Bakıdan Laosa uzanan yeni tərəfdaşlığın perspektivləri - ŞƏRH
Bakı, 14 oktyabr, AZƏRTAC
Prezident İlham Əliyevin oktyabrın 13-də Azərbaycanda rəsmi səfərdə olan Laos Xalq Demokratik Respublikasının Prezidenti Thonqlun Sisulitlə görüşü və səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın xarici siyasətində mühüm istiqamətlərdən birini – müxtəlif regionlarla qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əlaqələrin genişləndirilməsini bir daha gündəmə gətirdi. Cənub-Şərqi Asiyanın ölkəmiz üçün perspektivli tərəfdaşlarından biri olan Laosla münasibətlərin inkişafı Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlıq coğrafiyasını genişləndirmək, iqtisadi əlaqələrini şaxələndirmək və yeni imkanlar yaratmaq strategiyasına uyğundur.
Azərbaycanla Laos arasında diplomatik münasibətlərin otuz ildən artıq tarixə malik olması siyasi dialoq üçün möhkəm zəmin formalaşdırıb. Ölkələr beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlıq edir, parlamentlərarası və siyasi əlaqələri inkişaf etdirirlər. İndi əsas vəzifə bu siyasi etimadı iqtisadi, humanitar və texnoloji sahələrdə konkret nəticələrlə möhkəmləndirməkdir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı, filologiya elmləri doktoru Elnarə Akimova deyib.
Onun sözlərinə görə, səfər zamanı Birgə Bəyanatın qəbul edilməsi, kənd təsərrüfatı sahəsində əməkdaşlıq və xidməti pasport sahiblərinin vizadan qarşılıqlı azad edilməsi ilə bağlı sənədlərin mübadiləsi münasibətlərin praktik məzmununu genişləndirən addımlardır. Bu sənədlər tərəflərin əməkdaşlığı ayrı-ayrı sahələr üzrə sistemli şəkildə inkişaf etdirmək niyyətini nümayiş etdirir.
Prezident İlham Əliyevin diqqət çəkdiyi məsələlərdən biri Azərbaycanla Laos arasında ticarət dövriyyəsinin mövcud potensialdan aşağı olmasıdır. Siyasi münasibətlərin müsbət səviyyəsi iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün əlverişli şərait yaradır. Bunun üçün sahibkarlar arasında birbaşa əlaqələrin qurulması, qarşılıqlı bazar imkanlarının öyrənilməsi və birgə layihələrin təşviqi vacibdir. Bakıda biznes forumunun keçirilməsi planı da bu baxımdan əhəmiyyətlidir. Belə görüşlər şirkətlərə potensial tərəfdaşlarını tanımaq, investisiya imkanlarını qiymətləndirmək və konkret iqtisadi təşəbbüslər ətrafında razılığa gəlmək imkanı verir.
Deputat bildirib ki,Azərbaycanın Laos tərəfindən irəli sürüləcək investisiya layihələrini nəzərdən keçirməyə hazır olması qarşılıqlı iqtisadi maraqlara əsaslanan əməkdaşlıq yanaşmasını göstərir. Enerji, faydalı qazıntıların işlənməsi və kənd təsərrüfatı bu əməkdaşlığın perspektivli istiqamətləri sırasındadır. Xüsusilə kənd təsərrüfatı sahəsində imzalanmış anlaşma sənədi təcrübə mübadiləsi və birgə təşəbbüslər üçün hüquqi-institusional zəmin yarada bilər. Bununla belə, iqtisadi münasibətlərin real nəticələri layihələrin səmərəliliyindən, sahibkarların fəallığından və uzunmüddətli əməkdaşlıq mexanizmlərinin qurulmasından asılı olacaq.
“Tərəfdaşlığın mühüm istiqamətlərindən biri təhsil və humanitar əlaqələrdir. Prezident İlham Əliyev sovet dövründə iki mindən çox laoslu tələbənin Azərbaycanda təhsil aldığını xatırladaraq bu ənənənin yenidən canlandırılması imkanlarına toxunub. Azərbaycan universitetlərində Laos gəncləri üçün təqaüd imkanlarının yaradılması iki ölkə arasında humanitar əlaqələri möhkəmləndirə, gələcək mütəxəssislərin yetişməsinə və yeni peşəkar əlaqələrin formalaşmasına töhfə verə bilər. Təhsil sahəsində əməkdaşlıq yalnız bilik və təcrübə mübadiləsi deyil, həm də xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın dərinləşməsi deməkdir.
