Hüquq sisteminin inkişafında Ümummilli Lider Heydər Əliyevin rolu
Bakı, 2 may, AZƏRTAC
Azərbaycanın ən yeni tarixinin bütöv bir dövrü xalqımızın Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Milli şüurun, azərbaycançılıq ideologiyasının dirçəlişi, müstəqilliyimizin dönməz xarakter alması, demokratik hüquqi dövlət quruculuğunun və ölkəmizin hərtərəfli inkişafı bu dövrün əsas mahiyyətini təşkil edir.
Müstəqil dövlətimizin memarı və qurucusu olan Ulu Öndər Heydər Əliyevin xalqımız və dövlətimiz qarşısındakı misilsiz xidmətlərini qeyd edərkən bu sıraya təkmil siyasi sistemin, hüquqi dövlət və vətəndaş cəmiyyəti quruculuğu prosesinin əsasının qoyulması, mütərəqqi köklü hüquqi islahatların həyata keçirilməsi xüsusilə qeyd edilməlidir. Müstəqil Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının qəbul edilməsi, dövlətin hüquqi əsaslarının gücləndirilməsi, başqa sözlə, müasir dövlətçilik sisteminin bərqərar edilməsi üçün möhkəm hüquqi baza yaradılıb.
Bu fikirlər Gəncə regional ədliyyə idarəsinin rəisi ədliyyə müşaviri İlkin Nəcəfovun məqaləsində yer alıb. AZƏRTAC həmin məqaləni təqdim edir.
Ömrünü doğma xalqına və Azərbaycanın hərtərəfli inkişafına həsr edən Ulu Öndər Heydər Əliyev ölkədə qanunun aliliyinin, insan hüquq və azadlıqlarının təmin olunmasına daim xüsusi önəm verib, yeni üçpilləli müstəqil məhkəmə hakimiyyətinin bərqərar edilməsi, Ombudsman təsisatının yaradılması, Şərqdə ilk dəfə Azərbaycanda ölüm hökmünün ləğv edilməsi məhz Ümummilli Liderin bu sahədə müstəsna xidmətlərindəndir. Demək olar ki, idarəçilikdə qanunçuluq və hüquq Ulu Öndərin ən çox üstünlük verdiyi prinsip olub. Hələ sovetlər dövründə respublikaya rəhbərlik edərkən onun atdığı addımlar ölkədə qanun pozuntularına, korrupsiyaya qarşı mübarizəyə yönəlib. Bu istiqamətdə həyata keçirilən tədbirlər respublikanın sosial-iqtisadi inkişafında böyük nailiyyətlər qazanılmasına öz müsbət təsirini göstərib.
Çoxəsrlik dövlətçilik tariximizdə mühüm yeri olan Azərbaycan ədliyyəsinin də yenidən və əsaslı surətdə formalaşdırılması məhz Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Azərbaycana rəhbərlik etdiyi illərə - 1969-cu ildən sonrakı dövrə təsadüf edir. Ümummilli Liderin ədliyyə sisteminin inkişafına qayğısı müstəqilliyimizin bərpasından sonra da davam edib, bu istiqamətdə ardıcıl və məqsədyönlü islahatlar həyata keçirilib, nazirliyin səlahiyyətləri genişlənib.
Ümummilli Lider Heydər Əliyev 1996-cı il 21 fevral tarixli Sərəncamla Hüquq İslahatları Komissiyası yaradaraq ona bilavasitə rəhbərliyi həyata keçirib. Qısa müddətdə aparılan islahatlar nəticəsində hüquq sisteminin fəaliyyətini tənzimləyən yeni Qanun və məcəllələr qəbul edilib, bütövlükdə hüquq sistemi, məhkəmə sistemi təkmilləşmiş, xalqın öz iradəsini azad şəkildə ifadə etməsi üçün real şərait yaradılıb, qanunun aliliyi təmin olunub.
Ulu Öndərin rəhbərlik etdiyi dövrdə demokratik idarəetmə institutlarından biri olan bələdiyyələr formalaşıb, 1999-cu ildə bələdiyyələrə ilk seçkilər keçirilib. Qısa zamanda bələdiyyələrin fəaliyyətini tənzimləyən qanunvericilik bazası formalaşdırılaraq bələdiyyə üzvlərinin və qulluqçularının hüquq və vəzifələri, onların fəaliyyət istiqamətləri müəyyənləşdirilib. Habelə bələdiyyələrin fəaliyyəti ilə bağlı digər münasibətləri tənzimləyən qanunvericilik bazası yaradılıb, bələdiyyələrə verilən səlahiyyətlərdən qanunvericiliyə uyğun istifadə olunmasına nəzarətin həyata keçirilməsini təmin etmək məqsədilə, 2003-cü il iyunun 4-də “Bələdiyyələrin fəaliyyətinə inzibati nəzarət haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qəbul olunub və nəzarətin həyata keçirilməsi Ədliyyə Nazirliyinə həvalə edilib.
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə hüquqi dövlət quruculuğu çərçivəsində ədliyyə orqanlarında da əsaslı islahatlar aparılıb, nazirliyin cəmiyyətdə rolu və nüfuzu xeyli artaraq o, hüquq siyasətini həyata keçirən əsas orqanlardan birinə çevrilib.
Ulu Öndərin başlatdığı islahatların nəticəsidir ki, müasir Azərbaycan ədliyyəsinin inkişafı davamlı prosesə çevrilib, onun təməlini qoyduğu hüquqi islahatlar hazırda Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə uğurla həyata keçirilir. Azərbaycan öz dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra yaxın keçmişimizin bir çox tarixi sınaq anlarında mütəşəkkil birlik və həmrəylik nümayiş etdirərək bütün sahələrdə böyük inkişafa və uğurlara nail olub.
Ulu Öndərin davamçısı Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycanın qazandığı uğurlar, nəhayət, Ümummilli Liderin ən böyük arzusunu da gerçəkləşdirmək imkanı yaradıb. Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə doğma Qarabağımız düşməndən azad edilərək 30 ildən sonra müstəqil Azərbaycan dövlətinin ərazi bütövlüyü təmin edilib.
Müasir müstəqil Azərbaycan dövlətinin memarı və qurucusu, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Azərbaycan xalqı və dövləti qarşısındakı tarixi xidmətləri misilsizdir. Bütün bunlara görə qədirbilən xalqımız Ulu Öndərin əziz xatirəsini daim yüksək tutur. Dahi liderə dərin ehtiramın ifadəsi olaraq Ümummilli Lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə 2023-cü il dövlətimizin başçısı tərəfindən “Heydər Əliyev İli” elan olunub. Ulu Öndərin yubileyi münasibətilə ölkəmizdə silsilə tədbirlər keçirilir, o cümlədən Ədliyyə Nazirliyində və bütün struktur qurumlarında geniş qeyd olunur. Gəncə regional ədliyyə idarəsi də fəal qoşularaq Ümummilli Liderin əziz xatirəsinə, onun zəngin irsinin öyrənilməsi və təbliğinə həsr olunan çoxsaylı tədbirlər həyata keçirilir.
Azərbaycan Prezidentinin “Heydər Əliyev İli”nin elan olunması ilə bağlı Sərəncamında qeyd olunduğu kimi, “Müstəqil Azərbaycan Ulu Öndərin indiki və gələcək nəsillərə əmanəti, onun zəngin və çoxşaxəli irsi isə xalqımızın milli sərvətidir. Bu müqəddəs mirası qoruyub saxlamaq hər bir azərbaycanlının şərəfli vəzifəsidir”.