® Azərbaycanda onlayn kredit müraciətlərinə maraq niyə artır?
Azərbaycanda maliyyə xidmətlərinin rəqəmsallaşması kreditə müraciət vərdişlərini də dəyişdirir. Xüsusilə son illərdə mobil tətbiqlərin və onlayn müraciət kanallarının geniş yayılması nəticəsində istehlakçılar maliyyə ehtiyacları üçün filiala getmədən əməliyyat aparmağa daha çox üstünlük verirlər.
Azərbaycan Mərkəzi Bankının 2025-ci il üzrə maliyyə sabitliyi məlumatlarına görə, bank olmayan kredit təşkilatlarının (BOKT) ümumi kredit portfeli ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 29,5 faiz artıb. Sektordakı bu artım alternativ maliyyələşmə kanallarına tələbin davam etdiyini və rəqəmsal müraciət proseslərinin daha geniş istifadə olunduğunu göstərir.
Rəqəmsal müraciət prosesləri niyə üstün tutulur?
Onlayn kredit müraciətlərində sürət və əlçatanlıq ön plana çıxır. Ənənəvi proseslərdə filiala getmək və sənəd hazırlamaq tələb olunduğu halda, rəqəmsal müraciətlər bir çox əməliyyatın uzaqdan həyata keçirilməsinə imkan yaradır.
BOKT-ların seçilməsində yalnız internet vasitəsilə müraciət imkanının olması rol oynamır. Daha sadə sənədləşmə prosesi, kiçik məbləğli maliyyələşmə seçimləri və sürətli ilkin qiymətləndirmə mexanizmləri də istifadəçilərin bu qurumlara yönəlməsində mühüm əhəmiyyətə malikdir.
Xüsusilə Bakıdan kənarda yaşayan işsiz və bank filiallarına çıxışı məhdud olan şəxslər üçün mobil tətbiq vasitəsilə müraciət mühüm alternativ hesab edilir.
Bank olmayan kredit təşkilatları ilə banklar arasındakı fərqlər
Banklar və bank olmayan kredit təşkilatları fərqli ehtiyaclara cavab verən maliyyə strukturları kimi önə çıxır. Banklar daha geniş məhsul çeşidi, əhatəli qiymətləndirmə prosesləri və geniş xidmət şəbəkəsi ilə fəaliyyət göstərdiyi halda, kredit təşkilatları daha çox qısamüddətli ehtiyaclar, kiçik məbləğli maliyyələşmə həlləri və sürətli ilkin qiymətləndirmə prosesləri ilə seçilir.
Lakin hansı seçimə üstünlük verilməsindən asılı olmayaraq, əsas müəyyənedici amil sürət deyil, ümumi xərc olmalıdır. Faiz dərəcəsi, müddət, komissiyalar və gecikmə xərcləri birlikdə qiymətləndirilmədən verilən qərarlar geri ödəmə prosesində gözləniləndən daha yüksək maliyyə yükü yarada bilər.
Onlayn kredit müraciətindən əvvəl nələrə diqqət edilməlidir?
Məsafədən edilən kredit müraciətlərinin yayılması qurum seçimini daha da vacib hala gətirir. Müraciətdən əvvəl təşkilatın fəaliyyətinin qanuniliyi, əlaqə məlumatları və müqavilə şərtləri diqqətlə araşdırılmalıdır.
Bank olmayan kredit təşkilatı seçərkən xüsusilə aşağıdakı məqamlara diqqət yetirilməlidir:
● Ümumi geri ödəmə məbləği;
● Faiz dərəcəsi və müddət seçimləri;
● Gecikmə halında yarana biləcək əlavə xərclər;
● Aylıq ödənişlərin gəlirlə uyğunluğu;
● Müraciətdən sonrakı dəstək kanallarının əlçatanlığı.
Məsələn, 1 000 manat məbləğində 12 aylıq kreditdə aylıq ödəniş məbləği tətbiq edilən faiz dərəcəsindən və əlavə ödənişlərdən asılı olaraq dəyişə bilər. Buna görə də ümumi geri ödəmə məbləğinin müraciətdən əvvəl aydın şəkildə görünməsi büdcə planlaşdırılması baxımından vacibdir.
Azərbaycanda fəaliyyət göstərən bank olmayan kredit təşkilatları arasında seçim edilərkən yalnız müraciət sürətinə deyil, ümumi geri ödəmə xərcinə və müddət şərtlərinə də diqqət yetirilməsi tövsiyə olunur. Bu qiymətləndirmə KredAqro da daxil olmaqla, Azərbaycan Mərkəzi Bankının lisenziyasına malik müxtəlif BOKT-ların təqdim etdiyi seçimlərin daha şüurlu şəkildə müqayisə olunmasına imkan yarada bilər.
Azərbaycanda rəqəmsal maliyyə xidmətlərinin gələcəyi
Azərbaycanda kredit sektorunun böyüməsi ilə birlikdə mobil müraciətlərin, məsafədən şəxsiyyətin təsdiqlənməsi tətbiqlərinin və avtomatlaşdırılmış risk qiymətləndirmə sistemlərinin daha geniş yayılması gözlənilir.
Seçimlərin artması istehlakçılara daha çox alternativ təqdim etsə də, sağlam kredit qərarı üçün fərqli qurumların təkliflərini müqayisə etmək və geri ödəmə planının büdcəyə uyğunluğunu qiymətləndirmək vacibliyini qoruyur.
Bölmənin digər xəbərləri
