Bakı, 1 dekabr, Pərvanə Qarayeva, AZƏRTAC

Kütləvi informasiya vasitələrində artıq xəbər verildiyi kimi, Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Avropa İttifaqı (Aİ) Xarici Fəaliyyət Xidmətinin Rusiya, Şərq Tərəfdaşlığı, Mərkəzi Asiya, regional əməkdaşlıq və ATƏT üzrə icraçı direktoru Maykl Zibert ilə görüşündə qonağın diqqətini Ermənistan tərəfinin Laçın dəhlizindən sui-istifadə və bu nəqliyyat yolundan Rusiya sülhməramlı kontingentinin müvəqqəti yerləşdiyi zonaya müxtəlif növ silahların ötürülməsi üçün istifadə etməsinə çəkib. Nazir bunun sübutu kimi bu yaxınlarda 2021-ci il istehsalı olan minaların aşkarlanmasını misal çəkib.

Ceyhun Bayramovun bu sözlərinə reaksiya verən Ermənistanın iqtidarpərəst “Baqramyan 26” teleqram kanalı aşağıdakı postu yazıb:

“Bəyanatların hansı birinin hansı bəndinə müvafiq olaraq Laçın dəhlizi ilə zəruri özünümüdafiə silahlarını daşımağa Arsaxın hüququ yoxdur, əlbəttə ki, əgər bunu etmək istəyərsə? Bəs Azərbaycanın bu dəhlizdən istifadəyə hansısa məhdudiyyət qoymağa hüququ çatırmı?

Bu minaların Ermənistanın işğal edilmiş ərazilərindən azərbaycanlılar tərəfindən çıxarılmasını sübut etməklə (bu, həqiqətdir) belə bir təəssürat yarana bilər ki, Laçın dəhlizindən istifadə üzrə hansısa razılaşdırılmış məhdudiyyətlər mövcuddur, lakin bu, belə deyil, ona görə də Azərbaycanın hər hansı iddiaları əvvəldən legitimlikdən məhrumdur”.

Biz düşünmürük ki, ölkənin baş naziri Nikol Paşinyanın birbaşa nəzarətində olan teleqram kanalına bizim cavabımız onun redaksiyasını sevindirər. Bununla belə, lakonik olacağıq: 4-cü bəndə görə!

Haylar, 4-cü bəndi diqqətlə oxuyun və bir az baş işlədin. Bu bənddə əraziyə sülhməramlı kontingentin yerləşdirilməsi ilə paralel olaraq oradan erməni qüvvələrinin çıxarılması nəzərdə tutulur. BÜTÜN erməni qüvvələri, heç bir coğrafi konkretləşmə olmadan, istər Ermənistan silahlı qüvvələri, yerli dəstələr, muzdlular, könüllülər və yaxud erməni diasporundan olan başqa “uğur centlmenləri” olsun. Ermənistan Azərbaycana qarşı vuruşan BÜTÜN silahlı şəxsləri həmin ərazidən çıxarmaq öhdəliyi götürüb, özü də “sonra” yox, Rusiya sülhməramlı kontingentinin girişi ilə paralel olaraq. Yəni, kapitulyasiyanın artıq səhəri günü.

İndi sual olunur, “Baqramyan 26” teleqram kanalı hansı “özünümüdafiə” üçün zəruri olan silah-sursatdan danışır? Hansı “özünümüdafiə”? Harada, Üçtərəfli Bəyanatın hansı bəndində 4-cü bəndə “istisnalar”dan danışılır? Heç bir yerdə! Müvəqqəti yerləşdirilməsinə Bakının rəsmi olaraq razılıq verdiyi Rusiya sülhməramlı kontingentinin şəxsi heyətindən başqa heç bir silahlı şəxs Qarabağda olmamalıdır. Başqa silahlı şəxslər orada olmamalıdır. Bu halda siz oraya silah-sursatı kimin üçün aparırsınız, hansı “özünümüdafiə” qüvvələri üçün?

Silah-sursat Laçın dəhlizi ilə ya çıxış tərəfə hərəkət edə bilər (bu, hələ 2020-ci ilin noyabrında başa çatmalı idi), ya da o, Rusiya sülhməramlı kontingentinə məxsus olmalıdır və onun daşınması barədə Azərbaycan tərəfinə müəyyən edilmiş qaydada qabaqcadan xəbər verilməlidir. Hər cür qaçaqmalçılıq Azərbaycan tərəfindən yalnız “vətəndaşlara, nəqliyyat vasitələrinə və yüklərə” münasibətdə təhlükəsiz hərəkətə zəmanət verilən Laçın dəhlizindən istifadə rejiminin pozulmasıdır. Bununla yanaşı, hərbi təyinatlı yüklər, bir daha təkrar edirik, yalnız Üçtərəfli Bəyanatda göstərildiyi sayda Rusiya sülhməramlı kontingentinin səlahiyyətlərinə aiddir. Bu kontingentdən başqa onun müvəqqəti yerləşdirildiyi zonada hər hansı miqdarda hər hansı silah-sursatın nəzərdə tutulduğu heç kim olmamalıdır.

