Ekspert: Azərbaycan-İtaliya əlaqələri hər iki dövlətin dayanıqlı iqtisadi inkişafına töhfə verir
Bakı, 5 fevral, AZƏRTAC
Prezident İlham Əliyevin İtaliyanın “Maire Tecnimont Group” şirkətinin sədrinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini videoformatda qəbul etməsi Vətən müharibəsindən sonra azad olunmuş ərazilərin bərpasına dost ölkələrin yaxından cəlb edilməsinin və onlara geniş imkanlar yaradılmasının bariz nümunəsidir.
Xəbər verdiyimiz kimi, SOCAR-ın Heydər Əliyev adına neft emalı zavodunun (NEZ) modernizasiya və yenidənqurma layihəsi çərçivəsində “Maire Tecnimont S.p.A.” qrupunun törəmələri olan “Tecnimont S.p.A.” və “KT-Kinetics Technology S.p.A.” şirkətləri ilə 2 mühəndislik, təchizat və tikinti (EPC) sazişi imzalanıb.
Energetika üzrə ekspert, fəlsəfə doktoru Emin Axundzadə hər iki ölkə üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyan sazişləri AZƏRTAC-a şərh edib.
O bildirib ki, İtaliya Azərbaycanın önəmli strateji müttəfiqlərindən biri və ölkəmizin birinci ticarət tərəfdaşıdır. İki ölkə arasındakı ticarət əlaqələri ildən-ilə artır. Belə ki, 2015-2019-cu illər arasındakı qarşılıqlı ticarət əlaqələrimiz 2,12 dəfə artaraq 6 milyard dolları ötüb. Bu çərçivədə Azərbaycanın İtaliyaya ixracı 5,64 milyard dollar, İtaliyanın Azərbaycana ixracı isə 0,36 milyard dollar təşkil edib.
Ekspert qeyd edib ki, Azərbaycan neftinin təxminən 27 faizi İtaliya bazarına ixrac edilir. Eyni zamanda, İtaliyanın “Eni” şirkəti Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəməri layihəsində 5 faiz payla çıxış edir. Cənub Qaz Dəhlizi layihəsinin sonuncu və Avropa ayağını meydana gətirən TAP layihəsində isə İtaliyanın “Snam SpA” şirkəti 20 faiz paya sahibdir və layihə çərçivəsində Avropaya ilk mərhələdə daşınan təbii qazın 80 faizi məhz İtaliya bazarına nəql olunacaq. Beləliklə, Azərbaycan İtaliyanın təbii qaz istehlakının 12 faizini təmin edəcək. İtaliya şirkətləri isə öz növbəsində, indiyə qədər Azərbaycanda neft və qeyri-neft sahələrində 10 milyard dollarlıq podrat müqavilələri icra edib. Bu şirkətlərə “Saipem”, “Maire Tecnimont” kimi şirkətləri misal göstərmək olar. İndiyə qədər İtaliya şirkətləri neft-qaz sektoru üzrə 277, qeyri-neft sektoru üzrə isə 37 layihə icra edib. Bütün bu göstəricilər öz növbəsində, Azərbaycan və İtaliya arasında strateji əlaqələrinin inkişaf dinamikasını göstərir və bu münasibətlər hər iki dövlətin dayanıqlı iqtisadi inkişafına, habelə enerji təhlükəsizliyinə mühüm töhfə verir.
“Azərbaycanda aktiv fəaliyyət göstərən İtaliya şirkətlərindən biri də “Maire Tecnimont” şirkətidir. Sözügedən şirkət daha öncə Azərbaycan üçün strateji əhəmiyyətə malik olan “SOCAR Polymer” layihəsi çərçivəsində Polipropilen və Yüksək Sıxlıqlı Polietilen zavodlarını keyfiyyətlə inşa edib. Bu layihə Azərbaycanda qeyri-neft ixrac həcmlərinin artırılması, idxaldan asılılığın azaldılması, habelə kiçik və orta biznes subyektlərinin inkişafı baxımından olduqca əhəmiyyətlidir. Artıq bu zavodlarda istehsal olunan polimer məhsullarının həcmi ildən-ilə artır, bu isə, öz növbəsində, Azərbaycanın qeyri-neft ixrac potensialının artması, habelə xarici bazarlarda mövqeyinin daha da güclənməsinə zəmin yaradır. Məsələn, ötən il polimer məhsullarının ixracı 58 faiz artıb. Beləliklə, 2020-ci ildə Azərbaycanda qeyri-neft sektorunun 12,5 faiz artımında polimer məhsulları da xüsusi çəkiyə malik olub.
“Maire Tecnimont” şirkəti ilə SOCAR arasında imzalanan yeni EPC sazişi çərçivəsində Heydər Əliyev adına neft emalı zavodunda “Avro-5” standartına uyğun benzin istehsalı üçün lazım olan üç yeni emal qurğusunun quraşdırılması nəzərdə tutulur. Beləliklə, qurğuların inşa edilməsi ilə gələcəkdə Azərbaycanda “Avro-5” standartlarına cavab verən yanacaq istehsalı mümkün olacaq ki, bu isə öz növbəsində sürücülərin daha keyfiyyətli yanacaqla təmin olmasına, habelə ölkənin ekoloji vəziyyətinin daha da yaxşılaşdırılmasına töhfə verəcək”, - deyə E.Axundzadə bildirib.
“Maire Tecnimont” kimi dünyanın 45 ölkəsində fəaliyyət göstərən və ən müasir texnologiyalarla təchiz olunan bir şirkətin Azərbaycanda fəaliyyət göstərməsi ölkəmizə mütərəqqi texnologiyaların transferi, eyni zamanda, peşəkar kadrların yetişdirilməsi baxımından da olduqca əhəmiyyətli olduğunu vurğulayan ekspert qeyd edib: “Şirkət Azərbaycanda 7 il əvvəl fəaliyyət göstərməyə başladıqda, bütün mütəxəssis heyəti italyanlardan təşkil olunmuşdu. Bu gün isə, işçi heyətinin 72 faizi yerli kadrlardan ibarətdir. Yəni, ötən illər ərzində şirkət yerli kadrların inkişafına əhəmiyyətli dərəcədə investisiya yatırıb. Başqa sözlə, “Maire Tecnimont” kimi texnologiya baxımından nəhəng bir şirkətin Azərbaycanda fəaliyyəti, öz növbəsində, insan kapitalının inkişafı baxımından da olduqca əhəmiyyətlidir. İnsan kapitalı isə, bir ölkənin ən zəngin sərvətidir. Məhz iqtisadi inkişafı meydana gətirən bütün amillərin mərkəzində insan amili dayanır. Bu minvalla, Azərbaycanda yüksək ixtisaslı kadrların yetişdirilməsi Azərbaycanın dayanıqlı iqtisadi inkişafının daha da güclənməsinə töhfə verəcək”.