Rəqəmsal İnkişaf Şurasının yaradılması ölkəmizin rəqəmsal ekosisteminə stimul verəcək - Ekspert
Bakı, 3 mart, AZƏRTAC
İstər yeni Rəqəmsal İnkişaf Şurasının yaradılması, istərsə də uşaqların rəqəmsal mühitdə zərərli məzmundan qorunması haqqında imzalanan Sərəncam əslində vahid bir hədəfə xidmət edir. Bu hədəf ölkədə yeni rəqəmsal arxitekturanın qurulmasını sürətləndirmək və eyni zamanda bu prosesdə cəmiyyətin, xüsusən də gələcək nəsillərin onlayn təhlükəsizliyini tam təmin etməkdir.
Bu barədə AZƏRTAC-a açıqlamasında “Tedroid Media Group”un həmtəsisçisi, ekspert Bəxtiyar Həsənov deyib.
“Rəqəmsal İnkişaf Şurasının yaradılması ölkəmizin rəqəmsal ekosisteminə çox ciddi bir stimul verəcək. Bu qurum dövlət siyasətinin əlaqələndirilməsini təmin etməklə yanaşı, süni intellekt, elektron hökumət və innovasiyalar sahəsində həyata keçirilən layihələrin daha çevik icrasına şərait yaradacaq. Vahid idarəetmə mərkəzinin mövcudluğu startaplar, yerli İT şirkətləri və xarici investorlar üçün daha şəffaf, cəlbedici mühitin formalaşmasına töhfə verəcək ki, bu da birbaşa rəqəmsallaşma mərkəzli iqtisadiyyatın sürətini artıracaq”, - deyə ekspert vurğulayıb.
Bəxtiyar Həsənovun sözlərinə görə, rəqəmsallaşmanın sürətli inkişafı özü ilə bərabər yeni sosial və təhlükəsizlik çağırışları da gətirir. Məhz bu baxımdan, rəqəmsallığın uşaqların gündəlik həyatına çox erkən yaşlardan daxil olmasını nəzərə alaraq qəbul edilən yeni Sərəncam mühüm əhəmiyyət kəsb edir: “Artıq Nazirlər Kabinetinə 3 ay müddətində sosial şəbəkələrdə qeydiyyat zamanı yaş məhdudiyyətinin tətbiqini nəzərdə tutan qaydaları hazırlamaq tapşırılıb. Bu addımlar istifadəçilərin rəqəmsal azadlığını məhdudlaşdırmaq deyil, platformaların fəaliyyətini hüquqi çərçivəyə salaraq onların üzərinə uşaqlar üçün daha təhlükəsiz mexanizmlər yaratmaq öhdəliyi qoymaq məqsədi daşıyır.
Təbii ki, bu kimi addımlar ilk növbədə sosial medianı məhdudlaşdırmaq kimi təəssürat yaratsa da əsas məsələ, nizamlayıcı addımlardadır. Məsələn, Avropa İttifaqının qəbul etdiyi “Rəqəmsal Xidmətlər Aktı” çərçivəsində sosial şəbəkələrə uşaqların məlumatları əsasında onlara hədəflənmiş reklamlar göstərmək qəti şəkildə qadağan edilib. Böyük Britaniyanın “Onlayn Təhlükəsizlik Qanunu” və “Yaşa uyğun dizayn kodu” platformaları məcbur edir ki, sistemə daxil olan istifadəçinin uşaq olduğu ehtimal edilirsə, onun hesabı avtomatik olaraq ən yüksək məxfilik parametrlərinə keçirilsin, məkan izlənməsi və tanımadığı şəxslərdən gələn mesajlar yoxlanılsın.
Bəzi təcrübələrdə ID əsaslı real “yaş yoxlanışı” sistemlərini görə bilirik. Hazırda dünyada tətbiq edilən əsas mexanizmlər süni intellekt əsaslı üz analizi və ya rəsmi sənədlərin sistemə yüklənməsidir. Nəticə etibarilə, bu nizamlamaların ən mühüm hədəfi alqoritmlərin uşaqlar üçün dəyişdirilməsidir”, - deyə Bəxtiyar Həsənov əlavə edib.
O vurğulayıb ki, Azərbaycanda da Nazirlər Kabinetinə yeni hüquqi aktların hazırlanması üçün verilən 3 aylıq müddət məhz bu qabaqcıl beynəlxalq mexanizmlərin öyrənilməsinə və ölkəmizin rəqəmsal infrastrukturuna lokallaşdırılmasına xidmət edəcək. Bu isə Azərbaycan cəmiyyəti üçün həm inkişaf etmiş, həm də güvənli bir rəqəmsal gələcək vəd edir.
Pərvanə Qafarova – müxbir