Dünyəvi məktəb – milli dövlətçiliyin və ideoloji təhlükəsizliyin təminatıdır ŞƏRH
Bakı, 15 oktyabr, AZƏRTAC
Müasir dünyada dövlətlərin təhlükəsizliyi yalnız sərhədlərin qorunması və hərbi güclə ölçülmür. Bu gün ideoloji təsirlər, informasiya manipulyasiyaları və dini-siyasi çağırışlar da dövlətlərin qarşılaşdığı ciddi təhlükələr sırasındadır. Belə bir şəraitdə milli təhlükəsizliyin ən mühüm dayaqlarından biri gənc nəslin hansı dünyagörüşü və dəyərlər əsasında yetişdirilməsidir.
Bu barədə AZƏRTAC-a açıqlamasında Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin deputatı Azad Novruzov deyib.
Deputat bildirib ki, məhz buna görə məktəb yalnız təhsil müəssisəsi deyil, həm də dövlətin gələcəyini müəyyənləşdirən mühüm sosial institutdur: “Son günlərdə məktəbli geyimi və dini əlamətlərin təhsil mühitində istifadəsi ətrafında yaranmış müzakirələrə də bu baxımdan yanaşmaq lazımdır. Məsələni yalnız geyim və dini etiqad azadlığı çərçivəsində qiymətləndirmək onun daha geniş pedaqoji və dövlətçilik mahiyyətini tam əks etdirmir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasına əsasən, din dövlətdən ayrıdır və dövlət təhsil sistemi dünyəvi xarakter daşıyır. Bu prinsip ölkəmizin dövlətçilik modelinin mühüm əsaslarından biridir. Dünyəvilik dinə qarşı münasibət deyil. Əksinə, müxtəlif dini inanclara malik və heç bir dinə etiqad etməyən insanların hüquq bərabərliyinin təmin olunmasıdır. Dövlət məktəbi bütün uşaqların ortaq təhsil məkanıdır. Burada şagirdlər dini mənsubiyyətindən, ailələrinin dünyagörüşündən və sosial vəziyyətindən asılı olmayaraq eyni hüquqlara malik olmalıdırlar. Vahid məktəbli formasının əhəmiyyəti də yalnız zahiri görünüşlə məhdudlaşmır. O, ümumi qaydalara əməl olunmasına, kollektiv mənsubiyyət hissinin güclənməsinə və şagirdlər arasında fərqlərin qabardılmamasına xidmət edə bilər.
Bu baxımdan məktəbdə dünyəvilik prinsipinin və vahid geyim qaydalarının qorunmasını vacib hesab edirəm. Uzun illər pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuş bir insan kimi məktəbdə yaranan münasibətlərin uşaqların psixologiyasına necə təsir göstərdiyini yaxşı bilirəm.
Pedaqoji müşahidələrim zamanı dini geyimə üstünlük verən bəzi təhsilalanların fərqli geyinən yoldaşlarına kinayəli və mənəvi üstünlük nümayiş etdirən münasibətinin şahidi olmuşam. Əlbəttə, belə davranışları bütün hicablı insanlara aid etmək düzgün olmaz”.
A.Novruzov qeyd edib ki, məktəb mühitində bu cür münasibətlərin yaranması ciddi pedaqoji narahatlıq doğurur: “Çünki məktəbdə heç bir uşaq geyiminə, dini baxışına və ya ailə ənənələrinə görə özünü başqasından üstün hesab etməməlidir. Eyni zamanda, heç bir şagird dini geyiminə görə təzyiq və ayrı-seçkiliklə üzləşməməlidir. Məktəbin əsas vəzifəsi uşaqları zahiri əlamətlərə görə deyil, biliklərinə, davranışlarına, zəhmətsevərliklərinə və insani keyfiyyətlərinə görə qiymətləndirməyi öyrətməkdir. Bu gün məktəb partasında əyləşən uşaqlar sabah dövlətin və cəmiyyətin gələcəyini müəyyənləşdirəcəklər. Onların hansı dəyərlər əsasında yetişməsi milli dövlətçiliyin davamlılığı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Müasir dövrdə müxtəlif xarici ideoloji mərkəzlərin informasiya resursları, sosial şəbəkələr və dini-siyasi təbliğat vasitəsilə cəmiyyətlərə təsir göstərmək imkanları genişlənib. Xüsusilə gənclərin dünyagörüşünə yönəlmiş manipulyativ təsirlər uzunmüddətli risklər yarada bilər. Bu səbəbdən dövlətin gələcək ideoloji təhlükələri qabaqlamağa yönəlmiş siyasəti zəruridir. Lakin burada əsas vasitə yalnız inzibati məhdudiyyətlər deyil, keyfiyyətli təhsil, tənqidi düşüncə, milli tarixə bağlılıq və hüquqi şüurun formalaşdırılması olmalıdır. Müstəqil düşünməyi bacaran, öz hüquqlarını və dövlətinin konstitusion əsaslarını bilən gənci xarici ideoloji təsirlərlə yönləndirmək daha çətindir. Son hadisələr göstərir ki, ölkə daxilində təhsil və dini münasibətlərlə bağlı yaranan mübahisələr qısa müddətdə xarici siyasi dairələrin diqqət mərkəzinə çevrilə bilir.
Heç bir xarici siyasi və ideoloji mərkəzin Azərbaycanın daxili təhsil siyasətini diktə etmək hüququ yoxdur. Bununla yanaşı, xarici tənqidlə sübuta yetirilmiş müdaxilə fərqləndirilməli, vətəndaşların dini inancları xarici təsirlə eyniləşdirilməməlidir.
Dövlətin əsas vəzifəsi xarici müdaxilə imkanlarını minimuma endirmək, qanunsuz təsir mexanizmlərinin qarşısını almaq və cəmiyyətdə dövlətə etimadı gücləndirməkdir”.
“Məktəbin gələcəyi – dövlətin gələcəyidir. Məktəbdə dini geyim elementlərinin vahid məktəbli formasından kənarda saxlanılması insanların dini inanclarına qarşı münasibətdən deyil, məktəbin bütün uşaqlar üçün ortaq, dünyəvi və bərabər təhsil mühiti olmasından irəli gəlir. Azərbaycanın dünyəvi dövlətçilik modeli qorunmalı, gələcək nəsillər elmi dünyagörüşü, milli mənsubiyyət hissi, vətəndaşlıq məsuliyyəti və qarşılıqlı hörmət əsasında yetişdirilməlidir. Unutmamalıyıq ki, dövlətin gələcək ideoloji təhlükəsizliyi bu gün məktəbdə formalaşan düşüncədən başlayır. Güclü dövlətin ən etibarlı dayağı isə savadlı, müstəqil düşünən, milli kimliyini dərk edən və başqalarının hüquqlarına hörmət göstərən vətəndaşdır”, - deyə o əlavə edib.