LƏNKƏRANDA KEÇİRİLMİŞ OPERATİV MÜŞAVİRƏDƏ AZƏRBAYCAN PREZİDENTİ İLHAM ƏLİYEVİN ÇIXIŞI
Mən axşam daxili işlər naziri Ramil Usubovla əlaqə saxladım və ona göstəriş verdim ki, bütün lazımi tədbirlər görülsün. Xüsusi təlim keçmiş insanlar gecə ikən buraya göndərildi. Eyni zamanda, səhiyyə naziri Əli İnsanovla da əlaqə saxladım və Bakıdan tibbi briqadalar göndərildi. Telefonla icra hakimiyyətinin başçısı Zeynal Nağdəliyevlə danışdım. O, bu məsələni mənə məruzə etdi. Bu gün də şəxsən özüm gəlmişəm.
Komissiya bu məsələni araşdıracaq. Mən hələlik bir şey demək istəmirəm. Amma ilkin məlumatlara əsasən deyə bilərəm ki, burada ciddi səhvlərə yol verilmişdir. Bu məsələ bu gün qalxmayıbdır. Artıq neçə aydır ki, bu məsələ ilə bağlı müzakirələr gedir. İcra hakimiyyətinin başçısı Nazirlər Kabinetinə məktublar göndərmişdir. Nazirlər Kabineti də öz növbəsində, müvafiq göstərişlər verərək, layihə institutunun əməkdaşlarını buraya göndərmişdir. Layihə İnstitutu əməkdaşlarının apardığı təhlillərə əsasən, müəyyən iş cədvəli tutulmuş və təmirə başlanmışdır. Belə çıxır ki, bu təmir nəticəsində, yaxud təmir aparılan anlarda ev çökdü.
Mən istəyirəm ki, bu məsələ tezliklə hərtərəfli və ədalətli araşdırılsın. Bu məqsədlə cinayət işi açılıbdır. Baş prokurorun müavini indi buradadır. Mən bu gün bir daha göstəriş vermişəm ki, məsələ ədalətli və operativ şəkildə araşdırılmalıdır. Şübhə yoxdur ki, bu faciəli hadisə kiminsə səhlənkarlığı, səriştəsizliyi ucbatından, yaxud başqa hərəkətləri ucbatından baş vermişdir. Əgər bu müddət ərzində sakinlər, yerli orqanlar bu məsələ ilə bağlı öz nigarançılıqlarını ifadə edirdilərsə, deməli, buna reaksiya verilməli idi. Eyni zamanda, hesab edirəm ki, sakinlər vaxtında binadan çıxarılmalı idilər. Bu da baş vermədi.
Bu gün xəstəxanada olan yaralı insanlarla söhbət əsnasında aydın oldu ki, onları inandırırdılar ki, heç nə olmayacaq, təmir işləri aparılır və binaya heç nə olmayacaqdır. Bu, çox xoşagəlməz bir haldır. Bu, çox narahatedici bir haldır və ən başlıcası, böyük faciə olmuşdur. 6 adam həlak olub, 21 adam yaralanıbdır. Onların bəziləri ağırdır. Mən bu gün xəstəxanada onlarla söhbət etdim, ən ağır vəziyyətdə olanları da gördüm. Həkimlər əllərindən gələni edirlər. Yerli həkimlər sağ olsunlar. Eyni zamanda, Bakıdan göndərilmiş xüsusi briqadalar, fövqəladə hallarda iş təcrübəsi olan briqadalar işləyir.
Yəqin bilirsiniz ki, xilasedicilər də çox böyük işlər görürlər. Onların səyləri nəticəsində 12 saatdan sonra 1 nəfər xilas edildi. Düzdür, onun vəziyyəti ağırdır, amma həkimlər mənə dedilər ki, vəziyyəti sabitləşibdir. Ümidvarıq ki, onun səhhəti bərpa olunacaqdır.
Beləliklə, hesab edirəm ki, biz komissiyanın yekun rəyini gözləməliyik. Mən hadisələri tələsdirmək istəmirəm. İstəyirəm ki, hər şey araşdırılsın və əgər günahkar varsa, - hesab edirəm, günahkar var, çünki günahkar olmasaydı, bina bu şəkildə çökməzdi, - onlar cəzalandırılmalıdır. Amma heç kəs üçün sirr deyil ki, komissiyanın işi hələ bir müddət davam edəcəkdir.
