Neftin qiymətinin artmasını hansı amillər şərtləndirir? - ŞƏRH
Bakı, 11 sentyabr, AZƏRTAC
Son həftələr neftin qiyməti artır, ehtimallar bir barel neftin 100 ABŞ dollarını keçəcəyini deməyə əsas verir.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında iqtisadçı ekspert Samir Heydərov deyib.
Ekspertin fikrincə, ABŞ neft ehtiyatlarının həftəlik statistikalarda azalma müşahidə olunur. Belə ki, iyun ayından orta hesabla 34 milyon barel azalma qeydə alınıb. Bu ondan xəbər verir ki, dünya iqtisadiyyatı da neft defisiti ilə qarşılaşıb.
Bunun bir çox səbəbi var. Birincisi, Rusiya-Ukrayna müharibəsi səbəbindən dünya bazarında ortaya çıxmış neft çatışmazlığdır. Ümumiyyətlə isə 2022-ci ildən neft ehtiyatlarından satılan neftin həcmi 247 milyon bareldir. Bu yolla Rusiya-Ukrayna müharibəsi səbəbi ilə ortaya çıxan defisiti ABŞ aradan qaldırmaq istəyib. Müəyyən müddət spot qiyməti və spread ucuzlaşsa da, Birləşmiş Ştatlar nefti yenidən akkumulyasiya edərkən qiymətlər bahalaşıb.
Samir Heydərov əlavə edib ki, neftin qiymətinin bahalaşmasının ikinci səbəbi OPEK+ formatında Rusiya və Səudiyyə Ərəbistanın iyul-avqust aylarında 75 milyon barelik ixtisarıdır. Bu ölkələr neftin hasilatını nəzərə çarpmayacaq dərəcədə azaltmaqla qiyməti 1 barel üçün 100 ABŞ dollarına qaldırmaq istəyirlər. Belə ki, Səudiyyə Ərəbistanı neft ixracını avqust ayında 5.6 milyon barelə endirib. Bu da 2021-ci ilin minimal səviyyəsinə bərabərdir.
Onun sözlərinə görə, sentyabr ayında Səudiyyə Ərəbistanı Avropa və Asiya ölkələri üçün neft qiymətlərini kifayət qədər çox artırmasını qərara alıb. Təbii ki, Rusiya və OPEK+ formatında olan ölkələrlə sutkalıq 500 min barel hasilatın ixtisarını da göz ardı etmək olmaz. Son aylar G20 və BRİKS arasında qalan Səudiyyə Ərəbistanının bu geosiyasi mübarizədə hansı qütbün xeyrinə qərar verəcəyi məlum olacaq.
Ekspert bildirib ki, neftin qiymətinin artmasının Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün əsasən pozitiv nəticələri var. Xərclərin artması ÜDM-nin artım dinamikasını dəstəkləyəcək.
Statistika Komitəsinin açıqladığı makroiqtisadi göstəricilərə görə, cari ilin yanvar-iyun aylarında 60.3 milyard manatlıq və ya əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 0.5 faizlik ÜDM istehsal olunub. Xarici ticarət dövriyyəsinin ilk 4 ayında 15 milyard 834 milyon təşkil edib. Samir Heydərov qeyd edib ki, ixrac 10 milyard 536 milyon ABŞ dolları, yəni 66.5 faiz təşkil edib. İdxal isə 5 milyard 297 milyon ABŞ dolları, yəni 33.5 faiz olub. Bundan başqa, müsbət saldo 5 milyard 238 milyon ABŞ dolları təşkil edib. Neftin qiymətinin artması fonunda profisitin daha böyük səviyyələrə yüksəlməsi aydındır. Dünya bazarındakı neft qiymətlərinin münasib səviyyəsi Dövlət Neft Fondunun xarici valyuta ehtiyatlarını artırdığından Mərkəzi Bankın xarici valyuta aktivlərini artıracaq. Bununla da manatın mövqeyi möhkəmlənəcək.
Bölmənin digər xəbərləri
