“Papaqçılıqla məşğul olan sənətkarlar barmaqla sayılacaq qədər azalıb” - şəkili usta
Şəki, 5 yanvar, Mustafa Dadaşov, AZƏRTAC
Papaqçı Aqil Kərimov Şəkidə yaxşı tanınan sənətkarlardandır. O, 30 ildir ki, bu sənətlə məşğuldur. Papaqçılıq Aqil ustanın ata-baba sənətidir. Babası İsmayıl kişi vaxtilə Qori seminariyasını bitirsə də, sonralar papaqçılıq sənəti ilə məşğul olmağa başlayıb. Şəkidə tanınan sənətkarlardan biri olub. Aqil usta sənətin sirlərini atası Qurbanəli kişidən öyrənib. Atası da sağlığında Şəkidə papaqçılıqla məşğul olan ən yaxşı sənətkarlardan biri idi.
AZƏRTAC-ın bölgə müxbiri xəbər verir ki, hazırda Aqil usta Şəki şəhərinin M.F.Axundzadə prospektində, “Yuxarı Karvansaray” mehmanxana kompleksindəki dükanlardan birində yerləşən kiçik emalatxanasında ata-babasından miras qalan papaqçılıq sənətini böyük sevgi ilə yaşadır.
Usta deyib ki, Azərbaycanda papaqçılıq sənətinin çox qədim tarixi var. Vaxtilə ölkəmizdə 650-yə yaxın papaqçı olub. Onların 250 nəfəri Şəkidə fəaliyyət göstərib. Papağın kişilik, qeyrət rəmzi olduğunu vurğulayan Aqil usta bildirib ki, papaqçılıq həmişə Şəkidə ən hörmətli sənət növlərindən biri sayılıb. Papaq həm də milli dəyərlərimizdən biridir, bu geyim növünə həmişə böyük hörmət-izzət olub. Qədim dövrlərdə kişinin başında papaq olması şərt idi.
Onun sözlərinə görə, yaxşı papaqçı olmaq üçün həyatını bu sənətə həsr etmək lazımdır. Papaqçılıq sənəti yarımçıqlıq sevmir. “İndi Şəkidə papaqçılıqla məşğul olan sənətkarlar barmaqla sayılacaq qədər azalıb. Ata-babalarımızdan miras qalan bu qədim el sənətini yaşatmaq, gələcək nəsillərə ötürmək lazımdır. Papaq bizdə qeyrət rəmzi sayılır”,- deyə Aqil usta vurğulayıb.
O bildirib ki, ən yaxşı papaqlar əsasən “qaragül” cinsli quzuların dərisindən hazırlanır. Azərbaycanda belə quzular olmadığından xammal üçün lazım olan dəri Orta Asiya respublikalarından, əsasən Özbəkistandan gətirilir. Əsas odur ki, quzunun dərisinin üzərindəki düyünlər açılmasın. Bu cür papaqlar tikmək o qədər də sərfəli deyil. Çünki bir papaq hazırlamaq üçün bir neçə quzunun dərisi lazımdır. Ona görə də “qaragül” papaqların qiymətləri baha olur.
Papaqların qiymətlərinə gəldikdə, qiymətlər materialdan asılı olaraq dəyişir. Süni dəridən olan papaqlar 25 manata satılır. “Qaragül” dərisindən hazırlanan papaqların qiyməti isə 90 manatdan 500-600 manatadəkdir. Usta qeyd edib ki, ən bahalı papaqlar gümüşü rəngdə olan əntiq dəridən hazırlanır. Tikdiyi ən bahalı papağı 600 manata satıb. Həmin papaq da əntiq dəridən hazırlanmışdı.
Aqil ustanın tikdiyi papaq Bolqarıstan Prezidentinə də hədiyyə olunub və o, bundan çox qürur duyur.
Qışda və yay aylarında müştəriləri daha çox olur. Turistlər daha çox milli və ağ rəngli çoban papaqları ilə maraqlanırlar. Bu papaqların qiyməti isə 40-60 manat arasında dəyişir. Çoban papaqlarını əsasən rəqs kollektivləri alırlar. Belə papaqların materialı yerli qoyunların dərisindən əldə edilir.
Ustanın emalatxanasının divarları sanki muzeyi xatırladır. Divar boyunca müxtəlif formalı papaqlar düzülüb. Aqil usta bununla bağlı maraqlı bir əhvalatı yada salaraq deyir: “Bir gün emalatxanamda oturub papaq tikirdim. İçəri bir nəfər yaşlı kişi daxil oldu. Hiss olundu ki, yerli deyil, gəlmədir. Qonaq divardakı hazır papaqlara baxdı, sonra da stolun üstünə pul qoyub çıxmaq istədi. Soruşdum ki, bu nə puldur? Cavab verdi ki, bura muzey deyil? Bilet puludur da”.
Papaqçı Aqil Kərimov dəfələrlə respublikamızda keçirilən müxtəlif sərgilərdə, o cümlədən Novruz bayramı günlərində Bakıda, Dənizkənarı Milli Parkda təşkil olunan sərgilərdə iştirak edib.
Şəkili papaqçı bildirib ki, bu sənət, həm də onun ailəsinin qazanc mənbəyidir. Üç övladından birinə papaqçılığın sirlərini öyrədir. İstəyir ki, ata-babalarından yadigar qalan papaqçılıq sənəti ölməsin, davam etdirilsin.