XOCALI FACİƏSİNİN DƏHŞƏTLƏRİ DÜNYA MƏTBUATININ GÖZÜNDƏN YAN KEÇMƏMİŞDİR
Bakı, 25 fevral (AZƏRTAC). 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Azərbaycan xalqının tarixinə qara hərflərlə yazılmışdır. Həmin gecə erməni silahlı dəstələri Xankəndi şəhərində yerləşmiş, komanda və şəxsi heyətinin əksəriyyəti ermənilərdən ibarət olan 366-cı motoatıcı alayının zirehli texnikası və hərbçilərinin köməyi ilə Xocalı şəhərini yerlə-yeksan etmişlər.
Erməni təcavüzkarlarının Azərbaycan xalqına qarşı törətdikləri bu növbəti kütləvi qırğın 613 nəfərin, o cümlədən 106 qadının, 63 uşağın həyatına son qoydu, 487 nəfər əlil oldu, 1275 dinc sakin əsir götürüldü, 155 nəfərin taleyindən isə hələ də xəbər yoxdur.
Xocalıda törədilmiş vəhşilikləri heç nə ilə müqayisə etmək mümkün deyildir. Bu soyqırımı aktı nəticəsində 8 ailə tamamilə məhv edilmiş, mülki əhali görünməmiş qəddarlıqla qətlə yetirilmiş, əsir götürülənlərə amansız işgəncələr verilmişdir.
Xocalı faciəsi dünya mətbuatında geniş işıqlandırılsa da, hələ də bu faciəyə beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən hüquqi-siyasi qiymət verilməmişdir.
Faciədən artıq bir neçə gün sonra London, Moskva, Parisdə çıxan qəzetlərdə erməni vandalizminin Xocalıda törətdiyi vəhşiliklərdən danışılırdı.
Faciə barədə xarici mətbuatda ilk məqalələrdən biri Parisin “Krua L’Eveneman” jurnalında çıxmışdı. Məqalədə deyilirdi: “Ermənilər Xocalıya hücum etmişlər. Bütün dünya eybəcər hala salınmış meyitlərin şahidi oldu”.
Londonda nəşr olunan “The Sunday Times” qəzeti isə 1992-ci il 1 mart nömrəsində erməni vəhşiliyini ifşa edərək, erməni əsgərlərinin Dağlıq Qarabağda minlərlə ailəni məhv etdiyindən danışırdı.
“The Times” qəzeti isə Xocalıda meyitlərin eybəcər hala salındığını, ermənilərin hətta körpə uşaqlara da rəhm etmədiyini bildirirdi.
Xocalı faciəsi elə bir dəhşətli cinayətdir ki, hətta düşmən bunu özü etiraf etməli olmuşdur.
Faciənin şahidi olan və sonra Livanın paytaxtı Beyrutda məskunlaşan erməni jurnalist Daud Kheyriyan, “For the Sake of Cross” (Xaçın xatirinə) adlı kitabında (səhifə: 62-63) yazır: “...ölülərin yandırılması ilə məşğul olan bir dəstə erməni martın 2-də Xocalının 1 kilometr qərbində yerləşən bir əraziyə 100 azərbaycanlının meyitini gətirib yığdı. Axırıncı yük maşınında gətirilən ölülərin içərisində 10 yaşlı bir qız uşağı gördüm. Başından və əlindən yaralanmışdı. Sifəti göyərmişdi. Soyuğa, aclığa və yaralanmasına baxmayaraq, hələ də yaşayırdı. Çox çətin nəfəs ala bilirdi. Gözlərini ölüm qorxusu bürümüşdü. Həmin vaxt Tiqranyan adlı bir əsgər qızı tutub cəsədlərin üzərinə atdı. Sonra bütün cəsədləri yandırdılar. Mənə elə gəldi ki, yanan cəsədlərin içərisində bir nəfər bağırır. Heç nə edə bilmədim. Sonra mən Şuşaya gəldim. Onlar Xaçın xatirinə savaşa davam etdilər”.
Ermənilər özləri də yaxşı bilirdilər ki, böyük bir cinayət işləmişlər. Amma bütün bu yazılanlara baxmayaraq, beynəlxalq ictimaiyyət hələ də susur.
Parisdə nəşr olunan “Le Mond” qəzetində isə deyilirdi ki, Ağdamda olan xarici jurnalistlər Xocalıda öldürülmüş qadın və uşaqlar arasında skalpları götürülmüş, dırnaqları çıxarılmış 3 nəfəri görmüşlər. Bu, azərbaycanlıların təbliğatı deyil, bu, reallıqdır.
Hadisə yerində olan İngiltərənin “Fant men nyus” teleşirkətinin jurnalisti R.Patrik, yazırdı ki, “Xocalıdakı vəhşiliklərə dünya ictimaiyyətinin gözündə heç nə ilə haqq qazandırmaq olmaz”.
1994-cü ildən ümummilli lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə Azərbaycan hökuməti və parlamenti erməni millətçilərinin azərbaycanlılara qarşı törətdikləri cinayətləri, o cümlədən Xocalı soyqırımı haqqında həqiqətləri bütün miqyası və dəhşətləri ilə dünya dövlətlərinə və beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırmaq, bunların soyqırımı siyasəti kimi tanınmasına nail olmaq üçün ardıcıl tədbirlər görmüşdür. Hazırda bu iş Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə davam etdirilir.
Xocalı həqiqətlərini əks etdirən çoxsaylı bukletlərin, videomaterialların dünya ölkələrində yayılmasında Heydər Əliyev Fondunun xüsusi rolu vardır.
Azərbaycan Milli Məclisi hər il fevralın 26-nı “Xocalı soyqırımı günü” elan etmişdir. Həmin gün bütün Azərbaycan Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsini yad edir.
Dünyanın sülhsevər insanları, sivil dövlətləri, nüfuzlu beynəlxalq təşkilatları, beynəlxalq ictimaiyyət bu acı həqiqəti bilməli, insanlığa qarşı törədilən bu cinayət öz hüquqi qiymətini almalıdır.
Orxan Yolçuyev
AZƏRTAC-ın müxbiri
Bölmənin digər xəbərləri
