Macar jurnalist Xocalı soyqırımından sonrakı ilk günləri xatırlayıb
Budapeşt, 23 fevral, AZƏRTAC
Otuz bir il bundan əvvəl o vaxt hələ nəşr edilən sol təmayüllü “Nepsava” (“Xalqın səsi”) adlı macar qəzetinin müxbiri Attila Çarnai Bakıda və Ağdamda olub, Xocalı soyqırımının ilk nəticələrini öz gözləri ilə görüb.
Attila Çarnai AZƏRTAC-ın müxbiri ilə söhbətində ötən illərin prizmasından həmin günləri xatırlayıb və etiraf edib ki, onun gördükləri törədilmiş dəhşətli cinayətin yalnız az bir hissəsi olub.
Jurnalist deyib: “1992-ci il fevralın sonunda ər-arvad Karoy Radi və Svetlana Abdullayeva bizim qəzetin redaksiyasına zəng vurdular. Onlar erməni silahlı dəstələri tərəfindən törədilmiş dəhşətli faciə barədə məlumat verdilər və redaktorumuzdan həmin regiona jurnalist ezam olunmasını xahiş etdilər. O vaxt məni Azərbaycana ezam etdilər, hərçənd bu ölkə barədə məlumatım o qədər də çox deyildi”.
Attila Çarnai xatırlayır ki, Bakıdakı xəstəxanalar Xocalıdan gətirilmiş yaralılarla dolu idi. Onların çoxunun qulaqları, burunları kəsilmişdi. Odsaçan silahlardan atəşə məruz qalmış bəzi pasiyentlərin bədənlərində yanıq izləri də vardı. Palatalarda yatan yaralıların çoxu sayaqlayır, artıq təhlükəsiz yerdə olduqlarına hələ də inana bilmirdilər. Qarabasmalar onları tərk etmirdi.
Jurnalist xatırlayır: “Bir balaca qızcığaz yadımda qalıb. Onun ata-anasını gözləri qabağında öldürmüşdülər. Uşaq elə hey valideynlərini çağırırdı, hərçənd onların güllələndiyini dəqiq xatırlayırdı. Həmin xəstəxanada yatan bir qadın isə xatırlayırdı ki, xilas olmaq üçün uşaqları ilə bərabər Ağdama gedərkən yolda soyuq meşədə gizlənib. Uşağın ağlamasını eşidən ermənilər həmin istiqamətə tank pulemyotundan atəş açıblar və beləliklə, qadın iki uşağını itirib”.
Çarnai Ağdama da gedib və orada daha dəhşətli vəziyyətin şahidi olub. Hər yerdə dəfn mərasimi idi. Ölüxana meyitlərlə dolu idi. Yaralıları Bakıya göndərirdilər, çünki yerli xəstəxana dolu idi. Dərman, anesteziya vasitələri çatışmır, cərrahiyyə əməliyyatlarını efir spirtindən istifadə etməklə aparmalı olurdular.
Jurnalist həmin faciədən sonra sağ qalmış Xocalı sakini Səriyyə Müslüm qızının kitabına istinadla deyir: “Ən dəhşətlisi budur ki, Xocalıda öldürülən və sonra Ağdamda dəfn edilən sakinlərin çoxunun məzarları da itib, çünki Ağdam da Ermənistan tərəfindən işğal edilib və dağıdılıb”.
Vüqar Seyidov
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Budapeşt