DEPUTATLARIMIZ SONUNCU MÜZAKİRƏLƏRDƏ DƏ FƏALLIQ GÖSTƏRMİŞLƏR
Müzakirələr zamanı Milli Məclisin deputatı Qənirə Paşayeva da çıxış etmişdir. O demişdir:
“İndi Avropanı da ən ciddi düşündürən məsələ XXI əsrdə iqtisadi inkişaf sürətləridir. Xüsusilə Çinin iqtisadi artım göstəriciləri, Avropaya ən böyük enerji ixracçılarından olan Rusiyanın tuta biləcəyi mövqe, İran ətrafında gərginliyin artması ciddi düşünməyə əsas verir.
Sürətli iqtisadi inkişaf üçün ən vacib amillərdən biri daha ucuz, təhlükəsiz nəql edilən və alternativ enerji resursları mənbələrinə və yollarına malik olmaqdır. İkinci mühüm amil isə ucuz və təhlükəsiz nəqliyyat dəhlizləridir. Xüsusilə son günlər Ukrayna ətrafında baş verən hadisələr göstərdi ki, alternativ enerji mənbələrinin artması Avropa üçün çox vacibdir. Bu baxımdan Azərbaycanın daxil olduğu Xəzər regionu, Cənubi Qafqaz Avropa üçün böyük əhəmiyyət daşıyır və getdikcə bu önəm daha da artacaqdır. Çünki Azərbaycan öz zəngin neft və qaz ehtiyatları ilə yanaşı, Orta Asiyanın enerji mənbələrinin də Avropa bazarlarına daha ucuz və təhlükəsiz çıxarılmasında mühüm rol oynaya bilər. Azərbaycan nefti ilə yüklənmiş ilk tanker yaxın vaxtlarda Türkiyənin Ceyhan limanından dünya bazarlarına yola düşəcəkdir.
Eyni zamanda, gələn il Azərbaycan qazı Gürcüstan və Türkiyə vasitəsilə Avropaya nəql ediləcəkdir. Bundan başqa dünyada gedən yeni bazarlar uğrunda mübarizə istiqamətində də Cənubi Qafqaz Avropanın iqtisadi inkişafına təkan verə bilər. Cənubi Qafqaz həm də Avropa və Asiyanı birləşdirən nəqliyyat dəhlizi, böyük İpək yolu və TRASEKA layihələri ilə bütün beynəlxalq güclərin əsas diqqət mərkəzindədir. Üstəlik Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə öz dəmir yollarını birləşdirməklə yaxın vaxtlarda Avropanı Asiya ilə qovuşduracaq dəmir yolu şəbəkəsinə malik olacaqdır. Bu isə ucuz nəqliyyat dəhlizi deməkdir.
Cənubi Qafqazı yeni qonşuluq siyasətinə daxil edən Avropa İttifaqı bu regionun qitə üçün böyük əhəmiyyət daşıdığını bəyan edib. Cənubi Qafqazın Azərbaycan və Gürcüstan kimi dost və qardaş ölkələri də Avropa ailəsinin bir üzvü olmağa, Avropa dəyərlərini bölüşməyə və onunla birlikdə inkişaf etməyə üstünlük verir.
Amma Avropanın iqtisadi inkişafı üçün müsbət rol oynaya biləcək Cənubi Qafqaz partlaya biləcək bir minadır. Onun partlaması təkcə region xalqlarının həyatına deyil, həm də Avropaya, onun iqtisadi inkişaf sürətinə təsir edə bilər. Bu minanın partlaması isə hər an mümkündür. Çünki Ermənistan hələ də Azərbaycan ərazisinin 20 faizini işğal altında saxlayır. Bir milyondan artıq azərbaycanlı hələ də qaçqın-köçkün vəziyyətində yaşayır və neçə illərdir öz evlərinə qayıda bilməyən bu insanların artıq səbir kasası dolubdur. Çünki Ermənistan BMT-nin, AŞPA-nın və digər mötəbər təşkilatların qətnamələrinə məhəl qoymur, işğalçılıq siyasətini davam etdirməsi insanlarda problemin dinc yolla həllinə inamı azaldır.
Gürcüstana gəldikdə isə, Abxaziya və Cənubi Osetiyanın separatçı rejimləri hələ də öz əməllərindən əl çəkmirlər. Bu bölgədə də vəziyyət hər an gərginləşə bilər. Ona görə də biz hesab edirik ki, Avropa qurumları bu münaqişələrin həllində daha fəal iştirak etməli, bu istiqamətdə qəbul etdikləri qətnamələrin həyata keçirilməsi üçün, lazım gələrsə, hətta təzyiqə əl atmaqdan da çəkinməməlidir.
Bir sözlə, Avropa özünün yeni ailə üzvlərinə sahib çıxmalıdır. Ən azı, Avropa ailəsi xalqlarının sürətli iqtisadi inkişafı naminə bu işdən çəkinməməlidir. Unutmamalıyıq ki, hadisələrin sürətlə dəyişdiyi bugünkü dünyada indi əsas tezislərdən biri belə ifadə olunur: bu gün tezdir, sabah isə gec olacaqdır”.
X X X
Sessiyanın sonunda “Dövlətin yıxılması ilə əlaqədar vətəndaşlıqdan məhrumedilmə hadisələri barədə xəbərdarlıq” adlı məruzə ətrafında çıxışlara qoşulmuş azərbaycanlı deputat Elmira Axundova bildirmişdir ki, bu məsələ çox aktualdır. Çünki hazırda Avropanın ərazisində bəzi ölkələrin dağılması və yeni dövlətlərin yaranması artıq intensiv bir prosesə çevrilmişdir.
E.Axundova keçmiş sovet respublikalarının SSRİ-nin süqutundan sonra bütün mənfi halları arxada qoyduğunu xüsusi vurğulamışdır. O demişdir ki, Azərbaycan insan hüquqlarının qorunması sahəsində əhəmiyyətli təcrübəyə malikdir. Ölkəmiz müstəqillik əldə etdikdən sonra keçmiş Azərbaycan Respublikasının əhalisi vətəndaşlıq almış və onlar bunun üçün bəzi dövlətlərdə olduğu kimi, nə dövlət dilindən, nə də tarixdən imtahana çəkilməmişlər. Bu gün müzakirə olunan protokoldan neçə il öncə Azərbaycan əhalisinin hamısı dilindən və dinindən asılı olmayaraq, heç bir təzyiqə məruz qalmadan azad surətdə vətəndaşlıq hüququ əldə etmişlər. Ermənistandan qovulmuş yüz minlərlə azərbaycanlı, ölkəmizə pənah gətirmiş mesxeti türkləri heç bir çətinliklə üzləşmədən Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul etmişlər.
Amma bu gün Avropa Şurasının üzvü olan keçmiş Sovetlər Birliyinin bəzi respublikalarında isə vəziyyət tamam başqa cürdür. Həmin dövlətlərdə yaşayan və azlıq təşkil edən millətlərin nümayəndələrini nəyin bahasına olursa-olsun, həmin ölkənin vətəndaşı etmək istəyir, əks halda, onları yaşadıqları ərazilərdən zorla çıxarmağa səy edirlər.
E.Axundova protokolda göstərilən müddəaların bəzi ölkələr tərəfindən tamamilə qəbul ediləcəyinə şübhə ilə yanaşdığını bildirmiş, onları Azərbaycanın təcrübəsindən öyrənməyə çağırmışdır.
X X X
Deputatlarımız üçün çox gərgin və çətin şəraitdə keçmiş qış sessiyası başa çatmış, onlar yanvar ayının 28-də vətənə qayıtmışlar.