TÜRK DÜNYASININ BÖYÜK DOSTU, GÖRKƏMLİ ALİM ERİX FAYQL VƏFAT ETMİŞDİR
 |
Erix Fayql 1931-ci ildə Vyanada anadan olmuşdur. Hələ tələbəlik illərindən yaradıcılığa başlayan Fayql daha sonra özünü sənədli film rejissorluğu sahəsində sınamışdır. O, “Erkən xristianlıq dövrünə səyahət”, “Erkən xristian dünyasının irsi”, “Dünyanın nəhəng dinləri”, “Tele-qalereya”, “İnsanlar və əfsanələr” kimi 62 sənədli film çəkmişdir. Onların 17-si türk xalqlarının mədəniyyət və tarixindən bəhs edir. Bir neçə filmi milli mükafata layiq görülmüşdür. Yaratdığı əsərlərə görə Erix Fayql Avstriyanın “Elm və İncəsənət üçün Fəxri Orden”i ilə təltif edilmişdir.
“Cənnətin axınları üzərində” (Mesopotamiyanın dini icmaları barədə), “Türklərin gəldikləri yerlər” və “Türklərin getdikləri yerlər” (Osmanlı imperiyasının təşəkkülü və süqutu haqqında) televiziya filmləri professor E.Fayqlı 1915-ci ildə Osmanlı imperiyasında baş vermiş hadisələri araşdırmağa və erməni məsələsi ilə məşğul olmağa sövq etmişdir. Görkəmli alim daha sonra “Min bir hakimiyyət” (Şərqi Türkistan, Çin xalqları və onların vahid mədəni irsi), “Suyun gücü” (Türkiyənin şimal-şərqi Anadolu layihəsi - GAP) kimi sənədli filmlər çəkərək, öz şöhrətini daha da artırmışdır. Onun sənətinin zirvələrindən biri Sultan Süleymandan bəhs edən “Qanuni Sultan” filmi olmuşdur. Professor E.Fayqlın tarixi araşdırmaları əsasında “Bardo” və “Dirçəliş” kimi filmlər də çəkilmişdir.
Hazırda Avstriya Milli Kitabxanasında professor Erix Fayqlın 16 əsəri saxlanılır. Onun əsərlərinin böyük bir hissəsi İslam mədəniyyəti, türk və Azərbaycan xalqlarının tarixi ilə bağlıdır.
E.Fayql müxtəlif mövzularda, o cümlədən türklərin tarixi, ermənilərin yalançı “soyqırımı” iddiaları barədə Almaniyanın bir çox universitetlərində elmi məruzələr etmişdir. Türk dünyasının böyük dostu olan alim erməni terrorizminin əsl üzünü ortaya çıxaran bir neçə əsərin müəllifidir. Bu əsərlər ingilis, alman, fransız, rus dillərində böyük tirajla nəşr olunmuşdur.
E.Fayqlı Azərbaycanla çox sıx dostluq əlaqələri bağlayırdı. O, Azərbaycan xalqının dünyanın ən ədalətli və qonaqpərvər xalqlarından biri olduğunu dəfələrlə öz nitqlərində, ayrı-ayrı elmi-publisistik məqalələrində vurğulamışdır. Azərbaycan tarixindən bəhs edən “İpək Yolu Odlar yurdundan keçərkən” kitabında xalqımızın müasir dünyadakı yeri və rolu, Azərbaycanın geosiyasi əhəmiyyəti barədə mülahizələr öz əksini tapmışdır. Bu kitab xarici ölkələrdə Azərbaycan haqqında obyektiv rəyin formalaşdırılması baxımından çox böyük əhəmiyyətə malik olmuşdur.
E.Fayql Azərbaycan diasporunun tədbirlərində həmişə yaxından iştirak etmiş, dəfələrlə ölkəmizə səfərə gəlmişdir. Avstriyada azərbaycanlı tələbələrin yaratdığı “Azərbaycan Akademik Birliyi”nin fəxri prezidenti seçilmişdir. O, bu ölkədə təşkil edilən bütün tədbirlərin hazırlanması və həyata keçirilməsində tələbələrə məsləhətlər vermiş, onlara yaxından kömək göstərmişdir.
Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyev 2000-ci ildə Avstriyada rəsmi səfərdə olarkən Erix Fayqlı ölkəmizə dəvət etmişdi və o, 2001-ci ilin noyabrında Bakıda Dünya azərbaycanlılarının I qurultayında Ermənistan məsələsi ilə bağlı məruzə ilə çıxış etmişdir.
E.Fayql Azərbaycana hər səfərində qaçqın və məcburi köçkünlərin məskunlaşdıqları yaşayış məntəqələrinə də baş çəkmiş və müşahidələrini “İpək Yolu Odlar yurdundan keçərkən” kitabında qələmə almışdır. O, ermənilərin azərbaycanlılara qarşı törətdikləri terror və soyqırımı aktları ilə bağlı dəfələrlə Avstriya parlamentinə və digər Avropa ölkələrinin parlamentlərinə, beynəlxalq təşkilatlara müraciət göndərmişdir.
2006-cı il martın 16-da Bakıda Dünya azərbaycanlılarının II qurultayında iştirak edən görkəmli alim Prezident İlham Əliyev tərəfindən “Tərəqqi” medalı ilə təltif olunmuşdur.
Görkəmli alim və tədqiqatçı, Azərbaycan xalqını ürəkdən sevən Erix Fayqlın vəfatı xalqımızın, xarici ölkələrdəki bütün Azərbaycan icmalarının dərin kədərinə səbəb olmuşdur. Azərbaycan xalqı, o cümlədən xarici ölkələrdə yaşayan soydaşlarımız bu böyük insanın xatirəsini daim uca tutacaq, onun xidmətlərini heç zaman unutmayacaqdır.
Bölmənin digər xəbərləri
