Ermənistan Cənubi Qafqazın ətraf mühitini bilərəkdən və planlı şəkildə məhv edir - Açıqlama
Bakı, 19 iyul, AZƏRTAC
Yer kürəsinin ekosistemi təhlükə altındadır. Bütün dünya ətraf mühiti qorumaq, ekologiyaya dəyən zərərləri aradan qaldırmaq, azaltmaq üçün mübarizə apardığı bir zamanda Azərbaycanın təbii sərvətləri, eləcə də Cənubi Qafqazın ətraf mühiti Ermənistan tərəfindən bilərəkdən və planlı şəkildə məhv edilir. Azərbaycanda fəaliyyət göstərən vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları bu barədə baş nazir Nikol Paşinyana açıq məktub göndərdikdən sonra beynəlxalq ictimaiyyəti də məlumatlandırdı.
Bu barədə AZƏRTAC-a müsahibəsində Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin yanında İctimai Şuranın sədr müavini, Qida təhlükəsizliyi hərəkatının rəhbəri Məhsəti Hüseynova deyib.
Onun sözlərinə görə, Ermənistanın dağ-mədən sənayesinin fəaliyyəti nəticəsində yaranan, Yer kürəsinin ekosisteminə regional və qlobal təsir göstərən ekoloji fəlakətlə əlaqədar beynəlxalq ictimaiyyətə və BMT-yə ünvanlanan müraciətdə sübutlar və əsaslandırılmış faktlar əlavə olunmaqla bu ölkənin Azərbaycanla sərhəd bölgəsində ekosistemin deqradasiyaya uğradığı qeyd edilib. Bu, yalnız Ermənistanın ətraf mühiti üçün deyil, həm də qonşu dövlətlər üçün ciddi təhlükə yaradır. Eyni zamanda mədən fəaliyyətinin ətraf mühitə vurduğu ziyan həm regionda, həm də ondan kənarda icmaların sağlamlığına və rifahına təhlükə törədir.
İctimai Şuranın sədr müavini söyləyib ki, Ermənistanın dağ-mədən sənayesində qeyri-şəffaf və hesabatlılığı olmayan istismar fəaliyyətinin geniş təsir dairəsində davamlı inkişaf üçün yaranmış təhlükə insanlara və ətraf mühitə zərər verir. Sənaye müəssisələrinin yüksək zəhərli kimyəvi tullantıları demək olar ki, bütün transsərhəd suları çirkləndirir. Bu ekoloji təsir insanların sağlamlığına və təhlükəsizliyinə, flora, faunaya, torpaq, hava və su strukturlarına təsir göstərir.
Bu tullantıların Araz çayına axıdılması çayın canlılar aləminə və suvarma üçün onun suyundan istifadə edən geniş təsərrüfatlara ciddi təhlükə yaradır. İçməli su təchizatına potensial zərər insanların sağlamlığı və su təhlükəsizliyi üçün risklər yaradır ki, bu da bölgədə həm yoluxucu xəstəliklərin yayılmasına, həm də ciddi səhiyyə böhranına səbəb ola bilər.
Məlumat verilib ki, Ermənistan bu ekoloji cinayətləri törətməklə, BMT-nin Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərini, xüsusən də “Yaxşı Səhiyyə və Rifah” üzrə 3-cü, “Təmiz Su və Sanitariya” üzrə 6-cı, “Məsuliyyətli İstehsal və İstehlak” üzrə 12-ci, “İqlim dəyişikliyinin nəticələri ilə mübarizə” üzrə 13-cü və “Yer Ekosisteminin Mühafizəsi” mövzusunda 15-ci hədəflərin də əleyhinə çıxır.
Ermənistan BMT-nin bir sıra konvensiyalarını, o cümlədən “Transsərhəd kontekstdə ətraf mühitə təsirin qiymətləndirilməsi üzrə Avropa İqtisadi Komissiyası” Konvensiyasının (Espoo Konvensiyasının) tələblərini, BMT-nin Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərini kobud şəkildə pozur.
“BMT və beynəlxalq, regional qurumlar ekoloji problemlərin həllində mühüm rol oynayır və Ermənistanın yaratdığı ekoloji problemlərin həllində dəstək göstərə bilərlər. BMT və digər qurumlar ekoloji problemləri həll etmək üçün təsirə məruz qalan ölkələr arasında diplomatik danışıqları və dialoqları asanlaşdıra bilər. Onlar qarşılıqlı faydalı həllərin tapılmasında dialoqu və əməkdaşlığı inkişaf etdirmək üçün vasitəçi kimi çıxış edə, həmçinin beynəlxalq QHT-ləri və region ölkələrindən (Gürcüstan və Azərbaycan QHT-ləri də daxil olmaqla) vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrini cəlb edərək zərərin dərəcəsini və potensial həll yollarını anlamaq üçün ətraf mühitin qiymətləndirilməsini həyata keçirməklə, texniki ekspertiza təklif edə bilərlər”, - deyə M.Hüseynova vurğulayıb.
Qida təhlükəsizliyi hərəkatının rəhbəri əlavə edib ki, BMT-nin Avropa İqtisadi Komissiyası təhlükəli tullantıların transsərhəd daşınmasına və utilizasiyasına nəzarət haqqında Bazel Konvensiyasının əsas məqsədi insan sağlamlığını və ətraf mühiti təhlükəli tullantıların mənfi təsirlərindən qorumaqdır. Konvensiyaya imza atan Ermənistan qeyd olunan dağ-mədən sənayesinin təhlükəli tullantıları ilə ətraf mühitə zərər vuraraq konvensiyanın tələblərinə əməl etmir. Bu cür cinayətlər Ermənistan üçün hüquqi məsuliyyət yaradır və onların Azərbaycan tərəfinin qarşılıqlı razılaşması olmadan qarşı tərəfindən sərhəddə aparılan tikinti işləri transsərhəd kontekstlərdə ətraf mühitə təsirin qiymətləndirilməsini nəzərdə tutan 1991-ci il Espo Konvensiyasının açıq şəkildə pozulmasının göstəricisidir.