YAZIÇI, DRAMATURQ VƏ TƏRCÜMƏÇİ, ƏDƏBİYYATŞÜNAS, PUBLİSİST VƏ İCTİMAİ XADİM
Bakı, 10 oktyabr (AZƏRTAC). Bu sözlərin hamısı adı Azərbaycan ədəbiyyatı ilə, ölkəmizdə bədii yaradıcılığın hərtərəfli inkişafı ilə sıx bağlı olan, xalqımızın mədəniyyətində və ictimai həyatında silinməz izlər qoymuş bir insan - Mirzə İbrahimov haqqındadır.
Onu sevirlər, yad edirlər, ehtiram bəsləyirlər - bizə miras qalmış əsərlərinə görə, vətəndaş cəsarətinə, yüksək humanizminə, böyük istedadına görə. Məhz bu səbəbdən, Teymur Əhmədovun bu görkəmli şəxsiyyətin həyat və yaradıcılığına həsr etdiyi, respublika “Kitab” cəmiyyətinin sədri, nadir muzeyin banisi Zərifə Salahovanın təşəbbüsü sayəsində ərsəyə gəlmiş mini-kitabının təqdimat mərasimində onun haqqında bu cür səmimi sözlər deyildi.
“İndiqo” mətbəəsində, həmişəki kimi yüksək poliqrafik səviyyədə çap edilmiş bu kiçik formatlı (40 x 45 mm ölçülü), 264 səhifəlik, o cümlədən 40 səhifəsi fotoşəkillərdən ibarət olan kitab yazıçının həyat və yaradıcılığının bütün əsas mərhələlərini əhatə edir. Hətta Mirzə İbrahimovun ədəbi irsi, onun tərcümeyi-halı ilə kifayət qədər tanış olanlar da burada onun uşaqlıq və gənclik illəri haqqında, ədəbiyyatda ilk addımları, qəzet səhifələrində ilk tənqidi və publisistik məqalələrinin dərc edilməsi haqqında maraqlı məlumatlar tapacaqlar. Mirzə İbrahimovun “Həyat” adlı ilk pyesi keçən əsrin 30-cu illərində işıq üzü görmüşdür. SSRİ Elmlər Akademiyasının Leninqrad Şərqşünaslıq İnstitutunun aspirantirasında təhsilini başa vurandan sonra respublikaya qayıtmış gənc ədəbiyyatçı əvvəlcə Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrına rəhbərlik etmiş, sonra Azərbaycan Xalq Komissarları Soveti yanında İncəsənət İdarəsinin rəisi vəzifəsinə təyin edilmişdir. Bütün bu müddətdə o, qələmi əldən qoymur, yorulmadan yazıb-yaradırdı...
Böyük Vətən Müharibəsi illərində Mirzə İbrahimovun vətənpərvərlik mövzusunda publisistik məqalələri oxucularda düşmənə nifrət hissi təlqin edir, qələbə naminə bütün qüvvələri səfərbər etməyə çağırırdı. Cənubi Azərbaycan mövzusu yazıçının yaradıcılığında xüsusi yer tuturdu. Bu mövzu M.İbrahimovun 1948-ci ildə yazdığı “Gələcək gün” romanında geniş əks olunmuşdur. Təkcə respublikamızda deyil, onun hüdudlarından kənarda da böyük uğur qazanmış bu əsər bir neçə dilə tərcümə edilmişdir. Yazıçı eyni zamanda tərcüməçilik fəaliyyəti ilə də məşğul olur, Azərbaycan oxucusunu U.Şekspirin, A.Ostrovskinin, F.Molyerin, A.Çexovun əsərləri ilə tanış edirdi. Mirzə İbrahimov Elmlər Akademiyasının Nizami adına Dil və Ədəbiyyat İnstitutunun direktoru olduğu dövrdə dilçiliyin və ədəbiyyatşünaslığın inkişafına böyük töhfə verir, bu sahədə uğurlu tədqiqatlara hər vasitə ilə kömək edir, milli elmi kadrların hazırlanmasına qayğı göstərirdi. “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” adlı sanballı tədqiqat əsərinin yaranmasında onun çox böyük xidməti olmuşdu.
XX əsrin 40-cı illərinin axırları və 50-ci illər Mirzə İbrahimovun ictimai fəaliyyətində mühüm yer tutur. Bu dövrdə o, Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti sədrinin müavini olmuş, sonra Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin sədri seçilmişdi. Təqdimat mərasimində qeyd edildiyi kimi, məhz həmin illərdə onun vətəndaş mövqeyi dəqiq müəyyənləşmişdi. Görüşdə çıxış edən alimlər - Azərbaycan parlamentinin deputatı Cəmil Həsənli, Sabir Nuri oğlu və başqaları ana dilimizin böyük təəssübkeşi Mirzə İbrahimovun respublikamızın Konstitusiyasına Azərbaycan dilinin ölkəmizdə dövlət dili olması haqqında maddənin salınmasını təklif etdiyini xatırladılar. Düzdür, o vaxtkı böyük ölkənin rəhbərliyi Respublika Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədrinin o dövr üçün bu cəsarətli addımını dəstəkləmədi, lakin heç şübhəsiz, bu addım hər bir azərbaycanlının qəlbində Azərbaycançılığa bağlılıq hisslərini gücləndirdi. Görkəmli həmvətənimiz Asiya və Afrika Ölkələri ilə Sovet Həmrəylik Komitəsinin sədri vəzifəsini də vicdanla yerinə yetirirdi.
Amma hər halda Mirzə İbrahimov kimi görkəmli şəxsiyyət haqqında xatirələrin əksəriyyəti onun müdriklik, təvazökarlıq, insanlara, xüsusən gənclərə xeyirxah münasibət, onları dəstəkləməyə, köməklərinə yetişməyə həmişə hazır olmaq kimi yüksək insani keyfiyyətləri ilə bağlı idi. “Mirzə İbrahimov. Həyat və yaradıcılığı” adlı miniatür kitabın nəşri ilə əlaqədar görüşdə yazıçı-publisist, Milli Məclisin deputatı Elmira Axundova, filologiya elmləri doktoru Gülrux Əlibəyli, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin katibi, xalq yazıçısı Çingiz Abdullayev və başqaları bu barədə çox maraqlı söhbətlər etdilər.
Görüşün sonunda miniatür kitabın qəhrəmanının ailə üzvləri Mirzə İbrahimov haqqında xoş xatirələrə görə təqdimat mərasiminin təşkilatçısı Zərifə Salahovaya və görüşün bütün iştirakçılarına təşəkkürlərini bildirdilər.