Buna görə bir daha soruşuruq: haylar, siz hansı “özünümüdafiə” haqqında boşboğazlıq edirsiniz? Münaqişənin hərbi fazası başa çatıb, siyasi mərhələsi davam edir. Bundan məqsəd sizə silahlı şəxslərin həyatını xilas etmək və necə deyərlər, onları öz ayaqları üstə çıxarmaq imkanı verməkdir. Niyə sizin hərbçilər hələ də oradadırlar?! Yoxsa, siz elə bilirsiniz müharibə hələ başa çatmayıb? Əgər belədirsə, belə də deyin, bilək ki, müharibə davam edir, onda Azərbaycan tərəfindən humanitar məqsədlər üçün təqdim edilən Laçın dəhlizi də olmayacaq. Başa çatmayan müharibədə düşmən qüvvələrin təchizatı üçün yolları kim açıq qoyar?!

Bəzilərinin yaddaşını təzələmək istərdik: müharibənin sonunda Azərbaycan əsgəri artıq fiziki olaraq Laçın yolunda dayanmışdı. Azərbaycan əsgəri oradan sizə qapalı vəziyyətdə qalan erməni qüvvələrini və hətta silah-sursatı təhlükəsiz şəkildə çıxarmaq, eləcə də mülki əhalini oraya qaytarmaq imkanı vermək üçün getdi. Azərbaycan əsgəri ondan ötrü getmədi ki, siz Qarabağa hərbçiləri və silah-sursatı göndərməkdə davam edəsiniz, üstəlik, iki ildən sonra Üçtərəfli Bəyanatı əldə bayraq edərək tələb edəsiniz ki, bu sənədin hansı hissəsində anlaşılmaz “özünümüdafiə” üçün silah-sursat daşınmasının “qadağan olunması” yazıldığını sizə göstərək!

Əgər Azərbaycanın mərkəzində hansısa “özünümüdafiə”nin mövcud olduğunu İrəvanda az qala rəsmi səviyyədə etiraf edirlərsə, bu, o deməkdir ki, erməni siyasətçilər müqavimət göstərməyin başa çatmamasını açıq etiraf edirlər, imzalanan sənədin şərtlərinin icrasını sabotaj edirlər və üstəlik, erməni ənənəsinə sadiq qalaraq “sübut elə!” deməklə öz üzərlərinə götürdükləri öhdəlikləri yerinə yetirməkdən boyun qaçırırlar.

Heç kim sizə heç nəyi sübut etməyəcək. Sübutlar, necə deyərlər, göz qabağındadır və hətta siz özünüz onları etiraf etdiniz: Qarabağda hələ də oradan çıxarılmamış erməni qüvvələri (onları istədiyiniz kimi adlandırın!) mövcuddur və onlara silah-sursat daşınması davam edir. Paşinyanpərəst “Baqramyan 26” teleqram kanalı bu faktların hər ikisini etiraf edib. Bu minaların harada - Qarabağın özündə, yoxsa Paşinyanın qurumunda təsdiqləndiyi kimi haradasa şərti sərhəddə zərərsizləşdirilməsi artıq əhəmiyyətli deyil. Qarabağda hansısa “özünümüdafiə” qüvvələrinin mövcudluğu faktını etiraf edən və onlara silah-sursat tədarük etmək “hüququnu” bəyan edən erməni tərəfin artıq hər hansı əfsanələr uydurması mənasızdır. Adıçəkilən teleqram kanalında belə bir etiraf postu kifayət edir ki, Bakı Üçtərəfli Bəyanatın Ermənistan tərəfindən pozulduğuna görə sərhəddə nəzarət-buraxılış məntəqəsi qursun.

Erməni tərəfinin isterikasını qabaqcadan görmək olar, o deyəcək ki, “Üçtərəfli Bəyanatda Laçın dəhlizində nəzarət-buraxılış məntəqəsi göstərilmir”. Bəli, göstərilmir, lakin qadağan da olunmur. Bəyanatda SƏRHƏD boyunca deyil, Laçın YOLU boyunca 5 kilometr enində zolaqdan danışılır. Bəyanatda Azərbaycanın öz sərhədlərinin qorunmasında imtinası barədə heç bir söz deyilmir. Sərhəddə yoxlamadan keç, mülki şəxs olmağını və özünlə daşıdığın yükün humanitar xarakterli olmasını göstər, sonra yoluna davam et. Heç kim sənə toxunmayacaq. Lakin Azərbaycan görməlidir ki, sərhədi kim keçir və bu şəxs özü ilə nə aparır. Üçtərəfli Bəyanat da Azərbaycanın bu legitim hüququnu heç cür məhdudlaşdırmır.

Bu isə o deməkdir ki, Bakı birincisi, lap bu gün sərhəddə nəzarət-buraxılış məntəqəsi qurmaq, ikincisi, erməni tərəfini Üçtərəfli Bəyanatın 4-cü bəndinin icrasına məcburetmə üzrə əməliyyat keçirmək hüququna malikdir. Bu, Üçtərəfli Bəyanatın müddəalarının pozulması yox, əksinə, həyata keçirilməsi olacaq. Ermənistanın iki il bundan əvvəl BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasının dörd qətnaməsinin icrasına məcbur edilməsi üzrə əməliyyat keçirildiyi kimi.