“Vokruq sveta”: Murmanskda Azərbaycan haqqında danışılır
Bakı, 30 iyun (AZƏRTAC). Murmansk vilayətinin elmi kitabxanasında “Vokruq sveta” (“Dünya ətrafında”) elmi-populyar jurnalının 150 illiyinə həsr olunmuş sərgi açılmışdır. Rusiyada işıq üzü görən ilk jurnallardan biri olan “Vokruq sveta” həm də dünyada çıxan ilk intellektual jurnallardan biri sayılır. 1861-ci ildə Sankt-Peterburqda təsis edilən jurnalın yarımsərlövhəsində “Yerşünaslıq, təbiət elmləri, yeni kəşflər, ixtiralar və müşahidələr jurnalı” sözləri yazılmışdı. Çap olunduğu uzun illər ərzində naşirlər bir-birini əvəzləsə də, jurnal əzəli mövzusuna sadiq qalmışdır. Burada tanınmış müəlliflərin, o cümlədən A.R.Belyayev, P.L.Vayl, V.Yerofeyev, L.Petruşevskaya, Kir Bulıçev və başqalarının yazıları dərc olunmuşdur. Oxucular bir çox əcnəbi fantast yazıçıların əsərləri ilə bu jurnalın səhifələrində tanış olmuşlar.
Hazırda jurnal Rusiyada hər ay təxminən 200 min nüsxə tirajla çıxır. Bundan əlavə, Ukrayna, Qazaxıstan və Bolqarıstanda nəşr olunur. Nömrələri vilayət kitabxanasında 1961-ci ildən saxlanılır. Bu ilin iyun ayından başlayaraq “Vokruq sveta” inkişafının yeni mərhələsinə qədəm qoymuş - yeni formatda nəşr olunmağa başlamışdır.
Sərgi jurnalın “Alabəzək dünya”, “Mədəni kod”, “Bir kadr”, “Tarixi mərhələlər”, “İnsanlar və talelər” kimi çeşidli rubrikalarında yer almış maraqlı yazılarla tanış edir. Dünyanın ən populyar coğrafiya jurnallarından biri 150 ildir ki, oxuculara dünyanın müxtəlif guşələrinin tarixi və təbiəti, burada məskunlaşan xalqların adət-ənənələri barədə geniş məlumat verir. “Vokruq sveta” oxucular arasında qüsursuz mövqeyi ilə şöhrət qazanmışdır. İnzibati bölgüyə münasibətdə sabitləşmiş və hamı tərəfindən qəbul edilmiş normalara riayət edilməsi, sərhəd münaqişələrindən akademik uzaqlaşma, zamanın sınağından çıxmış tarixi dəyərlər jurnalın simasını müəyyənləşdirən əsas xüsusiyyətlərdir.
Nüfuzlu nəşrin təkcə ekspozisiyası deyil, həmçinin respublikamızdan söz açan yazılara həsr olunmuş bölməsi Murmanskın çoxsaylı Azərbaycan diasporunun böyük marağına səbəb olmuşdur. Son onilliklər ərzində, yəni sovet Azərbaycanından müasir müstəqil Azərbaycana qədər keçən dövr ərzində belə yazıların sayı az olmamışdır.
“Vokruq sveta” nömrədən nömrəyə dərc olunan “Jurnalın ensiklopediyası” rubrikasında Azərbaycan Respublikasına bütöv bir bölmə həsr etmiş, Azərbaycanın hamı tərəfindən qəbul edilmiş rəsmi coğrafi xəritəsini olduğu kimi vermişdir. Bu da belə bir fikri qeyd-şərtsiz təsdiq edir: təyinatı üzrə elmi jurnal əsassız faktlara deyil, elmi baxışlara söykənir.
Murmansklı azərbaycanlılar “Vokruq sveta” jurnalının böyük tarixi abidəmiz sayılan Şuşa haqqında geniş, maraqlı və cəlbedici məqalənin yer aldığı 1974-cü il may nömrəsini böyük maraqla oxumuşlar. 37 il əvvəl yazılmış məqalənin müəllifi V.Levinin o vaxt ağlına da gəlməzdi ki, tarixən Azərbaycan torpağı olan bu diyar bir vaxt ərazi iddialarının mövzusuna çevriləcəkdir.
Heç şübhəsiz, uzaq Murmanskda təşkil edilmiş sərgi “Vokruq sveta” jurnalında yer almış yazıların janr müxtəlifliyini tam əks etdirə bilməmişdir. Buna baxmayaraq, Azərbaycan diasporunun üzvləri ölkəmizdə yaşayan azsaylı xalqların nümayəndələri - talışlar, ləzgilər və başqaları, Azərbaycanın Masallı rayonundan tutmuş Dağlıq Qarabağ regionunadək ayrı-ayrı rayonları, habelə “Qızılağac” qoruğu haqqında maraqlı materiallar oxumuşlar.
Murmansk vilayəti elmi kitabxanasında dünyaya bir pəncərə açan bu maraqlı sərgi iyulun 25-dək davam edəcəkdir.
Bölmənin digər xəbərləri