Ancaq zərər çəkmiş insanlar, yaralananlar, evdən çıxarılmış digər sakinlər var, onların vəziyyəti necə olacaq, taleyi necə olacaq? Evsiz-eşiksiz qalmış insanlar nə edəcəklər? Biz bu haqda da fikirləşməliyik. Onların maddi-məişət problemlərinə tezliklə baxmalıyıq. Mən bu məsələ ilə bağlı müvafiq göstərişlər verəcəyəm. Eyni zamanda, yerli icra orqanları da maksimum qayğı göstərməlidirlər. Bu insanlar – həm yaralananlar, həm də, digər sakinlər indi stress vəziyyətindədirlər. Öz evlərinə qayıda bilmirlər. Onların illər boyu əldə etdikləri varidatı mənzillərdə qalıbdır. Evə daxil ola biləcəklər, ya bilməyəcəklər – bu, hələ sual altındadır. Çünki bina gərək çox ciddi araşdırılsın. Müəyyən edilsin ki, bu binanın vəziyyəti sakinlərin oraya qayıtmasına imkan verirmi. Hər halda, bütün bu məsələlər operativ şəkildə həll olunmalıdır, kompensasiyalar ödənilməlidir. Bir daha, - xüsusilə, yerli icra orqanlarına, eyni zamanda, mərkəzi orqanlara - deyirəm, maksimum diqqət göstərilməlidir.
Bu hadisə, eyni zamanda onu göstərir ki, belə hallar gələcəkdə təkrarlana bilər. Buna bənzər evlər Lənkəranda da, Azərbaycanın başqa yerlərində də az deyildir. 1970-ci ildə tikilmiş bu bina, görünür, o qədər də keyfiyyətli olmayıbdır. Yaxud da onun istismarında buraxılmış səhvlərin nəticəsində belə qəza vəziyyətinə düşübdür. Ona görə də buna bənzər bütün binalara operativ şəkildə baxış keçirilməlidir. Əgər buradakı çatlar, yaxud narahatedici faktlar aşkar olunarsa, təcili şəkildə Nazirlər Kabinetinə məlumat verilməlidir.
Mənim deyəcəyim bu qədər. Bu hadisə məni çox sarsıtdi. Mən dünən bunu eşidən kimi, lazımi göstərişləri verdim. Ancaq bunların heç biri həlak olanları geri qaytarmayacaqdır. Bu, böyük dərddir, böyük faciədir. Hesab edirəm, indi hamımızın vəzifəsi ondan ibarətdir ki, yaralananların, zərər çəkənlərin faciəsini yüngülləşdirək. Əminəm ki, siz də bu fikirdəsiniz. Hesab edirəm ki, dəymiş ziyan yaxın vaxtda hesablanacaq və zərər çəkənlərə lazımi səviyyədə yardımlar göstəriləcəkdir. Kimin sözü, sualı varsa, buyursun.
X X X
ZEYNAL NAĞDƏLİYEV: Cənab Prezident, icazə versəniz, bu görüşünüzə görə Sizə bütün lənkəranlılar adından minnətdarlığımızı bildirərdim. Bu hadisə baş verən kimi Sizin onunla maraqlandığınızı gördük və indi də burada olmağınız buna sübutdur. Ona görə də bütün lənkəranlılar adından Sizə bir daha minnətdarlığımı bildirirəm.
İLHAM ƏLİYEV: Sağ olun. Bir də demək istəyirəm ki, Bakıdan gələn insanlar - həkimlər, xilasedənlər, nə qədər lazımdırsa, burada qalacaqlar. Qəzanın nəticələrinin aradan qaldırılması istiqamətində lazımi tədbirlər görəcəklər. Axıra qədər, sonuncu yaralı xəstəxanadan evə gedənə qədər burada qalacaqlar. Nə kimi əlavə yardım, kömək lazım olarsa, siz birbaşa mənə deyin, bu məsələni şəxsən öz nəzarətimdə saxlayıram. Dövlət komissiyası artıq öz işinə başlayıbdır və güman edirəm ki, tezliklə lazımi tədbirlər görəcəkdir. Biz bu məsələni həm axıra qədər ədalətli araşdırmalıyıq, eyni zamanda, ilk növbədə, zərər çəkənlərə kömək göstərməliyik. Sağ olun.
