Naxçıvanlı usta: Sənəti milli sənətkarlığa uyğun yaşatmağa çalışıram VİDEO
Naxçıvan, 2 aprel, Nail Əsgərov, AZƏRTAC
Xalqımızın milli-mənəvi dəyərlərinin tərkib hissəsi kimi, dəmir üzərində döymə (bədii metal) sənəti də bu gün yaşadılır. Babək rayonunun Şəkərabad kənd sakini, Naxçıvan Rəssamlar Birliyinin üzvü, bədii metal ustası, müharibə veteranı Tapdıq Həmzəyev bu sənətin müasir dövr nümayəndələrindəndir. O, evinin bir otağını emalatxanaya çevirərək burada özünəməxsus əl işləri hazırlayır.
AZƏRTAC-ın bölgə müxbiri bildirir ki, Tapdıq Həmzəyev uşaqlıqdan rəssamlıqla da məşğul olub, rəngkarlığa dair əsərlər işləyib. Lakin sonralar bədii metal sənətinə daha çox maraq göstərib. Ömrünü metal səslərinin ahəngi ilə keçirən sənətkar bu sənətin sirlərinə 1974-cü ildə Bakı şəhərində peşə məktəbinə qəbul olmaqla yiyələnib. Bu günədək bir sıra sərgilərdə iştirak edib, özünəməxsus əl işləri ilə tanınıb. Sənətkarın 2023-cü ildə Naxçıvan Rəssamlar Birliyinin Bəhruz Kəngərli adına Sərgi Salonunda Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 100 illik yubileyinə həsr olunmuş “Kava” adlı fərdi yaradıcılıq sərgisi də təşkil olunub. Sərgidə “Ulu Öndər Heydər Əliyevin portreti”, “Üçlük”, “Adəm və Həvva”, “Buğa”, “Ana və uşaq”, “Ümid” və başqa əsərlər sənətsevərlər tərəfindən böyük maraqla qarşılanıb.
Usta metal işlərin hazırlanmasında əsasən, bədii tökmə, döymə, naxışbasma kimi müxtəlif texnika və emaletmə üsullarından istifadə olunduğunu deyir: “Mənim hazırladığım əl işləri qalın metal üzərində döyməyə aiddir. Metal hər iki tərəfdən çəkiclə döyülmə üsulu ilə işlənilir. Bu baxımdan bədii metal sənətini dəmirçiliyə də bənzətmək olar. Amma bir qədər fərqlilikləri vardır. Belə ki, dəmirçilik sənətində bütün proses isti, bədii döymədə isə soyuq metal üzərində həyata keçirilir”.
Onun sözlərinə görə, bədii metal sənəti ilk növbədə iti göz və böyük ustalıq tələb edir. “Əvvəlcə əsərin kağız üzərində eskizi hazırlanır. Sonra həmin eskiz metalın üzərinə döymə yolu köçürülür. Əsas proses məhz bundan sonra başlayır. Xüsusi alətlər vasitəsilə saatlarla, hətta bəzən günlərlə metalın üzəri döyülərək hər hansı təsviri yaratmaq mümkün olur. Əsərin hazırlanmasında mislə yanaşı, müxtəlif növ lay dəmir parçalarından da istifadə edilir. Dekorativ-tətbiqi sənətin ən qədim növlərindən sayılan bədii metal keçmişdə qızıl və gümüş laylar üzərində də işlənilərək yaşadılıb. Bu mənada həm də zərgərliyə oxşayır”, - deyə Tapdıq usta əlavə edir.
Söhbət zamanı məlum olur ki, sənət yolunda, necə deyərlər, saçını ağardan Tapdıq Həmzəyevə hələ də bədii metalla bağlı agah olmayan mətləblər qalır. Usta qədim yunan filosofu Sokratın “Mən bilirəm ki, mən heç nə bilmirəm” fikrini xatırladır: “Ömrünü-gününü sənətə həsr edən istənilən kəsdən peşəsi barədə soruşsan, hələ də öyrənməli çox şeyin olduğunu etiraf edər. Çünki zaman ötdükcə elm, texnologiya yeniləndiyi kimi, sənətə də yeni çalarlar əlavə olunur. Beləcə, sən nə qədər işinin mahiri olsan da, öyrənməli, tətbiq etməli çox incəliklər qalır. Yaxşı sənətkar isə dövrlə ayaqlaşmağı bacarmalıdır, yoxsa çətin ki, uğur qazana bilsin. Bu baxımdan çalışıram ki, həm zamanla ayaqlaşım, həm də ustadlarımdan öyrəndiyim bu sənəti milli sənətkarlığa xas şəkildə qoruyub yaşadım”.
Naxçıvanlı bədii metal ustası Tapdıq Həmzəyevin yaradıcılıq dünyası ilə qısa tanışlıqdan sonra düşünürsən ki, nə yaxşı, yurdumuzda sənətə bağlı, sənəti dərindən bilən belə insanlar var. Nə qədər ki, sənətə, sənətkara dəyər verilir, adət-ənənələrimizi, mili-mənəvi dəyərlərimizi özündə əks etdirən bədii metal kimi sənətlər, peşələr də dünya durduqca nəsildən-nəslə ötürülərək qorunub yaşadılacaq.
Bölmənin digər xəbərləri
