Azərbaycanın Rusiya üçün dəyəri və əvəzolunmazlığı nədən ibarətdir?
Moskva, 4 oktyabr, AZƏRTAC
Dağlıq Qarabağdakı vəziyyətin ağırlaşması bir sıra suallar doğurdu. Xüsusilə, Moskva niyə Ermənistana qoşulmağa tələsmir və niyə Azərbaycanı kəskin tənqid etmir. Cavab ondadır ki, Moskva ilə Bakını çox sıx münasibətlər bağlayır, özü də bu təkcə iqtisadi münasibətlər deyil. Bəs Azərbaycanın Rusiya üçün əhəmiyyəti və əvəzolunmaz xüsusiyyəti nədən ibarətdir?
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Rusiyanın “VZQLYAD” şəbəkə nəşri yazır. Məqalədə Dağlıq Qarabağdakı münaqişənin Moskvada ciddi narahatlıqlara səbəb olduğunu qeyd edən Rusiyanın BMT-dəki daimi nümayəndəsi Vasili Nebenzinin sözlərindən sitat gətirilir. “Bəli, Türkiyə birmənalı şəkildə Azərbaycanı dəstəkləyir. Ancaq bu o demək deyil ki, qarşı tərəfdəyik, Ermənistanı Azərbaycana qarşı dəstəkləyirik”, - deyə Rusiyanın BMT-dəki nümayəndəsi qeyd etdi.
“Rusiya Qarabağ münaqişəsində bitərəf, bərabər məsafəli bir mövqe tutur. Azərbaycan bizim üçün strateji baxımdan Ermənistandan daha az dəyərli deyil”, - deyə “VZQLYAD” qəzetinə verdiyi şərhdə hərbi ekspert, “Milli Müdafiə” jurnalının baş redaktoru İqor Korotçenko vurğulayıb. Bundan əlavə, həmsöhbət qeyd etdi ki, prezidentlər Vladimir Putin və İlham Əliyev arasındakı yaxşı şəxsi münasibətlər Rusiya-Azərbaycan təmaslarında mühüm amil oldu.
“İki dövlətin başçıları arasındakı münasibətlərdə “qarşılıqlı kimya” deyilən bir şey var - beynəlxalq təmaslarda vacib olan simpatiya, dəstək və mehribançılıq. Prezidentimiz təmkinli və diqqətli siyasətçidir, beynəlxalq siyasətdəki tərəfdaşlarının əksəriyyətini məsafədə saxlayır, buna görə də Əliyevlə yaxşı münasibətlər çox şeyə dəyər”, - deyə ekspert qeyd etdi. Buna misal olaraq, keçən ilin oktyabr ayında “Valday” Beynəlxalq Diskussiya Klubunda iki liderin səmimi ünsiyyəti və ortaq çıxışlarını göstərmək olar.
“Burada bioqrafik məqam vacibdir”, - deyə həmsöhbət ehtimal etdi. İndiki Azərbaycan Prezidentinin atası, respublikanın uzun illər ərzində lideri olan Heydər Əliyev və Vladimir Putinin ortaq iş yeri var idi. Heydər Əliyeviç kiçik leytenantdan Azərbaycan SSR DTK sədrinə qədər yüksələn dövlət təhlükəsizliyi zabiti idi, bundan sonra Siyasi Büroda və SSRİ Nazirlər Sovetində dövlət xadimi olaraq işə başladı.
“İlham Əliyev MDBMİ məzunudur, rus və ingilis dillərini mükəmməl dərəcədə bilir. Başqa bir şey, 2018-ci ilin “rəngli inqilabı” dalğasında hakimiyyətə gələn Ermənistanın lideri, Baş nazir Nikol Paşinyandır”, - deyə ekspert hesab edir. Məncə, Əliyevlə Putin arasındakı şəxsi təmaslar, Putin və Paşinyan arasındakı təmaslardan bir pillə daha üstündür. Söhbət məhz ölkələrin liderləri səviyyəsində şəxsi qarşılıqlı əlaqədən getdiyini və dövlətlərarası münasibətlərdə Moskvanın həm İrəvan, həm də Bakıdan bərabər məsafədə uzaqda olduğunu (və ya əksinə, eyni məsafədə yaxın olduğunu) vurğuladı.
“Ermənistan Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) üzvüdür, lakin, yeri gəlmişkən, Azərbaycan da bu təşkilatda müşahidəçi olmaq istəyini bildirib. İrəvan bu qərarı müzakirə edilmədən çox əvvəl blokladı”, - deyə ekspert qeyd etdi. “Ermənistan Rusiya silahlarını alır, amma Azərbaycan daha böyük həcmdə silahlarımızı alır. Bakının canlı pul ödəyən az sayda tərəfdaşlardan biri olması da az əhəmiyyət kəsb etmir. Azərbaycanın bu satınalmalar üçün maliyyə bazası var", - deyə İ.Korotçenko qeyd edib. Ermənistan isə İrəvana Moskvanın verdiyi məqsədli kreditlər hesabına ödəyir.
“Son illərdə Rusiya Azərbaycana ümumilikdə dəyəri 5 milyard dollardan çox olan silah satıb. Bunlar reaktiv yaylım atəş sistemləri, ağır alovsaçan sistemləri, çoxlu miqdarda müasir tanklar və zirehli transportyorlar, həmçinin yeni nəsil S-300 kompleksləridir. Bir neçə ay əvvəl Rusiyanın yeni Su-35 və MiQ-35 qırıcılarının alınmasına Azərbaycanın maraq göstərdiyi barədə xəbərlər yayılmışdı", - deyə ekspert xatırladıb.
Bundan əlavə, avqust ayının sonunda tərəflər qarşılıqlı səfər ediblər. Müdafiə naziri Sergey Şoyqu Bakıya, Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin yeni rəhbəri Ceyhun Bayramov ertəsi gün Moskvaya səfər edib.
Fəridə Abdullayeva
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Moskva