X X X
Prezident İlham Əliyev sonra icra hakimiyyətinin binası qarşısında ictimaiyyətin nümayəndələri, zərər çəkmiş sakinlər ilə görüşüb söhbət etdi, onların fikirlərini dinlədi.
UÇMUŞ BİNANIN SAKİNİ: Biz o binada yaşayırıq. İndi həmin evin bir tərəfi tamam uçubdur. Siz də gəlib görmüsünüz. O biri tərəfi isə tamam əyilibdir. İndi biz istəyirik ki, evdə qalan əşyalarımızı, paltarlarımızı götürək. Heç olmasa, zərərin yarısından qayıdaq. Yəqin ki, bizə, imkan daxilində, ev tikəcəksiz, yaxud kompensasiya verəcəksiz, onu Siz həll edəcəksiz. Sizin atanız da xeyirxah olub, inşallah Siz də xeyirxah olacaqsınız. Siz bizim dərdimizə şərik olur, bizi başa düşürsünüz. Sizin atanız bizə çox hörmət edib. Siz də onun oğlusunuz.
İLHAM ƏLİYEV: Siz evsiz qalmayacaqsınız. O evə baxış keçiriləcək, müəyyən olunacaq ki, orada yaşamaq mümkündür, yaxud mümkün deyildir. Əgər mümkün deyilsə, bina tikiləcək və mənzillə təmin olunacaqsınız. Bunu biz edəcəyik. Ona görə narahat olmayın. O ki, qaldı evə girib əşyaları çıxarmaq məsələsinə, gərək Bakıdan gələn xilasedənlər baxsınlar ki, təhlükə var, ya yox.
UÇMUŞ BİNANIN SAKİNİ: Elə təhlükə yoxdur. Hər mənzilə bir uşaq girər, nəyimiz varsa qablaşdırar, qaldırıcı kranla çıxararıq.
İLHAM ƏLİYEV: Yaqub müəllim, mən tapşırmışam. Əgər binaya girməyə imkan varsa, qoy girib-çıxsınlar, əgər desəniz ki, yox, təhlükəlidir, onda gözləyək.
UÇMUŞ BİNANIN SAKİNİ: Bizim ev məsələmiz necə olacaqdır? Heç olmasa, kompensasiya versinlər...
İLHAM ƏLİYEV: Veriləcəkdir. Orada yaşayan sakinlər öz qohum-əqrəbalarının yanına gediblər?
UÇMUŞ BİNANIN SAKİNİ: Bəli, gecəni elə qohumların evində qalmışıq. Səhərə qədər yatmamışıq, düşünürdük ki, evin taleyi necə olacaq. Allah Sizi salamat etsin. Buraya gəldiniz, bizə böyük dayaq oldunuz. Biz Sizə arxalandıq. Bu camaat da Sizə təşəkkür etməyə gəlmişdir. Siz bizim dərdimizə şərik olmağa gəlmisiniz. Biz Sizi çox istəyirik. Biz həmişə Sizinləyik.
İLHAM ƏLİYEV: Çox sağ olun.
UÇMUŞ BİNANIN DİGƏR SAKİNİ: Narahat olmusunuz, gəlmisiniz, amma çox xahiş edirik ki, bir əncam qılasınız. Çünki hamımız küçədə qalmışıq.
İLHAM ƏLİYEV: Mən başa düşürəm. Narahat olmayın, bu məsələ həll olunacaqdır. Siz bilirsiniz ki, mən komissiya yaratmışam. Bu hadisəni araşdıracaqdır. Amma məsələ gərək tezliklə həll olunsun ki, camaat küçədə qalmasın. Siz indi qohum-əqrəbanın evində qalırsınız. Buraya Bakıdan çoxlu nazirlər gəliblər, gecədən buradadırlar. Daxili işlər nazirliyinin, respublika prokurorluğunun nümayəndələri, səhiyyə naziri, əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri, iqtisadi inkişaf naziri buradadırlar. Hələ ki, xilasetmə işləri gedir, dağıntılar təmizlənir. Bir az səbir edin. Sakinlərə də deyin ki, narahat olmasınlar. Mənim də onlara salamlarımı çatdırın. Mən bu məsələni öz nəzarətimdə saxlayıram. Sağ olun.
Lənkəranlılar dövlətimizin başçısına böyük mehribanlıq və səmimiyyət göstərərək, ona daim sadiq olacaqlarını bir daha bildirdilər.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev həmin gün Bakıya qayıtdı.