 30 icrası məcburi olan göstəriş verilmış, 54 min manat cərimə tətbiq edilmişdir. Bu müddətdə 31 min manat məbləğində iddia qaldırılmış, 27 iş hüquq mühafizə orqanlarına göndərilmiş, 43 min manat məbləğində 90 iş məhkəmədə baxılmaq üçün göndərilmişdir.

Möhtərəm cənab Prezident, ətraf mühitin mühafizəsi sahəsində ulu öndərimizin əsasını qoyduğu siyasətin bu gün Sizin bilavasitə rəhbərliyinizlə uğurla davam etdirilməsi, bu sahədə görülmüş mühüm işlər, həyata keçirilən ardıcıl tədbirlər ekologiya və ətraf mühitin mühafizəsi sahəsində də yeni nailiyyətlərin əldə edilməsi üçün şərait yaratmışdır.

Cənab Prezident!

Çıxışımı yekunlaşdıraraq, Sizi əmin etmək istərdim ki, ölkəmizin, xalqımızın inkişafına yönəlmiş bütün tapşırıqlarınız çoxminli kollektivimiz tərəfindən bundan sonra da təxirə salınmadan icra ediləcəkdir.