Azərbaycan və Laosun əməkdaşlıq edə biləcəyi digər mühüm istiqamət mina təhlükəsi ilə mübarizədir. İşğaldan azad edilmiş Azərbaycan ərazilərində mina və partlamamış hərbi sursatlar insanların həyatına, kənd təsərrüfatına, məskunlaşmaya və bərpa prosesinə ciddi təhlükə yaradır. Bu problemin miqyası uzunmüddətli və sistemli fəaliyyət tələb edir. Texnologiyaların, mütəxəssis hazırlığı təcrübəsinin və təhlükəsiz təmizləmə üsullarının paylaşılması mina təhlükəsi ilə mübarizədə faydalı əməkdaşlıq istiqaməti ola bilər. Belə təşəbbüslər humanitar təhlükəsizliyin təmin olunmasına və münaqişələrin ağır nəticələrinin aradan qaldırılmasına xidmət edir.
Nəqliyyat və logistika sahəsində də perspektivlər mövcuddur. Azərbaycanın Şərq-Qərb nəqliyyat əlaqələrində artan rolu, Orta Dəhlizin inkişafı və Laosun regiondakı dəmir yolu bağlantıları gələcək əməkdaşlıq üçün müəyyən imkanlar yarada bilər. Azərbaycanın nəqliyyat infrastrukturu, o cümlədən liman və dəmir yolu imkanları ölkənin beynəlxalq yükdaşımalarında mövqeyini gücləndirir. Hazırda əsas məqsədlərdən biri bu imkanlardan daha səmərəli istifadə etmək, marşrutların rəqabət qabiliyyətini artırmaq və əlavə yük həcmləri cəlb etməkdir. Laos istiqamətində mümkün əlaqələrin qurulması isə daşınma xərclərinin, marşrutların səmərəliliyinin və regional tərəfdaşlarla koordinasiyanın ətraflı qiymətləndirilməsini tələb edir”,-deyə Elnarə Akimova vurğulayıb.
Laos Prezidentinin Azərbaycana səfəri Bakıda keçiriləcək Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirənin yeddinci Zirvə görüşü ərəfəsinə təsadüf etdiyini söyləyən Milli Məclisin deputatı qeyd edib ki, bu platforma Asiya dövlətləri arasında dialoqun və etimadın möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Azərbaycanın müxtəlif beynəlxalq təşəbbüslərdə iştirakı və fərqli regionlarla əlaqələr qurması ölkənin xarici siyasətinin çoxşaxəli xarakterini nümayiş etdirir. Bakı üçün belə platformalar həm siyasi dialoqu inkişaf etdirmək, həm də yeni iqtisadi və humanitar tərəfdaşlıq imkanlarını müzakirə etmək baxımından əhəmiyyətlidir.
E.Akimova əlavə edib ki, Laosla əlaqələrin genişləndirilməsi Azərbaycanın tərəfdaş ölkələr dairəsini artırmaq, yeni bazarlara çıxmaq və qarşılıqlı faydalı layihələr həyata keçirmək imkanlarını genişləndirir. Lakin münasibətlərin uğuru yalnız diplomatik görüşlər və imzalanan sənədlərlə ölçülməməlidir. Əsas göstəricilər ticarət dövriyyəsinin artması, investisiya layihələrinin reallaşması, tələbə mübadiləsinin genişlənməsi və nəqliyyat, kənd təsərrüfatı, enerji kimi sahələrdə konkret nəticələrin əldə olunmasıdır.
Bakı ilə Ventyan arasında formalaşan əməkdaşlıq perspektivi siyasi etimadın real iqtisadi və humanitar nəticələrə çevrilməsi üçün imkanlar açır. Qarşılıqlı hörmətə, ortaq maraqlara və uzunmüddətli planlaşdırmaya əsaslanan tərəfdaşlıq Azərbaycan-Laos münasibətlərini yeni mərhələyə yüksəldə, ölkəmizin Asiya istiqamətində əməkdaşlıq imkanlarını daha da genişləndirə bilər.